Uit de marge

Uit de marge
De rafelranden van de literatuur [Recensie] Op 18 januari 2016 gooide schrijver Christiaan Weijts in een column in de NRC een flinke knuppel in het hoenderhok: de suffe literaire canon zoals deze in Nederland op de middelbare school gedoceerd wordt, moest volgens hem worden afgeschaft. Deze bestaat volgens Weijts immers uit "verstofte monumenten, vergeelde murmelaars van vroeger die in muffe kamertjes hun belegen aftrekfantasietjes neerpenden". Hij verbindt aan deze constatering stevige consequenties, want de docent die zijn leerlingen werk van Lodewijk van Deyssel, Marcellus Emants en Multatuli laat lezen, moet op strafkamp. Weijts pleit ervoor dat leerlingen via onderwijs in aanraking worden gebracht met boeken...

Lees verder...

De Republiek der Letteren
Europaā€™s vroegmoderne internationale kennissamenleving [Recensie] In 1997 schreef bestuurskundige Pieter Jeroense in Vooys het volgende: "Als ik de Vrij Nederland uit de bus pak en het blad uit de wikkel haal om het rustig door te bladeren, begin ik achterin, bij de Republiek der letteren. Ik sla het belangrijke wereldnieuws over en lees eerst (of alleen) de boekbesprekingen. Soms ben ik geĆ«rgerd als historische studies of boeken over kunst en filosofie de overhand hebben. Ik lees de Republiek in de eerste plaats voor de besprekingen van de laatste romans en dichtbundels." (Jeroense 1997: 36) Inderdaad is bij het grote (en al wat oudere) publiek in...

Lees verder...

Vaders en dochters
Molukse vaders en dochters en verlichte kolonialen [Recensie] Christina Martha is sinds 1969 een nationale heldin in Indonesiƫ. Bijna anderhalve eeuw eerder schreef de Nederlandse schrijver Maurits Ver Huell een verhaal over deze Molukse vrijheidsstrijdster voor het eerst op. Over de historische Christina Martha was op dat moment alleen bekend dat zij haar oude vader in de opstand vergezelde als wapendraagster. Ver Huell bedacht rond dit meisje een fascinerend romantisch historisch tafereel, zoals de ondertitel van zijn verhaal luidt. Deze tekst vormde de basis voor haar heldenstatus. In zijn dissertatie Vaders en dochters: Molukse historie in de Nederlandse literatuur vanaf de negentiende eeuw en haar...

Lees verder...

Bundels van het nieuwe millennium. Nederlandse en Vlaamse poƫzie in de 21e eeuw
PoĆ«zie over de wereld [Recensie] In 2016 verscheen Dichters van het nieuwe millennium. Nederlandse en Vlaamse poĆ«zie in de 21e eeuw. Hierin reflecteren 24 letterkundigen op uiteenlopende debutanten van deze eeuw. De beoogde doelgroep was breed, verklaarde Sarah Posman, een van de samenstellers. Niet alleen studenten moesten ermee uit de voeten kunnen, maar alle lezers die kennis wilden nemen van themaā€™s en vormkwesties van de huidige dichters die staan te trappelen om gelezen te worden. Sterker nog, ook latere generaties die willen terugblikken op de poĆ«zie van deze eeuw moesten met deze bundel bediend worden. (Posman 2017) Een ambitieus pedagogisch programma dus. De publicatie bleef...

Lees verder...

Horror Literature and Dark Fantasy. Challenging Genres
Leren in het duister: Horror en fantasie als onderwijsmateriaal [Recensie] In Nederland staan de vele griezelverhalen van Paul van Loon ondertussen op de planken van elke lagere schoolbibliotheek en ook Young Adult-series als Twilight (2005-2008) zijn in Nederlandse vertaling erg populair geworden. De wereldwijde bestsellers van horrormeesters Dean Koontz en Stephen King worden al decennialang naar het Nederlands vertaald. We kunnen ervan uitgaan dat ook op de Nederlandse middelbare school veel horror en dark fantasy wordt gelezen. De bundel Horror Literature and Dark Fantasy. Challenging Genres (2018), geredigeerd door Mark A. Fabrizi, onderzoekt hoe horror en dark fantasy op een positieve manier in het onderwijs...

Lees verder...

The 1960s: A Decade of Modern British Fiction
ā€˜So Happy Together in the Summer of Love?ā€™ [Recensie] Het kan niemand zijn ontgaan dat de afgelopen tijd in allerlei media flink is stilgestaan bij het feit dat de roemrijke en roemruchte jaren zestig alweer vijftig jaar achter ons liggen, waarbij alle clichĆ©s en de weerleggingen daarvan de revue zijn gepasseerd. In 2017 hadden we volop aandacht voor de heruitgave van wat Kevin J. Dettma in The Oxford Encyclopedia of British Literature (2006) ā€œthe most important and influential rock and roll album ever recordedā€ noemde: Sgt. Pepperā€™s Lonely Hearts Club Band van de Beatles, dat onlosmakelijk verbonden is met de Summer of Love van 1967....

