Groot, Ger

Groot, Ger

(1954) studeerde theologie en filosofie in Amsterdam en Parijs.¬†In de jaren tachtig doceerde hij filosofie aan de UvA, o.a. esthetica en¬†recente Franse filosofie. Daarna was hij redacteur van¬†Letter en Geest van Trouw.¬†Enkele jaren later¬†werd hij medewerker voor filosofie en (vooral Spaans-talige) literatuur van NRC-Handelsblad en medewerker van De Groene Amsterdammer. Ook is¬†hij columnist van Trouw. Sinds 1995 doceert Groot¬†cultuurfilosofie en wijsgerige antropologie in¬†Rotterdam (EUR). Van 2009 tot 2014 was hij bijzonder hoogleraar ‚ÄėFilosofie en literatuur‚Äô aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Recente boeken: Religie zonder God (2013, met Theo de Boer), Dankbaar en aandachtig (2013) en Plato in tijden van photoshop (2014).

79 Recensies

26-09-2021

Zeven vormen van athe√Įsme

De hoogmoed van het athe√Įsme Christelijke religie en evangelisch athe√Įsme liggen dicht bij elkaar, schrijft filosoof John Gray: beide kampen zijn ervan overtuigd dat de geschiedenis op weg is naar voltooiing en dat inzicht ons tot betere mensen maakt. Recensie] Wanneer zelfs Jort Kelder op de Nederlandse radio de vraag stelt of het geen tijd wordt religie af te schaffen,...


24-09-2021

De melancholie van het verzet

De macht van het ressentiment László Krasznahorkai In zijn nieuwe roman stort een boze menigte zich op een stel circusklanten. Parallellen met het nu zijn duidelijk. [Recensie] Misschien kun je de roman De melancholie van het verzet van László Krasznahorkai beter ongelezen laten in de week waarin Donald Trump de Amerikaanse presidentsverkiezingen wint [de recensie is uit 2016/red.] Of wellicht is dat juist...


20-09-2021

Wij zijn ons brein. Maar wat dan?

Wij zijn ons brein. Maar wat dan? [Recensie] Tussen neurologen enerzijds en filosofen en psychologen anderzijds woedt strijd met als inzet het brein. Is dat het onherleidbaar fenomeen ‚Äėbewustzijn‚Äô of niets meer dan een serie stroomstootjes? Van de Franse filosofe Catherine Malabou komt nu een dappere poging alle onderzoeksterreinen met elkaar te verzoenen. Nog voordat de bestseller Wij zijn ons...


19-09-2021

Het wispelturige, ontembare volk

Het wispelturige, ontembare volk In het Franse politieke denken zit nog altijd een hang naar omwenteling, blijkt uit de boeken van Alain Badiou en Jacques Ranci√®re. Maar wie zich beroept op opstandigheid, vrijheidswil of een ‚Äėalternatief‚Äô tegenover wetenschap en rede, weet uiteindelijk niet wat hij in huis haalt. [Recensie] De kreet ‚ÄėWir sind das Volk‚Äô ontbreekt opvallend in de bundel¬†Wat...


17-09-2021

De eeuwreizger

Waar vinden we de nieuwe orde? Hoe het er aan toe ging in een denkbeeldig, Duits, 19de-eeuws provinciestadje weet Andrés Neuman voorbeeldig te vertellen, constateert Ger Groot. Maar halverwege het boek maakt de romancier plaats voor de essayist. Hoe gaat hem dat af? [Recensie] Duitsland en de Duitse geschiedenis zijn sinds de jaren negentig favoriete onderwerpen geworden in de Spaanstalige...


12-09-2021

De nacht der tijden

Oorlog in het vuur van vrije liefde Twee grote romans over Spanje ten tijde van oorlog en terreur. Antonio Mu√Īoz Molina laat ons meeleven met een halfslachtige figuur, die het niet tot held zal schoppen. Joan Sales (1912-1983) koos voor een Dostojevski-achtige hoofdrolspeler, die ook niet in een hokje past. [Recensie] Zoals de Tweede Wereldoorlog nog altijd de Nederlandse letteren...


10-09-2021

De vorm van ru√Įnes

Uiteindelijk ontsnapt het verleden ons [Recensie] De Colombiaanse schrijver Juan Gabriel Vásquez wordt nogal eens tot de opvolger van Gabriel García Márquez uitgeroepen. Beiden schrijven meeslepend en hebben de geschiedenis van hun land een belangrijke plaats gegeven in hun boeken. Maar daarmee houden de overeenkomsten op. García Márquez (1927-2014) dompelde de Colombiaanse werkelijkheid onder in sprookjesachtige betovering. Vásquez (1973) benadert...


03-09-2021

De geschiedenis van mijn tanden

Literatuurderigheid en oude magi√ęrs Dankzij Vargas Llosa, Garc√≠a M√°rquez en Borges denderde vijftig jaar geleden het Zuid-Amerikaanse magisch-realisme het literaire wereld- toneel op. Wat heeft de jonge literatuur in dat opzicht nu te bieden? [Essay] Gif van de jonge Argentijnse schrijfster Samanta Schweblin is een van de raarste romans die ik sinds lange tijd gelezen heb. Is het wel een...


29-08-2021

De vrijheid van de grens

Vraagt vrijheid w√©l of niet om begrenzing? Vrijheid staat hoog op het lijstje van maatschappelijke deugden, maar niemand weet wat vrijheid precies behelst. Paul Scheffer en Paul Teule gaan op zoek. [Recensie] De Maand van de Filosofie, die gisteren officieel [de recensie is uit 2016/red.] van start ging, had moeilijk een actueler thema kunnen hebben dan ‚ÄėOver de grens‚Äô. Het...


20-08-2021

Het onweer

Argentijns drama wil maar geen ware tragedie worden [Recensie] Op een desolaat benzinestation in Noord-Argentini√ę stranden een evangelische predikant en zijn tienerdochter. Terwijl hun auto gerepareerd wordt, slaat het weer om en tijdens een heftige stortbui komt er eindelijk een gesprek op gang met de zwijgzame pomphouder en zijn stiefzoon. Geweld barst los en gaat weer liggen. De predikant vertrekt...


21-05-2021

De filmvertelster

Chileens mijndorp als idylle [Recensie] Nog geen half jaar nadat de Chileense schrijver Hernán Rivera Letelier in Spanje één van de belangrijkste literaire prijzen in ontvangst mocht nemen, had in het noorden van zijn vaderland het mijnongeluk plaats dat de wereld maanden in spanning zou houden. [De recensie is uit 2011/red.]Ook Letelier werkte in zijn jeugd in de Chileense mijnen,...


07-05-2021

De blinde kust

Goed komt het toch niet Het kan lang duren, maar dan gebeurt het. Het kind ontdekt dat het niet bij zijn ouders hoort, het werd geroofd. Een wonderschoon boek. [Recensie] Dictaturen laten diepe sporen na en één daarvan is de vraag wat er gebeurde met de kinderen van de door hen vermoorde tegenstanders. Eerst in Latijns-Amerika en nu ook in...


16-04-2021

De droom van de Ier

Laat ons samen deugen [Recensie] Zo‚Äôn dertig jaar geleden begon de Peruaanse schrijver Mario Vargas Llosa (Nobelprijswinnaar voor de Literatuur 2010) romans te enten op historische personages en gebeurtenissen. Dat heeft schitterende resultaten opgeleverd als De oorlog van het einde van de wereld uit 1981, een hallucinerend panorama van een apocalyptische volksopstand in het noordoosten van Brazili√ę eind 19de eeuw....


02-04-2021

Paardenschaduw op zee

Een klankdecor van stemmen en een zucht [Recensie] Al ruim dertig jaar peilt de Portugese schrijver Antonio Lobo Antunes de donkerste zones van de Portugese ziel. Aanvankelijk trof hij die vooral aan in de herinneringen aan de wrede koloniale oorlog in Angola, waaraan hij zelf had deelgenomen. De daardoor veroorzaakte geestelijke ontwrichting vond een sublieme uitdrukking in zijn meesterwerk Fado...


05-03-2021

Amulet

Wat ertoe deed tijdens de Mexicaanse herfst was po√ęzie [Recensie] In september 1968 bezette het Mexicaanse leger de campus van de Nationale Autonome Universiteit van M√©xico (UNAM), de belangrijkste universiteit van de Latijns- Amerikaanse wereld. E√©n vrouw bleef in de ontruimde letterenfaculteit achter: de van oorsprong Uruguayaanse Auxilio Lacouture, bijgenaamd ‚Äėde moeder van de Mexiaanse po√ęzie‚Äô. In werkelijkheid was zij...


26-02-2021

Verloren bagage

Aan de vrachtwagen klopt werkelijk alles [Recensie] Een vrachtwagenchauffeur bij een internationaal verhuisbedrijf verwekt bij vier vrouwen in evenveel landen evenveel zoons. Hij noemt ze allemaal Christoffel. Zo’n dertig jaar later gaan de halfbroers, nog maar net op de hoogte van elkaars bestaan, op zoek naar hun verdwenen vader. Dat leidt tot omzwervingen door Europa én langs het verleden van...


29-01-2021

Het labyrint van Luanda

Betoveringen in een blokkendoos In een wirwar van werkelijkheid, droom en valse herinnering laat de Angolese auteur Agualusa weinig heel van toekomstig Afrika. Gelukkig is er nog zijn humor en groteske grilligheid. [Recensie] Het is 2020 wanneer er in Angola plotseling een vrouw uit de hemel valt. De voornaamste getuige daarvan is de schrijver en documentairemaker Bartolomeu Falcato. Hij is...


08-01-2021

Edelachtbare

De elite voost en veinst in 19de-eeuws Barcelona [Recensie] Barcelona is nog maar twee maanden verwijderd van de 19de eeuw wanneer in haar hotelkamer de Franse zangeres Marie de l’Aube Deflors, bijgenaamd de Nachtegaal van Orléans, vermoord wordt aangetroffen. De avond daarvoor heeft ze nog een recital gegeven ten overstaan van de maatschappelijke fine fleur van de stad. Nu wordt...


01-01-2021

De geheime geschiedenis van Costaguana

Een knappe, maar te cerebrale roman Net als in zijn vorige roman ontrukt de Colombiaan Vásquez een smoezelige historie aan de vergetelheid. Toch blijft dit werk achter bij Vásquez’ debuut. [Recensie] José Avellanos is een belangrijke bijfiguur in de roman Nostromo van de Pools-Britse schrijver Joseph Conrad. Hij is daarin een vooraanstaand jurist en staatsman, die in het fictieve Midden-Amerikaanse...


20-12-2020

Ka√Įn

De anti-held Ka√Įn is rechtvaardiger dan God [Recensie] Bijna twintig jaar geleden parodieerde de latere Nobelprijswinnaar Jos√© Saramago het Nieuwe Testament in zijn roman Het evangelie volgens Jezus Christus. Dat leverde veel rumoer op en liep uit op Saramago‚Äôs vertrek uit Portugal naar het eiland Lanzarote. Maar Het evangelie volgens Jezus Christus is zijn beste boek gebleven. Speels, humoristisch en...


27-11-2020

Eenzaamheid

Vrouw verlaat lapzwans [Recensie] Wie begint aan Eenzaamheid, de Catalaanse roman die de schrijfster Caterian Albert i Paradís tussen 1904 en 1905 onder het pseudoniem Víctor Català in het tijdschrift Joventud publiceerde, moet enig doorzettingsvermogen hebben. De schoonheid van het landschap waar het jonge echtpaar Matias en Mila doorheen trekken, de vriendelijkheid van de voerman die hen een eindje meeneemt...


14-11-2020

De nevelprins

Voorspel van de Engel, voorafschaduwing van de Wind [Recensie] Voordat Carlos Ruiz Zafón met De schaduw van de wind in 2001 de zegetocht begon die dat boek tot een van de grootste bestsellers van het afgelopen decennium zou maken, had hij al een viertal romans voor jonge lezers geschreven. Ze zullen de komende twee jaar in het Nederlands worden vertaald....


14-11-2020

De oversteek

Post-apocalyptisch fundamentalisme Wetenschapsfantasie√ęn van Frankenstein en huiveringwekkende monsters. Ze eten mensenvlees, Buitenaardse wezens bedreigen de aarde. [Recensie] Zodra in een toekomstroman een wetenschappelijke onderneming ‚Äėhet Noach- project‚Äô wordt genoemd, is het oppassen geblazen. Zo‚Äôn bijbelse naam valt in de literatuur niet voor niets, en al helemaal niet in een genre dat de afgelopen decennia steeds vatbaarder is geworden voor godsdienstige...


13-11-2020

Privéleven

Wat nou, po√ętische gerechtigheid? De Catalaan Josep Sagarra betoont zich in Priv√©leven een meeslepend moralist, in de cynische betekenis van dat woord, en een groot psycholoog. [Recensie] Weinig romans beginnen zo viezig als Priv√©leven van de Catalaanse schrijver Josep Maria de Sagarra. “Toen de oogleden opengingen,” zo luidt de eerste zin van deze roman, “klonk een haast onhoorbare klak, alsof...


30-10-2020

Bonsai

Vanaf dat moment begon ze met dood zijn [Recensie] In de eerste regels van zijn korte debuutroman Bonsai geeft de jonge Chileense schrijver Alejandro Zambra een perfecte samenvatting √©n karakterisering van zijn boek: “Aan het eind sterft Emilia. En Julio sterft niet. De rest is literatuur.” Wat dat laatste voorstelt, blijkt uit de rest van de roman, die met zijn...


24-10-2020

De boekhandelaar en de detective

En altijd weer: “Weg met die vuige fascisten!” [Recensie] Al een kleine vijfentwintig boeken heeft de ruim tachtigjarige Baskische schrijver Ramiro Pinilla op zijn naam staan, maar pas in 2004 wist hij een groot publiek te bereiken met zijn triologie Groene dalen, rode heuvels. [Deze recensie is uit 2011/red.] Het zijn enigszins knoestige romans waarin het Baskische levensgevoel zich teweerstelt...


23-10-2020

Limiet

Waren de kosmonauten filosofen? Sciencefictionschrijvers als de √ľberpopulaire Frank Sch√§tzing vari√ęren op een kenmerk van de bestaande wereld en proberen de consequenties daarvan uit. Mag je dat filosofisch noemen? [Recensie] Als iets doet verlangen naar de zegeningen van de toekomst, dan is het wel de zojuist vertaalde roman Limiet van de Duitse thriller- en sciencefictionschrijver Frank Sch√§tzing. Niet wegens de...


09-10-2020

Blumen im Schnee

Met een zwijn naar het feest Bloemen in de sneeuw van Gregor von Rezzori ademt de nostalgie naar de Oostenrijks- Hongaarse wereld van betrouwbare zekerheden. [Recensie] In de jaren twintig begon er in de Boekovina, de streek die nu door de grens tussen Roemeni√ę en Oekra√Įne in twee√ęn wordt gedeeld, iets te veranderen, schrijft Gregor von Rezzori (1914-1998) in zijn...


02-10-2020

Liefde en pedagogiek, Nevel

De liefde is anti… alles! Een man die zijn zoon met een bonendieet tot iets groots wil boetseren, een personage dat zijn schepper toestemming vraagt om er een eind aan te maken. Ger Groot laaft zich aan Miguel de Unamuno. [Recensie] “Het proces van het leven loopt ten einde; het cyanogeen of biogeen gas verliest knallend zijn vermogen om te...


01-10-2020

De cellosuites

“Vele wegen leiden naar Bach” Stel, u belandt bij een uitvoering van Bachs cellosuites, wordt verliefd op de muziek en wilt er alles van weten. Het overkwam de Canadees Eric Siblin. “Het sloeg in als een bom‚ÄĚ, vertelt hij aan Ger Groot, zelf een cello-amateur. [Interview] Achteraf weet de Canadese journalist Eric Siblin niet meer precies waarom hij op die...


25-09-2020

Het land van de angst

Wij allen zijn toch een Lulletje Rozenwater [Recensie] De Madrileense huisvader Carlos leidt in alle opzichten een gemiddeld leven. Maar wanneer hij ontdekt dat zijn zoontje door een klasgenoot wordt gechanteerd, gaat voor hem de hel open. Hij wil een eind maken aan het gepest, maar werkt zichzelf steeds verder in de nesten en wordt tenslotte zelf slachtoffer van chantage....


23-09-2020

Anatomie van een moment

Op de grond! Schrijver Javier Cercas documenteerde de aanloop, toedracht en gevolgen van de schietpartij in het Spaanse parlement in ’81. Ger Groot, die destijds in Madrid woonde, over de bijna-dood van een piepjonge democratie. [Recensie] De beroemdste foto van de Spaanse overgang naar de democratie werd gemaakt in het Spaanse parlement op 23 februari 1981, enkele minuten over half...


21-09-2020

De jacht - in Nederland en Vlaanderen

Schieten op Sint Hubertus De jacht is de terugkeer tot het dierlijke in onze aard, en dat wekt tweeslachtige gevoelens op. Maar is het nodig om onze natuur geweld aan te doen en te verlangen dat de mensenrechten zich tot de dieren uitstrekken? [Recensie] Even dreigden de Nederlandse weilanden voor overtrekkende wilde ganzen een soort killing fields te worden. Per...


