dinsdag, 12 mei 2020

Bazarow onderzoekt literatuurprijzen: Georg-B├╝chner-Preis en de Deutscher Buchpreis

Op 22 juni aanstaande  wordt de Libris Literatuur Prijs uitgereikt. In februari maakte de jury de longlist bekend, die dit jaar bestaat uit negen vrouwen en negen mannen. Dat is opvallend, want de man-vrouwverdeling is sinds het bestaan van de prijs pas voor de tweede keer gelijk. Andere jaren waren de mannen vaak ruim in de meerderheid. 

Hoe zit dat bij andere grote literaire prijzen in Europa? Bazarow onderzocht eerder al de Engelse Booker Prize. Die bekroonde sinds 1994 elf vrouwen, terwijl Libris er drie bekroonde in dezelfde periode. Bij de Booker Prize lijkt het dus de goede kant op te gaan als het gaat om een gelijke verdeling tussen mannen en vrouwen, maar geldt dat ook voor andere literaire prijzen? We onderzoeken deze keer twee belangrijke prijzen in Duitsland: de Georg-B├╝chner-Preis en de Deutscher Buchpreis.

De Georg-B├╝chner-Preis

De belangrijkste en oudste Duitse boekenprijs is de Georg-B├╝chner-Preis. Deze is vernoemd naar de Duitse schrijver Georg B├╝chner en bestaat sinds 1923, maar is pas sinds 1951 een algemene literaire prijs. Voor die tijd werd hij toegekend aan kunstenaars uit de Duitse deelstaat Hessen, waar B├╝chner zelf vandaan kwam. 

Boekenkrant

De Georg-B├╝chner-Preis wordt jaarlijks uitgereikt door de Duitse Academie voor taal en po├źzie (Deutsche Akademie f├╝r Sprache und Dichtung). De verhouding tussen mannelijke en vrouwelijke winnaars is bij deze prijs erg scheef: van de 68 keer dat de prijs werd uitgereikt, was dat slechts tien keer aan een vrouw. De B├╝chner-Preis prijs verschilt wel op een paar punten van de Libris Literatuur Prijs. Er worden in de eerste plaats geen boeken bekroond, maar auteurs, vanwege hun bijdrage aan de Duitse literatuur. Daarnaast werkt de jury niet met longlists, zoals bij Libris en de Booker Prize gebeurt. We kunnen de man-vrouwverdeling bij nominaties dus niet vergelijken met de Libris Literatuur Prijs. 

Deutscher Buchpreis

Een prijs die wel vergelijkbaar is met de Libris Literatuur Prijs, is de Deutscher Buchpreis. Deze is net zoals Libris gemodelleerd naar de Booker Prize en wordt jaarlijks uitgereikt door de Duitse vereniging van boekhandelaars aan de beste Duitstalige roman van het jaar. De uitreiking vindt plaats op de Frankfurter Buchmesse, de belangrijkste boekenbeurs van de wereld die jaarlijks zoÔÇÖn 280.000 bezoekers trekt. De Deutscher Buchpreis bestaat pas sinds 2005 en werd ingesteld om meer prestige en aandacht te verwerven voor Duitstalige auteurs. 

Vergeleken met de Georg-B├╝chner-Preis doet de Buchpreis het beter. Van de vijftien winnaars waren er acht man en zeven vrouw. Dat gaat dus bijna gelijk op. Kijken we naar de nominaties, dan zien we zelfs dat de laatste twee jaar meer vrouwen op de longlist stonden dan mannen. Dat is vrij uniek, want in de meeste jaren dat de Buchpreis werd uitgereikt, was slechts ongeveer een kwart tot een derde van de nominaties vrouw. Het aantal is nooit precies gelijk geweest, zoals dit jaar bij de Libris Literatuur Prijs. 

Als het gaat om een eerlijke man-vrouwverdeling, doet de Deutscher Buchpreis het dus goed. Daar kunnen zowel de Georg-B├╝chner-Preis als de Libris Literatuur Prijs een voorbeeld aan nemen. 

Lees ook de eerdere artikelen van Bazarow over de Libris Literatuur Prijs en de Booker Prize

Door Jorien Tromp



donderdag, 4 juni 2020

Column: 2114 belooft een rijk literair jaar te worden 

Eigenlijk had Karl Ove Knausg├ąrd op 23 mei met veel ceremonieel zijn bijdrage aan de Framtidsbiblioteket zullen overhandigen. Maar dat ging vanwege corona/covid-19 niet door. De plechtigheid is uitgesteld tot 5 september. De productie van deze nieuwe Knausg├ąrd loopt overigens geen vertraging op: het boek verschijnt zoals gepland in 2114.  Karl Ove Knausg├ąrd is...


donderdag, 4 juni 2020

Schrijvers en theatermakers willen acteurs inzetten voor leesoffensief

Meer dan 250 academici, schrijvers en theatermakers willen acteurs en jongeren met leesachterstand bij elkaar brengen voor een covid-leesoffensief. Dat bepleitten zij maandag in de Volkskrant. Vanwege de coronacrisis zitten veel acteurs thuis. De initiatiefnemers denken dat deze acteurs jongeren kunnen...


dinsdag, 2 juni 2020

Zes belangrijke boeken over racisme

Vorige week kwam de zwarte man George Floyd om het leven door ernstig, hardhandig politiegeweld van een witte agent in Amerika. Deze gebeurtenis gaf de wereldwijde protestbeweging Black Lives Matter een grote impuls. De afgelopen kreeg de beweging ontzettend veel steun. De Black...