Lees verder...

Tegen de schenen: Opstellen over recente Nederlandse en Vlaamse literatuur
Vertel me wat het echt betekent [Recensie] Waarom moest Anna Karenina dood? Dat is voor de achttienjarige studente Selin ā€“ Elif Batumans protagoniste in The Idiot (2017) ā€“ de meest prangende vraag die je kunt stellen over Tolstojs klassieker. Het is voor haar een voorbeeld van wat in wezen de kern is van literatuur, en een handleiding voor hoe daarover te praten. Onverzadigd in dit opzicht verlaat ze haar eerste letterkundecolleges: "Everything the professors said seemed to be somehow beside the point. You wanted to know why Anna had to die, and instead they told you that nineteenth-century Russian landowners felt conflicted about whether they...

Lees verder...

Jaarboek De Zeventiende Eeuw 2017
Drie nieuwe producten, twee oude eeuwen, Ć©Ć©n nieuwe weg [Recensie] Wie lukraak googelt op ā€˜papieren tijdschriftā€™, krijgt vooral resultaten over tijdschriften die hun papieren versie stopzetten en digitaal verder zijn gegaan. Digitaal betekent immers goedkoper, toegankelijker, vindbaarder en bereikbaarder voor een groter publiek. Een dergelijk besluit hebben de interdisciplinaire werkgroepen Zeventiende Eeuw (sinds 1985) en 18e Eeuw (sinds 1968) in 2017 ook genomen, zij het met een iets andere uitwerking. Enkele decennia lang gaven beide werkgroepen ieder afzonderlijk tweemaal per jaar een eigen, overwegend Nederlandstalig papieren peer-reviewed tijdschrift uit. [1] Sinds 2017 hebben de twee werkgroepen zich een andere formule eigen gemaakt. Men sloeg de...

Lees verder...

Nederland onder Napoleon. Partijstrijd en natievorming 1801-1813
(Geen) Nederland (z)onder Napoleon [Recensie] Dat is de boodschap van Bart Verheijens dissertatie Nederland onder Napoleon. Partijstrijd en natievorming 1801-1813. In zijn boek onderzoekt deze historicus de invloed van de Franse tijd op de ontwikkeling van Nederland. Het centrale thema waarbinnen Verheijen dit project aangaat is natievorming: hij stelt dat de napoleontische jaren een enorme invloed hebben gehad op de ontwikkeling van een nationaal besef en een nationale identiteit in Nederland. Dat is niet verwonderlijk, aangezien de nationale gevoelens in heel Europa in de late achttiende en vroege negentiende eeuw nog volop in ontwikkeling waren. Verheijen meent dat in de jaren 1801-1813 een ontwikkeling plaatsvond...

Lees verder...

Books in Motion in Early Modern Europe.
Nieuwe zwaartepunten in de boekgeschiedenis [Recensie]Ā Books on the Move (2007) is de titel van een congresbundel over boekenverzamelingen die van de ene verzamelaar overgingen naar de andere. [1] Tien jaar later verscheen een congresbundel met een gelijkaardige titel, Books in Motion. Deze bundel bevat de handelingen van een symposium dat in het Duitse Gotha plaatsvond in 2014 en heeft als doel ā€œto put current book history into motionā€. (2) Dat is een onderneming van een heel andere orde dan die van Books on the Move; de lezer weet dat hij een reeks ambitieuze bijdragen mag verwachten. Het uitgangspunt van Books in Motion is het gecanoniseerde...

Lees verder...

Straatpolitiek. Op zoek naar nieuw engagement
Schuif aan de kant [Recensie] Toen de NOS in januari 2018 aankondigde voortaan het woord ā€˜blankā€™ te vervangen door ā€˜witā€™, leidde dat tot honende reacties. "Gaan ze dan straks bij een overstroming ook melden dat de straten wit staan?", twitterde VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. Op 27 januari 2018 sprak hij erover in de Provinciale Zeeuwse Courant. Hij vond de terminologische keuze van de NOS "zo absurd, daar kun je toch alleen maar met een grapje op reageren?" Verder gaf Dijkhoff aan dat je van "gekwetst zijn niet ziek" wordt, kondigde hij aan dat er vast weer mensen boos gingen worden over zijn carnavalsoutfit van dit jaar...

Lees verder...