20-09-2020

Naaktheden

De genade van het inzicht Met zijn alarmerende analyses van het onbehagen in ‚ÄėHomo Sacer‚Äô werd de Italiaanse filosoof Giorgio Agamben 25 jaar geleden populair op universiteiten. Zijn nieuwe bundel [2011/red.] is minder grimmig. [Recensie] In november 1981 publiceerde de fotograaf Helmut Newton in Vogue een tweetal foto‚Äôs onder de titel They are coming. Op allebei de afbeeldingen stonden vier...


18-09-2020

De Wetenden

Een pandemonium van Jeroen Bosch De Wetenden is een boek dat gemengde gevoelens oproept. Maar zeker is dat hier een imponerend schrijver aan het woord is. [Recensie] Boekarest was een stad waaruit de kleuren waren verdwenen. “Je voelde je als in een zwart-witfilm die werd afgedraaid op een versleten spoel,” schrijft de Roemeense romancier Mircea Cartarescu in zijn roman De...


13-09-2020

Je moet je leven veranderen

Donderpreek in de kleedkamer In zijn nieuwe ethica verklaart de Duitse filosoof Peter Sloterdijk religie overbodig. Maar waar vind je dan de ascese en oefening die nodig zijn om de mens tot mens te maken? Niet in het onderwijs in elk geval. [Recensie] Tegen 1907 ontdekte de nog jonge dichter Rainer Maria Rilke in het Parijse Louvre een torso van...


12-09-2020

Hitchhiker's guide 6 - En dan nog iets

Ten prooi aan een galactische slopersploeg [Recensie] Met The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy schiep de Britse schrijver Douglas Adams waarschijnlijk de meligste sciencefiction die ooit is voortgebracht. Nadat het eerste deel in 1979 verschenen was, kreeg Het Transgalactisch Liftershandboek, zoals de Nederlandse vertaling luidde, al snel een cultstatus. Van de avonturen van Hugo Veld, ternauwernood ontsnapt aan de afbraak...


09-09-2020

Triptiek van de tijd

Een dwaalbos voor elke generatie Hoeveel soorten geschiedschrijving zijn er? Laat de geschiedenis zich gebruiken ter wille van de ‚Äėnationale identiteit‚Äô? En wat moeten we ons eigenlijk voorstellen bij ‚Äėdun nationalisme‚Äô? [Recensie] Op 4 mei 2003 werd de Dodenherdenking op verschillende plaatsen in Amsterdam verstoord door enkele jongeren, voornamelijk van Marokkaanse afkomst. Dat was, schrijft de Nijmeegse historicus Harry Jansen...


04-09-2020

De kunst van het stelen

Er werd altijd al gegraaid, gejat, gekaapt, gepikt en geklauwd. [Recensie] “Ik heb niets tegen het betalen voor diensten,” schrijft de 17de-eeuwse jezu√Įet Manuel da Costa in zijn boek De kunst van het stelen, “maar ik verbaas me wel over vergoedingen […] die door geldwolven worden opge√ęist waar zelfs geen sprake is van verdiensten.” Het is niet de enige keer...


30-08-2020

Mild despotisme

Catering voor de gulzige burger [Recensie] De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten werd in december 1967 aangenomen en werd op 1 januari van het daaropvolgende jaar van kracht. Sindsdien heeft de uitvoering ervan zich ontwikkeld tot een hoofdpijndossier, waarin almaar stijgende kosten steeds één slag vooruit zijn op steeds draconischer pogingen tot controle en beheersing. De politicoloog en bestuurskundige Albert Jan...


28-08-2020

Een hermelijn in Tsjernopol

Een bitterzoet sprookje [Recensie] “De personages en gebeurtenissen in dit boek zijn, net als het personage van de verteller, geheel ontsproten aan de verbeelding van de auteur,” schrijft Gregor von Rezzori (1914-1998) als opmaat tot zijn boek Een hermelijn in Tsjernopol. “Ook de stad Tsjernopol zelf kon niet onwerkelijker zijn.” Zo‚Äôn voorbehoud maakt een schrijver in deze ironische tijden niet...


23-08-2020

Over de democratie in Amerika

Pas op voor de meerderheid Nog steeds bekijken wij de Verenigde Staten door de bril van Alexis de Tocqueville. Maar al wordt hij door de geschiedenis soms wel eens tegengesproken, toch legde Tocqueville de vinger op de essentie van democratie. Hoe gaat de massa om met de minderheid? [Recensie] Twee dingen moeten op Alexis de Tocqueville bij zijn aankomst in...


