Deckx, Bart

Deckx, Bart

Bart Deckx volgde de lerarenopleiding voor de vakken Nederlands, godsdienst en geschiedenis en behaalde later een master in de theologie aan de Katholieke Universiteit Leuven. Zijn interesseveld is dan ook zeer breed. Zo boeit ook de literatuur in al haar facetten, fictie en non-fictie, hem. Sinds 2011 geeft hij de vakken Nederlands en godsdienst in het voortgezet onderwijs in Vlaanderen.

40 Recensies

18-11-2020

Sieg Heil! Van mythische groet tot verderfelijke ideologie

Over de geschiedenis van de Hitlergroet [Recensie] De Britse serie Allo Allo brengt met veel humor het leven in een slaperig Frans stadje tijdens de Tweede Wereldoorlog in beeld. De Duitse bezetters tonen zich niet al te fanatiek. Kapitein Hans Geering is zelfs zo lui dat hij de befaamde Hitlergroet afkort tot ā€˜tlerā€™. Maar waar komt deze zo beruchte groet...


11-11-2020

Het proces van Neurenberg

Een must voor elke journalist [Recensie] Nog voor de definitieve overwinning op nazi-Duitsland behaald was, beslisten de geallieerden dat de grootste oorlogsmisdadigers hun gerechte straf niet zouden ontlopen. De berichtgeving over het elf maanden aanslepende proces van Neurenberg staat centraal in dit intrigerende boek. Neurenberg, stad van de Rijkspartijdagen. Van Julius Streicher. Van de zedeloze Rassenwetten. Neurenberg was een symbool...


26-08-2020

De Spaanse Inquisitie,

De perceptiegeschiedenis van de Zwarte Legende De Spaanse Inquisitie roept zeer afwijzende gevoelens op. Brandstapels, folteringen en verbanningen worden met het instituut geassocieerd. De perceptie ervan is onze tijd zo negatief dat een correcte historische inschatting belemmerd wordt – want niet altijd is de Spaanse Inquisitie afgewezen. Dat perceptieproces is het onderwerp van Robert Lemms De Spaanse Inquisitie. Tussen geschiedenis...


22-07-2020

Acht dictators uit de 20e eeuw

Grenzeloze vergoddelijking De 20e eeuw is rijk bezaaid met dictators. Frank Dikƶtter, historicus en professor aan de Universiteit van Hong Kong, selecteerde er acht. Bekende figuren Mussolini, Hitler, Stalin en Mao staan naast de onbekendere Kim Il-Sung, Duvalier, Ceaușescu en Mengistu. Angst en geweld gaan hand in hand met persoonsverheerlijking. [Recensie] Dictators zijn mensen – meestal mannen – die de...


07-07-2020

De coronastorm

Filosofie met beide voeten in het leven We leven in historische tijden. Een microscopisch klein virus uit China vernietigt niet enkel mensenlevens, maar ook onze zekerheden en verwachtingen. Middenin de gebeurtenissen staan, betekent ook onwetendheid. De crisis is als een puzzel. Voormalig Denker des Vaderlands RenƩ Ten Bos legt in De coronastorm. Hoe een virus ons verstand wegvaagde een stukje...


05-07-2020

Wat op het spel staat

Hoe goed mens te zijn? [Recensie] Het lijkt alsof de Westerse mens nooit eerder zoā€™n verregaande mate van vrijheid en keuzemogelijkheden heeft. Digitale communicatiemiddelen, de vrijemarkteconomie en globalisering legden de hele wereld bloot. Maar in deze wereld is het ook moeilijker geworden om goed mens te zijn, om niet aan keuzestress en oppervlakkigheid ten onder te gaan. ā€˜Filosoof zonder dienstverbandā€™...


21-06-2020

Bespiegelingen over levenswijsheid

Atypisch zelfhulpboek [Recensie] Het afgelopen decennium werd de lezer overspoeld door een stroom aan zelfhulpboeken. Het lijkt alsof de mens nooit eerder zo aan zichzelf werkte als nu. De vraag hoe de mens in het leven moet staan, is echter eeuwenoud. Volleerd pessimist Arthur Schopenhauer beantwoordde de vraag in 1850 al in zijn populairste werk Bespiegelingen over levenswijsheid. Bespiegelingen over...


