, Artikel door:
Auteur(s) boek:

Het Isgelijkteken

Feiten en inzichten aan elkaar geknoopt

In Het Isgelijkteken toont Robbert Dijkgraaf zijn brede interesse en zijn onderzoekende geest.

[Recensie] Robbert Dijkgraaf maakt onderdeel uit van een select groepje ‘knuffelwetenschappers’ in Nederland: wetenschappers die ontdekt zijn door de media, omdat ze een sympathieke uitstraling hebben, goed kunnen uitleggen en boeiend kunnen vertellen over zaken die buiten het verstandelijke bereik van de gemiddelde Nederlander liggen.

Dijkgraaf vinkt alles in dat rijtje aan en is tussendoor ook briljant in zijn vak als mathematisch fysicus, dat hij uitoefent als directeur van het Institute for Advanced Study in Princeton (VS), waar hij met ingewikkelde wiskunde trekt aan de snaartjes van het Standaardmodel van deeltjes.

Tussen zijn mediaoptredens en wetenschappelijke werk vindt Dijkgraaf ook nog tijd om af en toe een boek te produceren. Toegegeven, zijn derde en laatste boek Het Isgelijkteken is een verzameling van eerder verschenen columns (in NRC), essays (waaronder het prikkelende, 33 pagina’s omvattende The World of Tomorrow, een bespiegeling op de toekomst) en lezingen, maar de 299 pagina’s komen nergens over als een haastig gebundelde schnabbel. In tegendeel: in Het Isgelijkteken toont Dijk­graaf aan dat zijn interesses en overpeinzingen verder reiken dan de fysica en zijn stokpaardje, het maatschappelijk nut van fundamentele wetenschap.

Trouw

Metafoor

De kunsten mogen zich in Dijkgraafs aandacht verheugen, maar ook de paus, Google, een parade van kleurrijke wetenschappers, en open access. Daarover schrijft Dijkgraaf eerst enigszins voorspelbaar: “De wetenschap kan geen publieke steun verwachten als de vruchten van onderzoek ook niet publiekelijk zichtbaar worden gemaakt.” In een andere column over hetzelfde explosieve onderwerp zoekt hij meer de grens op.

De vermakelijke metafoor die hij gebruikt gaat over winkelen in een supermarkt, waarbij de klant zelf alles moet produceren en gedwongen wordt het complete supermarktassortiment af te nemen, inclusief toekomstige nieuwe producten. Tegen een niet-onderhandelbare prijs en met een langdurig contract. Winke­len bij de concurrent kan niet; er is maar één supermarktketen. Ziedaar de kern van het open acces-debat, waarbij Dijkgraaf signaleert dat er in de zich verhardende discussie weinig ruimte meer is voor broodnodige subtiliteiten en maatwerk.

Dijkgraaf is een moderne homo universalis

Het Isgelijkteken is een soms bijna filosofisch werk van een moderne homo universalis. Iemand die zich verwondert, zichzelf vragen stelt, en zich een genuanceerde mening vormt over vrijwel alles om zich heen. Een verfrissend beschaafd boek in een wereld waarin we elkaar steeds vaker lijken te overschreeuwen, en steeds minder nadenken en naar elkaar luisteren.

En hoe hij op die titel kwam? Het is zijn favoriete wiskundige symbool, omdat “de mens onze wereld van feiten en inzichten aan elkaar knoopt met isgelijktekens” en vanwege zijn “bescheiden, dienende, maar cruciale rol”. Kortom, een beetje zoals een goede wetenschapspopularisator in een moderne kennismaatschappij.

Eerder verschenen in C2W

Titel

  • Het Isgelijkteken

Auteurs

Vertaling van

Vertaler

Genre

ISBN

  • 9789044640922

ISBN E-Book

  • 9789044640939

Uitgeverij & Jaar

  • Prometheus 2019

Aantal Pagina's

Boek aanschaffen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente artikelen:

The Fifth Risk
Wij, de mens
Over de toekomst

Bestellen

Op zoek naar een boek? Bestel het hier.
Zo steun je De Leesclub van Alles