21-08-2020

Het verborgen leven van bomen

Zolang zij niet terug is, gaat het verhaal door [Recensie] Een man wacht een nacht lang op de terugkomst van zijn vrouw. Die avond is zij zoals gewoonlijk vertrokken naar tekenles, maar nu rijgen de uren zich aaneen. Hij vertelt een verhaaltje aan haar dochtertje, vrucht van haar eerdere huwelijk. Hij denkt terug aan de dagen waarin ze elkaar leerden...


14-08-2020

Shadowless

Het is een kunst om magisch-realistisch te verdwijnen [Recensie] In een klein Turks gehucht, verloren in het allerverste binnenland, verdwijnen van tijd tot tijd mensen. Eerst was het de dorpskapper die met de noorderzon vertrokken leek. Nu is het het mooiste meisje uit het plaatsje dat onvindbaar blijkt. Ontvoerd, denken de dorpelingen. Ligt er een doem over het plaatsje die...


09-08-2020

De telescoop van Schopenhauer

Hun lijden is ons lijden Schopenhauer, volgende week 150 jaar dood, is nog steeds zo populair omdat zijn filosofie een brug wil slaan tussen wetenschap en het concrete bestaan met zijn problemen en zijn smart, schrijft Ger Groot. [Recensie] De filosoof Arthur Schopenhauer had niet veel fiducie in de praktische betekenis van zijn eigen denkkracht. “Voor het praktische leven is...


07-08-2020

Borsten

Hebben engelen welvingen? en andere prangende vragen [Recensie] Het moet een onvergetelijke ervaring geweest zijn. Lopend in een dichte massa in Madrid voelt de Spaanse schrijver Ram√≥n G√≥mez de la Serna “plotseling iets zachts, een erg weke knokkel op mijn rug kloppen”. Omkijken doet hij niet, want “dat kloppen op de deur van mijn rug was erg aangenaam”. Zo dicht...


07-08-2020

De wil en het lot

Egodocument van een mensenhoofd in de branding [Recensie] Een afgehouwen mensenhoofd ligt in de branding van de Stille Oceaan en vertelt hoe het in die betreurenswaardige situatie terecht gekomen is. Dat zou een veelbelovend begin van een roman geweest kunnen zijn, als Carlos Fuentes er niet de auteur van was geweest. Met De wil en het lot, dat met deze...


04-08-2020

Het idee van rechtvaardigheid

Langzaam vooruit blijven modderen Econoom, filosoof en Nobel- prijswinnaar Amartya Sen onderzoekt in zijn boek The idea of justice het begrip gerechtigheid. Is het een probleem dat absolute rechtvaardigheid niet bestaat? [Recensie] Drie kinderen maken ruzie om een fluit. Anna zegt dat zij de enige is die daarop kan spelen en dat de fluit daarom haar toekomt. Bob zegt dat...


28-02-2020

Mijn documenten

Wat doet fantasie met de realiteit? [Recensie] Twee Zuid-Amerikaanse verhalenschrijvers buigen zich over het onbehaaglijke onder het alledaagse. Zambra klinkt vertrouwd en debutant Flores beschimpt vaders. Wie nog niet helemaal bijgekomen was van het laatste boek van de Chileen Alejandro Zambra (1975), kan op adem komen in zijn iets eerder verschenen, maar pas nu vertaalde verhalenbundel Mijn documenten. Zo bevreemdend als...


21-02-2020

Als de schaduw die verdwijnt

In het spoor van de moordenaar van Martin Luther King [Recensie] In mei 1968 verbleef James Earl Ray op de vlucht voor de internationale justitie enkele dagen in Lissabon. Een maand eerder had hij met één schot de Amerikaanse burgerrechtenactivist Martin Luther King vermoord. Via Lissabon wilde hij vermoedelijk doorreizen naar Angola, om daar onnaspeurbaar te worden. Het lukte niet....


14-02-2020

Berta Isla

Met zijn talent ieder accent vlekkeloos te kunnen imiteren is hij de ideale infiltrant [Recensie] De Spaanse schrijver is terug in Oxford, waar hij nu geen overheidsspion maar een intrigant portretteert. Aan wie is die trouw? Stel dat je echtgenoot spoorloos verdwijnt en je jarenlang taal noch teken van hem hoort. En dat hij dan plotseling weer opduikt: dezelfde ‚Äď...


09-02-2020

Het tijdperk van de tovenaars

De toverjaren van de Duitstalige filosofie Eilenberger volgt zowel het persoonlijk leven als het denken van vier van de belangrijkste filosofen van de twintigste eeuw, in een decennium waarin de filosofie zich op een tweesprong bevond. [Recensie] In maart 1929 vond in Davos een van de meest spraakmakende debatten van de twintigste eeuw plaats. In het Grand H√ītel & Belv√©d√®re...


