Unfabling the East

Unfabling the East

Hoe de Verlichting aankeek tegen het Oosten

[Voorbeschouwing] We hebben over het algemeen een vast beeld van de Europese houding ten opzichte van de landen die vanaf de vijftiende eeuw vanuit ons continent ontdekt werden. Het is aan onze tijd om te denken dat de Europeanen gedreven werden door winstbejag en aannames over eigen superioriteit. Het is goed dat er aandacht is voor de arrogante en gewelddadige kant van de ontmoetingen tussen Oost en West.

Lees verder...

De onwetende wijsgeer

De onwetende wijsgeer

De goden zelf zijn mans genoeg

[Recensie] Zelfmoordenaars sterven roemloos en anoniem, al hebben we natuurlijk ook Socrates en Herman Brood. Nog zo’n uitzondering was Marc-Antoine Calas, wiens aanvankelijk toch weinig heroïsche zelfdoding door een bizarre samenloop van omstandigheden uitliep op een van de meest vermaarde overwinningen van de Franse Verlichting.

De depressieve 28-jarige Marc-Antoine verhing zich op 13 oktober 1763 in de stoffenwinkel van zijn vader en de gevolgen van die op zich reeds tragische daad waren rampzalig voor de protestantse familie waartoe hij behoorde.

Lees verder...

Recensie door:

Auteurs:

Beoordeling:

  • Niet beoordeeld

Ethica

Ethica

Ieder zijn eigen Spinoza

De seculiere moderniteit, de scheiding van kerk en staat, gelijkheid en vrijheid: het begon met Spinoza. Hij is weer razend populair. Er zijn zelfs Spinoza-bloggers.

[Essay] Van Baruch of Benedictus de Spinoza (1632-1677) weten we dat hij veel nadacht, schreef, met vrienden discussieerde en lenzen sleep. Maar hij hield er ook van op zijn tijd een pijpje tabak te roken.

Lees verder...

Recensie door:

Beoordeling:

De islamitische Verlichting

De islamitische Verlichting

Een nog steeds akelig spannend stuk wereldgeschiedenis

Recensie van Christopher de Bellaigue, De islamitische Verlichting. De ontmoeting tussen de Oriënt en het Westen in de moderne tijd.

De schrijver

Christopher de Bellaigue (1971) studeerde Hindi en Perzisch in Cambridge, leerde Turks en was eind jaren ’90 correspondent voor The Economist in (Oost-)Turkije.

Lees verder...

Recensie door:

Beoordeling:

  • Niet beoordeeld

Catharina de Grootste

Catharina de Grootste

Een bijzonder fraaie biografische schets van het leven van Catharina de grote

[Recensie] Tegenwoordig behoort de collectie van het Hermitagemuseum in Sint-Petersburg tot de belangrijkste ter wereld. Het gigantische museum heeft zijn bestaan te danken aan tsarina Catharina de Grote die het museum als privémuseum oprichtte. In de periode 1764-1767 werd naar ontwerp van Jean-Baptiste Vallin de La Mothe het noordelijke paviljoen van de Kleine Hermitage gebouwd.

Lees verder...

Recensie door:

Beoordeling:

  • Niet beoordeeld

Perzische brieven

Perzische brieven

Compassie met de ‘menselijke dwaasheid’

[Recensie] “Hoe kan iemand Pers zijn?”, krijgt een van de Perzische reizigers te horen in Montesquieu’s Lettres persanes (1721). De vraag, afkomstig van zijn Parijse gastheren, verwijst naar het meest in het oog springende thema van deze brievenroman: het verschil tussen de culturen en de consequenties die daaruit voortvloeien.

Montesquieu (1689-1755) zag dit verschil als een gegeven,

Lees verder...

Recensie door:

Beoordeling:

  • Niet beoordeeld

Kantiaans Psychologisme

Kantiaans Psychologisme

Cherrypickend door de Kantiaanse traditie

De filosoof Kant en psychologie gaan niet door een deur, is de heersende mening. Dit is een onterecht beeld, mede ontstaan door een methodestrijd in de negentiende eeuw. Peter Sperber geeft met zijn proefschrift de verliezers hun plek terug in de geschiedenisboeken.

[Interview] Immanuel Kant (1724-1804) is een van de grootste moderne filosofen uit de westerse geschiedenis.

Lees verder...

Recensie door:

Auteurs:

Beoordeling:

  • Niet beoordeeld

Licht

Licht

De Nederlandse Republiek als bakermat van de Verlichting

[Signalering] De Verlichting ontstond in de Nederlandse Gouden Eeuw. André Klukhuhn echoot daarmee Jonathan Israels ideeën over de zogenaamde radicale Verlichting vanuit Holland (Spinoza, Bekker, Koerbagh en anderen) die het westerse denken radicaal veranderde. Klukhuhn blijft echter niet bij de filosofie, maar breidt zijn verhaal uit tot de wetenschappen en de kunsten.

Lees verder...

Recensie door:

Auteurs:

Beoordeling:

  • Niet beoordeeld

Samen door een deur

Samen door een deur

Samenleven in tijden van wij en zij

[recensie] Onze samenleving is bijzonder, vindt Guillaume Van der Stighelen. En ze is ons geschonken door de Verlichting: het tijdperk waarin gehoorzame en gelovige mensen zowel aardse als religieuze autoriteit in twijfel begonnen te trekken.

Van der Stighelen noemt het “een helder moment in de duistere geschiedenis van een zoekend volk”.

Lees verder...

Recensie door:

Beoordeling:

De Jefferson Bijbel

De Jefferson Bijbel

Jeffersons mislukte poging om de Bijbel te moderniseren

De Jefferson Bijbel is een intrigerend project en vraagt om duiding. Hierbij publiceren we een tweede essay over dit boek, waarin Thomas Dobbelaer betoogt dat de Amerikaanse president niet radicaal genoeg was toen hij zijn mesje hanteerde.

[Essay] Tachtig procent van Amerikanen is christen en de Verenigde Staten is zonder meer het meest religieuze land van de westerse wereld.

Lees verder...

Recensie door:

Beoordeling: