, Artikel door:

Wendingen

De Kunst van Wendingen

Kunst, bouwkunst en vormgeving, 1918-1932

[Recensie] Het tijdschrift Wendingen dat bestond van 1918 tot 1932 vormde in die jaren hét epicentrum van ideeën en inspiratie van avant-gardistisch Nederland. Architecten, beeldhouwers, vormgevers, ontwerpers en schilders deelden via het blad hun vernieuwende kijk op tal van kunstdisciplines. Wendingen werd in 1918 voor het eerst gepubliceerd door het Amsterdamse kunstgenootschap Architectura et Amicitia. Drijvende kracht achter het nieuwe orgaan was architect en grafische ontwerper Hendrik Wijdeveld (1885-1987).

Doordat het tijdschrift ten doel had veel kunstdisciplines bij elkaar te brengen, vormt de reeks die in totaal 116 uitgaven telt een prachtig beeld van het Nederlandse kunst- en architectuurlandschap in de jaren van het Interbellum. De cover van elk nummer werd door een andere kunstenaar ontworpen, en hoewel er niet zozeer een ontwikkeling is te zien in de thematiek of kunstopvatting in de nummers over de jaren heen, geeft het blad juist door de diverse meewerkenden aan het blad een dwarsdoorsnede van het Nederlandse kunstlandschap uit die jaren.

Het boek is gepubliceerd als pendant van de gelijknamige tentoonstelling in Museum Flehite, waar voor het eerst alle 116 uitgaven van Wendingen in een museale omgeving te zien zijn. De nummers zijn daarin thematisch gerangschikt en worden met behulp van tal van objecten in de context van hun ontstaan getoond. In de publicatie zijn alle nummers van het blad terug te vinden, tezamen met een drietal essays waarin de auteurs het ontstaan van het blad en het avant-gardistische kunstenaarsmilieu waarin het blad opgang maakte, nader onder de loep nemen. Tevens worden veel objecten die in de tentoonstelling te zien zijn, zoals interieurstukken, ontwerpen, schetsen en sculpturen, ook in het boek onder de aandacht gebracht.

Archeologie Magazine

In het tijdschrift Wendingen was veel aandacht voor de Amsterdamse School, deze expressionistische stroming is vooral bekend vanwege de prachtige architectuuruitingen, die overigens lang niet alleen in de hoofdstad te vinden zijn al doet de naam dat vermoeden. De Amsterdamse School maakte naam vanwege de veelal jonge architecten die in Amsterdam werkten op het bureau van Eduard Cuypers. Bekende namen zijn Joan Melchior van der Meij, Piet Kramer en Michel de Klerk. Aan het werk van De Klerk werd meermalen in Wendingen aandacht besteed. Men zag hem vanwege zijn gedurfde en fantasievolle ontwerpen als groot genie. Andere kunstenaars die gelieerd kunnen worden aan de Amsterdamse School wier werk in Wendingen aan bod kwam en die tevens zelf meewerkten aan het tijdschrift zijn bijvoorbeeld Hildo Krop, Joseph Mendes Da Costa, Margaret Kropholler en Tine Baanders.

Naast de aandacht voor kunstvernieuwers in Nederland werd er ook veelvuldig over de grenzen gekeken, zoals bijvoorbeeld uit de bijdragen van en over El Lissitzky en Erich Mendelsohn blijkt. Een belangrijke buitenlandse architect waar in het blad veel aandacht voor was was Frank Lloyd Wright. De strakke vernieuwende ontwerpen van de Amerikaan werden vol lof in Wendingen besproken door Hendrik Berlage, zelf toch ook niet de minste. De redactie was dermate vol van deze vernieuwer, dat meerdere nummers enkel aan zijn werk gewijd werden.

Zo vormt de publicatie zoals hierboven uit de doeken gedaan een mooie dwarsdoorsnede van de avant-gardistische kunst in de jaren tussen de wereldoorlogen. Een belangrijke inspirator was daarbij het expressionisme, zowel in de architectuur als in de vormgeving en beeldende kunst. Aan de latere nummers van het blad kun je de groeiende aandacht voor strakkere vormgeving aflezen, dit uit zich het meest prominent in de vele themanummers die aan Frank Lloyd Wright gewijd werden. Het Nieuwe Bouwen, de Nieuwe Zakelijkheid, nam onder invloed van de vernieuwers van het Bauhaus uit de Weimar-republiek, het avant-gardistische stokje over van expressionistisch georiënteerde kunstenaars die zich vooral in Wendingen manifesteerden. Wendingen. Kunst, bouwkunst en vormgeving laat de bijzondere rol die dit blad speelde in de periode 1918-1932 op een mooie manier zien.

Eerder verschenen op Hereditas Nexus

Titel

  • Wendingen

Auteurs

Vertaling van

Genre

ISBN

  • 9789462985445

Uitgeverij & Jaar

  • Amsterdam University Press 2018

Aantal Pagina's

  • 176

Boek aanschaffen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente artikelen:

111 Plekken in Dordrecht die je gezien moet hebben Hereditas Nexus
Willem II
De moeder van Ramses

Bestellen

Op zoek naar een boek? Bestel het hier.
Zo steun je De Leesclub van Alles