10-06-2020

Vergeten volkeren

Verloren culturen op de kaart gezet [Recensie] De Iceni, Sicelen, BactriĆ«rs en Epiroten? De Hephthalieten, Garamanten, Alanen en Elamieten? De nevelen van de geschiedenis hebben deze en talloze andere volkeren genadeloos opgeslokt. Ā Philip Matyszak, historicus aan de gerenommeerde universiteit van Cambridge, probeert de nevelen weg te blazen en veertig vergeten volkeren opnieuw tot leven te wekken. ā€œDe wetmatigheid lijkt te...


31-05-2020

De zeven steden

Een reis door duizend jaar geschiedenis: hoe ideeĆ«n uit de oudheid ons bereikten De term ā€˜middeleeuwenā€™ werd gemunt om de tijd tussen de klassieke oudheid en de renaissance aan te duiden, ongeveer duizend jaar aan onbeduidendheid, geestelijke armoede, oorlog en onderdrukking. Of dat was toch het traditionele beeld ā€¦ Want die schitterende schat aan wijsheid werd ook in de middeleeuwen...


20-05-2020

Roma Intima. Liefde, lijf en lust

“Weg van hier, weg van hier, preutse sulletjes!ā€ [Recensie] Met bovenstaand citaat van Ovidius openen Bert Gevaert en Johan MattelaerĀ – classicus en uroloog – hun zoektocht naar alle aspecten van liefde, seksualiteit, lichamelijkheid en intimiteit in het Rome van de eerste eeuw v.C. tot de tweede eeuw n.C. En inderdaad, de auteurs nemen absoluut geen blad voor de mond. Wie...


15-05-2020

Man haalt rijbewijs

Humoristische complexloze autobiografie [Recensie] Een autobiografie is een zelfgeschreven levensverhaal. Een auto biografie? Een levensverhaal opgehangen aan de autoā€™s die in je leven een rol speelden. Oud-journalist Binnert de Beaufort (1970) beschrijft in het korte, humoristisch bedoelde Man haalt rijbewijs. Een auto biografie zijn leven in het rijkeluismilieu. De Beaufort publiceerde eerder onder andere Blauw bloed en Oud geld, twee...


14-05-2020

Het Lam Gods in detail

In elk detail de natuur evenaren [Recensie] Had het rijke echtpaar Judocus Vijd en Elisabeth Borluut in de vijftiende eeuw kunnen denken dat ze de opdrachtgevers van het bekendste altaarstuk ter wereld zijn? Bijna zeshonderd jaar na de voltooiing van het werk is het Lam Gods nog steeds een van de hoogtepunten in de kunstgeschiedenis, beknopt maar boeiend besproken in...


19-04-2020

Rede & Religiositeit

Teleurstellend essay in het debat geloof-wetenschap [Recensie] Voormalig Tweede Kamerlid Ton de Kok is nu leraar levensbeschouwing in Amsterdam. Religiositeit boeit hem al jaren, zo getuigen zijn drie voorgaande boeken waarin hij wetenschappers, filosofen, kunstenaars en schrijvers over het goddelijke aan het woord liet. Nu beschrijft hij zelf zijn ā€œpositie tegenover het bestaansmysterieā€. Jammer genoeg sluipt minachting voor klassieke gelovigen...


17-04-2020

Het einde van de affaire

Worsteling met liefde [Recensie] “Toen Jakob hen met zijn bezittingen over de rivier gebracht had, bleef hij alleen achter. En een man worstelde met hem tot het aanbreken van de dageraad”, zegt de Bijbel in het boek Genesis. Zoals Jakob worstelde met God, zo worstelt ook Maurice Bendrix, het hoofdpersonage in Het einde van de affaire van Graham Greene (1904-1991)....


07-04-2020

15 eeuwen Nederlandse taal

Nederlands leeft! De geschiedenis van het Nederlands – de moedertaal van meer dan 25 miljoen mensen – gaat terug tot het Indo-Europees. Na een lange ā€˜prehistorie van de taalā€™ ontstonden in de zesde eeuw de eerste Oudnederlandse dialecten die langzaam uitgroeiden tot de moderne standaardtaal. Dat proces wordt door Nicoline van der Sijs met grote eruditie beschreven in 15 eeuwen...


25-03-2020

De Tweede Wereldoorlog in infographics

Overrompelende hoeveelheid informatie [Recensie] De grootste oorlog die de mensheid ooit voerde, duurde van 1939 tot 1945. Miljoenen mensen werden gemobiliseerd, ontelbaren gedood of gewond, de materiĆ«le schade is onvatbaar. Over de Tweede Wereldoorlog zijn bibliotheken gevuld. Met De Tweede Wereldoorlog in infographics proberen de auteurs in 357 infographics en kaarten het beschikbare cijfermateriaal bevattelijk voor te stellen – maar...


15-03-2020

Het menselijke kwaad

De zaak Eichmann opnieuw bekeken [Recensie] Waarom doen mensen kwaad? De standaardtheorie van het menselijke kwaad stelt dat de dader van een misdaad zichzelf ervan bewust is dat wat hij doet kwaad is, maar toch zijn daad doorzet omwille van persoonlijk gewin. Drugsdealers beseffen dat dealen de gezondheid van hun klanten in gevaar brengt en zelfs de dood tot gevolg...


04-03-2020

Bij ons in Auschwitz. Getuigenissen

ā€œJij, gelukkige wereldburgerā€ ā€œAuschwitz is in 1270 gesticht.ā€ Zelden kwam een korte zin zo overdonderend binnen. Oświęcim is een klein stadje in het zuiden van Polen – een stadje waar mensen leven en werken, elkaar liefhebben en verzorgen, waar ze vreugde en verdriet beleven. Tot op 27 april 1940 de ReichsfĆ¼hrer-SS, Heinrich Himmler, besluit om in dat stadje een concentratiekamp...


26-02-2020

Xerxes in Griekenland

[Recensie] Xerxes in Griekenland is geen geschiedkundig werk, maar een werk over de wetenschap die geschiedenis is, en als dusdanig voorbehouden aan geschoolde experts. Het eindeloos weerleggen van foute interpretaties en oordelen van leken blijft vruchteloos. Daarom besloot Jona Lendering het wetenschappelijk proces achter het vak geschiedenis uit te leggen aan de hand van de Perzische Oorlogen (5de eeuw v.C.)....


21-02-2020

Het karaokemeisje

Het glibberige pad van de internationale samenwerking [Recensie] De eeuwige zoektocht naar geluk vormt het thema van Het karaokemeisje van Rob Verschuren. In het zich ontwikkelende Vietnam migreerde de familie Le van een klein, afgelegen dorpje naar een grote kuststad. Daar proberen ze het hoofd boven water te houden door allerlei vormen van ā€œinternationale samenwerkingā€, eufemisme voor het oplichten van...


16-02-2020

Antisemitisme hier en nu

[Signalering] Joden in Berlijn wordt afgeraden een keppeltje te dragen. Op Amerikaanse universiteiten duiken swastikaā€™s op. In Oost-Europa vieren vooroordelen weer hoogtij, net zoals in de Britse Labourpartij. In 2014 vielen vier doden bij een aanslag op het Joods Museum in Brussel. Voor Deborah Lipstadt is het heel duidelijk: anno 2020 is het antisemitisme weer helemaal terug. In Antisemitisme hier en...


22-12-2019

Het diner

[Recensie] 385 v.C.: Plato schrijft het Symposium, een van de beroemdste teksten van de Griekse filosofie. In een drinkgelag geven negen personages hun visie op Eros. Veel minder bekend is het 25 jaar later geschreven Het diner van Xenophon. Ook hier vormt een ludieke samenkomst de setting om erotiek, roddel en filosofie te laten samensmelten.  Xenophon is beroemd en berucht geworden als politicus...


21-11-2019

Jonge Rembrandt

Schitterende blik op de beginjaren van Nederlands grootste schilder Museum De Lakenhal in Leiden en het Ashmolean Museum in Oxford programmeren in 2019 en 2020 de tentoonstelling Jonge Rembrandt / Young Rembrandt, de grootse tentoonstelling ooit die aan de beginjaren van de schilder gewijd werd. Het boek Jonge Rembrandt van Brown, Van Camp en Vogelaar begeleidt de tentoonstelling – al...


10-11-2019

De staatsinrichting van Athene

Beschrijving van de eerste democratie [Recensie] Socrates, Plato en Aristoteles: de drie grondleggers van de westerse wijsbegeerte zijn onverbrekelijk verbonden met de Griekse stad Athene. Hier werd de filosofie geboren, hier richtten Plato en Aristoteles de Academie en het Lyceum op. In Athene werd ook voor het eerst op grote schaal geƫxperimenteerd met het toekennen van inspraak aan het hele...


30-10-2019

Cleopatra

Twintig jaar uit het leven van de eerste vrouw die wereldgeschiedenis schreef [Recensie] Cleopatra VII Philopator. Is er een vrouw uit de wereldgeschiedenis die meer tot de verbeelding spreekt dan de laatste koningin van Egypte? Ze kwam al op achttienjarige leeftijd op de troon, regeerde 21 jaar over een van de rijkste gebieden ter wereld en breidde de grenzen ervan...


05-10-2019

Wie zwijgt

Fijn tussendoortje op een druilerige herfstavond Wat is liefhebben? Het naamloze hoofdpersonage van Wie zwijgt zoekt naar liefde – maar voor hem kan liefde ook geweld zijn. In zijn ontregelde brein is er maar Ć©Ć©n vorm van hechting mogelijk: de totale overgave. Hij wil alles weten over zijn geliefde, elk woord, elk geluid, elke handeling. De Engelse auteur Leo Benedictus...


13-09-2019

VIN

Over verliezen en opnieuw beginnen [Recensie] In het Vrij Instituut voor Nijverheid maakt de diverse leerlingenpopulatie lesgeven niet altijd even vanzelfsprekend. De jonge Lore Wuytinck begon er met veel enthousiasme, maar raakte snel uitgeblust. Conciƫrge Sergei werd door zijn vrouw verlaten en de Armeense poetsvrouw Anna treurt om haar overleden zoon. In VIN raken hun levens langzaam verstrengeld. Het onderwijs...


23-08-2019

Partizaan Winter

Gefaalde neorealistische lectuur in de 21e eeuw December 1943. Noord-ItaliĆ« bevindt zich in het niemandsland van de Tweede Wereldoorlog: Duitsers, fascisten en partizanen vechten om de macht. Rond Borgosesia lijkt de strijd een operetteoorlog, tot het geharde Tagliamentolegioen arriveertā€¦ [Recensie] Giacomo Verri probeert in zijn debuut te verwoorden hoe drie gewone Italianen zich in de moeilijke oorlogsomstandigheden staande houden. We...


17-08-2019

Theater

Eenzame rechercheur gaat zijn eigen gang [Recensie] Enkele dagen voor Kerstmis bezoekt de rijke advocaat Albert LeBlanc het theater in Gent. Al na een half uur verlaat hij de voorstelling. De volgende dag wordt hij in zijn buitenverblijf dood teruggevonden met drie kogels in de borst. Er zijn nauwelijks aanwijzingen om de dader van deze koelbloedige moord te vinden. Steve...


11-08-2019

De onvolkomenheid van de mens & het streven naar perfectie

Op de grens tussen theologie en economie In scholen, op de werkvloer en in het gezinsleven lijken velen zich bijna letterlijk kapot te werken. Falen lijkt in onze samenleving geen optie meer, perfectie is de norm. Burn-out en depressie, faalangst en perfectionisme zijn dan ook ziektes van onze tijd. Over het precaire evenwicht tussen het streven naar perfectie en het...


12-07-2019

Serotonine

Het mechanisme van het ongeluk [Recensie] ā€œIs dit hoe de mensen leven?ā€ vraagt Florent-Claude Labrouste zich in Serotonine, de nieuwste roman van het Franse enfant terrible Michel Houellebecq (1956), zich af. Depressief, uitgeput en ontgoocheld vertelt hij over zijn leven ā€“ een leven dat nu alleen nog leefbaar is door het nemen van zware antidepressiva die het serotonineniveau beĆÆnvloeden. Florent...


28-06-2019

Venetiƫ. De leeuw, de stad en het water

Een boek om in te dwalen 30 miljoen toeristen overspoelen jaarlijks Venetiƫ, de stad in de lagune, gebouwd om de eeuwige strijd tegen het water aan te gaan. Velen bezoeken de stad maar een dag, cruisetoeristen zelfs maar enkele uren. Zij kunnen niet doordringen tot het wezen van deze stad, in haar geschiedenis, haar kunst en cultuur, haar ziel. Cees...


