, Artikel door:
Auteur(s) boek:

Worden zoals wij

Worden wie je bent?

[Recensie] Waarom is een spijkerbroek een individuelere kledingkeuze dan een hoofddoek? Mellink opent Worden zoals wij, Onderwijs en de opkomst van de geïndividualiseerde samenleving, met deze vraag. We willen anders zijn dan anderen, een ‘uniek’ persoon, maar tegelijkertijd geaccepteerd worden door diezelfde gemeenschap. Mellink duikt in archieven en registers om te achterhalen hoe het onderwijs aan dit paradoxale verlangen heeft bijgedragen.

De tegenstellingen tussen bijzondere en openbare scholen waren in het begin van de twintigste eeuw scherp, maar verdwenen na de Tweede Wereldoorlog door een gedeelde inzet voor een samenleving waarin ‘worden wie je bent’ het uitgangspunt werd. De ‘verpersoonlijking’ van godsdienst was daarbij doorslaggevend: niet langer behoorde de geloofsbelijdenis toe aan de instituties (vereniging of school), maar aan het individu. God bestond in iemands hart en ziel, niet langer in de passieve gang naar de kerk. Dit had zijn weerslag op het onderwijs. Leerlingen werden enkel nog opgevoed tot vrije, zelfstandige individuen.

Maar al die nadruk op individuele ontwikkeling bleek net zo goed een proces van groepsvorming, stelt Mellink. En dat betekende ook uitsluiting. Decennia lang voedden leraren en onderwijsbestuurders (islamitische) migranten, maar ook orthodoxe christenen, op volgens de individualiseringswaarden ten behoeve van integratie en emancipatie. Zo moesten moslims ‘worden zoals wij’, zoals de ‘gewone’ Nederlander die de liberale waarden van vrijheid en gelijkheid onderschrijft. Later gebeurde dit onder het mom van individuele verantwoordelijkheid (zoals de burgerschapscursus). Hoe kwam dit? Een belangrijke vraag die Mellink pas in de conclusie opwerpt.

Het kan voor de lezer een uitdaging zijn, met name in het middenstuk, om Mellink bij te houden. Vluchtig voert hij redacties van onderwijsvakbladen op, maar ook kerkvaders en politici, om zijn argumentatie kracht bij te zetten. Mellink speelt niettemin sterk in op het integratiedebat en trekt zijn historisch onderzoek uit de schoollokalen en vergaderzalen van onderwijsorganisaties. Het debat verschilt vooral op één belangrijk punt van dertig jaar geleden. “Deelname aan de Nederlandse samenleving is voor buitenstaanders een individuele verantwoordelijkheid geworden.”

Wandelmagazine

Eerder verschenen in Didactief

Titel

  • Worden zoals wij

Auteurs

Vertaling van

Vertaler

Genre

ISBN

  • 9789028425521

Uitgeverij & Jaar

  • Wereldbibliotheek 2014

Aantal Pagina's

Boek aanschaffen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente artikelen:

Een Jihad van liefde
The Four Horsemen: Hét gesprek dat een atheïstische revolutie ontketende
Het tij keren

Bestellen

Op zoek naar een boek? Bestel het hier.
Zo steun je De Leesclub van Alles