31-01-2020

Voor wie in het donker op mij wacht

Iedereen om haar heen aast op de erfenis van deze 78-jarige vrouw [Recensie] In zijn nieuwe roman vertelt de Portugese Antunes over een vrouw in haar laatste dagen. Hij heeft de stream of consciousness tot het uiterste doorgevoerd en sleept de lezer ademloos mee. Zo‚Äôn dertig romans heeft de Portugese schrijver Ant√≥nio Lobo Antunes inmiddels op zijn naam staan. Meer dan tien...


24-01-2020

Ontij

Deze roman lijkt op de vissersversie van een Shakespeareaans koningsdrama Twee wrokkige, jong volwassen zonen zinnen op wraak als hun vader overboord slaat. Het drietal vloekt dat het een aard heeft. [Recensie] De korte roman Ontij van de Colombiaanse schrijver Tomás González (1950) is wel met Hemingway’s The Old Man and The Sea vergeleken. Vreemd is dat niet. Ook dit boek speelt zich af...


29-11-2019

De Poolse bokser

Even ronddobberen in de Dode Zee met een leuke stewardess [Recensie] Op de grote dag neemt deze schrijver de wijk naar de Dode Zee om er rond te dobberen in het zout met een aantrekkelijke stewardess die hij eerder in Guatemala heeft ontmoet. Er zit iets balorigs in de onlangs vertaalde verhalenbundel De Poolse bokser van de Guatemalteekse schrijver Eduardo Halfon (1971)....


22-11-2019

De ontembare

Teleurstellend boek van de scenarioschrijver van 21 Grams en Babel [Recensie] Guillermo Arriaga is vooral bekend als scenarioschrijver van films van zijn Mexicaanse landgenoot Alejandro Gonz√°lez I√Ī√°rritu. Met Amores perros, 21 gramos en Babel maakte hij diepe indruk. Dat zoiets niet genoeg is voor een geslaagde schrijverscarri√®re bewijst de zojuist vertaalde roman De ontembare: meer dan 800 bladzijden proza zo...


15-11-2019

Bestiarium

Watervogels? Een bont en babbelziek volkje! [Recensie] Erg bekend is de Mexicaanse schrijver Juan José Arreola (1918-2001) buiten het Spaanse taalgebied nooit geworden. Vorig jaar verscheen als eerste vertaling zijn surrealistische verhalenbundel Het wonderbaarlijke milligram uit 1952. Snel is die nu gevolgd door de bundel dierenverhalen Bestiarum (1945). Aanvankelijk verschenen die als teksten bij tekeningen van de eveneens Mexicaanse kunstenaar...


08-11-2019

Republiek van licht

Een klopjacht op onschuldige kinderen [Recensie] Waarschijnlijk zou iedere stad getraumatiseerd achterblijven wanneer er in één keer 32 kinderen verdronken. Voor de tropische provinciestad San Cristóbal, die de Spaanse schrijver Andrés Barba (1975) in zijn roman Republiek van licht aan zijn fantasie ontlokt, is dat niet anders. Decennia na de catastrofe blikt de naamloze verteller van het verhaal op die...


03-11-2019

De crisis van de Europese wetenschappen en de transcendentale fenomenologie

Verliefdheid is geen stofje in het brein ‚ÄėRealiteit‚Äô is voor ons geworden wat de wetenschap als realiteit ziet. En dat is een gevaarlijke blikvernauwing, betoogt de grondlegger van de fenomenologie in een van zijn belangrijkste teksten. [Recensie] Het was nogal een waagstuk toen de Duitse filosoof Edmund Husserl halverwege de jaren dertig een boek wijdde aan de crisis van de...


01-11-2019

Zwart licht

De levenslessen van de assistent van een kunstfraudeur [Recensie] Een jonge kunsthistorica assisteert een ‚Äėexpert‚Äô, die uitmunt in kunstfraude. Kun je van een goede vervalsing niet net zoveel plezier hebben als van een origineel? Wie had er nog maar een paar maanden geleden verrast van opgekeken in een Argentijnse roman te lezen dat “de uil van Minerva uitvliegt bij het...