20-06-2019

Kunst & christendom. 300 taferelen

Religieuze kunst begrijpen De Vlaamse auteur Jo Claes schreef al een handvol boeken over mythologie en het christendom. Zijn cyclus over katholieke heiligen en hoe hen in de kunst te herkennen was een groot succes. Met Kunst & christendomĀ zet hij, in samenwerking met Kathy Vincke, dezelfde lijn verder, maar ditmaal toegepast op de Bijbel en de apocriefe evangeliĆ«n. [Recensie]Ā De kennis...


15-06-2019

Buitenspel

Jeugdthriller in voetbalsfeer Margje Woodrow (1975) behoort al enkele jaren tot de top van de jeugdauteurs in Nederland en Vlaanderen. Met boeken als Kater en Verwoest kon ze duizenden jongeren bekoren. Voorjaar 2019 verscheen Buitenspel, een jeugdthriller die zich afspeelt in de voetbalsfeer. [Recensie] De voetbalclub van Jimmy en Nynke organiseert een trainingsweekend. Tijdens het nachtspel in de bossen wordt...


12-06-2019

Marie Antoinette

Portret van een middelmatige vrouw 16 oktober 1793. Enkele weken voor haar 38ste verjaardag wordt op de Place de la Concorde onder massale belangstelling Marie Antoinette, koningin van Frankrijk en dochter van de Oostenrijkse keizer, onthoofd. Voor royalisten was zij de belichaming van al wat koninklijks en goed was, voor revolutionairen was ze het summum van verdorvenheid. Stefan Zweig portretteerde...


19-05-2019

Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat

Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat Wie een willekeurige krant leest of nieuwssite opent, kan er niet naast kijken: doemdenken is uiterst actueel. Overbevolking, klimaatverandering, immigratie, toenemende verruwing en racismeā€¦ een stroom van pessimisme komt op de lezer af. Onze samenleving lijkt op instorten te staan. De jonge Vlaamse filosoof Maarten Boudry (1984) durft tegen de stroom in...


30-12-2018

De vrijheidsillusie. Essays

Vrijheid onder druk Vrijheid! Wereldwijd zijn er miljarden mensen die er enkel van kunnen dromen, velen wagen de oversteek naar het Vrije Westen. Toch lijkt de vrijheid in Europa onder druk te staan. Zo wordt de vrijheid van meningsuiting door oprukkende politieke correctheid bedreigd, ligt de privacy onder vuur en duiken overal cameraā€™s op. Vanuit de filosofie en neurowetenschap worden...


18-12-2018

De onfatsoenlijken. Een reis door populistisch Europa

Als er maar geen slachtoffers vallen 9 september 2016. In de bikkelharde verkiezingsstrijd met Donald Trump hield presidentskandidate Hillary Clinton een toespraak op een campagnebijeenkomst in New York. Daarin noemde ze de helft van Trumps aanhangers ā€œa basket of deplorablesā€ – betreurenswaardige mensen waarmee men slechts medelijden kan hebben: seksisten, racisten, islamofoben, xenofoben ā€¦ ze hoorden allemaal in deze emmer...


11-11-2018

Wat zou Aristoteles doen?

Aristoteles en de eeuwige zoektocht naar geluk Het mooiste dat we elkaar kunnen toewensen is ā€˜veel gelukā€™. Geluk is in. Talloze boeken worden eraan besteed, workshops ingericht, professoren in de gelukskunde benoemd. De Verenigde Naties stelden zelfs de Internationale dag van het Geluk in, jaarlijks op 20 maart. Maar wat is gelukkig zijn? En hoe kan je gelukkig worden?Ā  Edith...


09-11-2018

Huil maar, ik wens je uitstel toe

Droom en werkelijkheid in strak stramien [Recensie] Veel feeƫrieke personages bevolken in Huil maar, ik wens je uitstel toe een soms bijna surrealistische wereld, als op de grimmigste schilderijen van Magritte of Dali. In dit vervolg op Er gebeurde o.a. niets (2012) schrijft Joubert Pignon opnieuw een roman-in-korte-verhalen van hoogstaand niveau. In bijna driehonderd korte verhalen wordt de lezer meegenomen...