27-10-2019

Hebzucht

Niemand schaamt zich meer voor hebzucht In een fascinerende studie laat filosoof Jeroen Linssen zien hoe de hoofdzonde van weleer, inhaligheid, is uitgemond in de eigentijdse heb- en schraapzucht. [Recensie] Af en toe golft de verontwaardiging hoog op: waarom moeten toplieden in het bedrijfsleven mega-fortuinen verdienen? Vooral tijdens de financieel-economische crisis na 2008 werden de graai- en hebzucht der grootverdieners...


25-10-2019

Met planten leren praten

Opnieuw leren omgaan met het leven en de liefde [Recensie] In de indrukwekkende en niets verbloemende debuutroman van deze Catalaanse schrijver probeert een nog redelijk jonge weduwe ‚Äď een neonatologe ‚Äď het bestaan weer vorm te geven. ‚ÄėWe konden naar films kijken die het sterven lichtzinnig in beeld brachten, maar wij bevonden ons buiten het gebied dat de ware betekenis...


12-09-2017

Retour San Sebastian

Tussen sceptische nieuwsgierigheid en verkokerd partijgangerschap [Recensie] Retour San Sebastian, Opgroeien met een vaderland in de verte,¬†heet het boek dat literatuurwetenschapster Sarah de Mul schreef over haar gecompliceerde relatie met Baskenland ‚Äď en eigenlijk is dat vreemd. Niet omdat in die naam het accent op de laatste a ontbreekt, maar omdat De Mul de stad in haar boek consequent ‚ÄėDonostia‚Äô...


29-01-2017

Karel van het Reve, Verzameld werk deel 6

Pareltjes zoeken in onevenwichtige laatste delen Ger Groot bespreekt deze zondagen in drie artikelen het verzameld werk van Ruslandkenner, literair criticus, essayist en columnist Karel van het Reve. Vandaag het derde en laatste artikel, over de delen VI en VII. [Essay] Zeven delen is het Verzameld werk van Karel van het Reve uiteindelijk gaan omvatten. Dat zijn bijna zesduizend bladzijden...


22-01-2017

Karel van het Reve, Verzameld werk deel 3

Als boerenslimheid vermomde scherpzinnigheid Ger Groot bespreekt komende zondagen in drie artikelen het verzameld werk van Ruslandkenner, literair criticus, essayist en columnist Karel van het Reve. Vandaag artikel twee, over de delen III,IV en V. [Essay] Studeerde er in het jaar 1969 aan de Koninklijke Militaire Academie in het Nederlandse Breda een kadet met de naam M. Th. Sturm? Die...


15-01-2017

Karel van het Reve, Verzameld werk deel 1

Over de onbekommerd jongensachtige toon van Karel van het Reve Ger Groot bespreekt komende zondagen in drie artikelen het verzameld werk van Ruslandkenner, literair criticus, essayist en columnist Karel van het Reve. Vandaag het eerste deel. [Essay] “Iedere academisch gevormde Nederlander zal op de kaart de Vendée aan kunnen wijzen; slechts weinigen kunnen echter de Middle-West aanwijzen en bijna niemand...


08-01-2017

Autoriteit

Zitten we wel te wachten op meer moederlijke autoriteit In twee delen bespreekt Ger Groot het werk van de Vlaamse psychoanalyticus Paul Verhaeghe. Deze keer: Autoriteit [Recensie] In 2012 opende de Vlaamse psychoanalyticus Paul Verhaeghe in zijn boek Identiteit een scherpe aanval op het neo-liberalisme. Dat dreigt niet alleen onze sociale verhoudingen maar ook onze eigen morele persoonlijkheid te vernietigen,...


01-01-2017

Identiteit

We zijn veel meer dan een individu In twee delen bespreekt Ger Groot het werk van de Vlaamse psychoanalyticus Paul Verhaeghe. Deze keer: Identiteit [Recensie] Of het hoffelijkheidsinitiatief dat de Amsterdamse wethouder Andrée van Es in 2012 lanceerde veel heeft uitgehaald, weet ik niet. Burgers zouden hun dagelijkse botheid en korte lontje moeten overwinnen om in het openbare leven opnieuw...


25-12-2016

De verschrikkelijke kinderen van de nieuwe tijd

Barokke studie een beschaving die bezig is zichzelf voorbij te hollen [Recensie] Soms is het goed dat een boek een blurb heeft. Anders zouden we niet geweten hebben waar Peter Sloterdijks nieuwe boek, De verschrikkelijke kinderen van de nieuwe tijd, over ging. In de Opmerking vooraf waarmee het opent zou je een vraagstelling verwachten, of althans iets van een richting...


23-12-2016

De sandelhoutstraf

De kattenopera komt in opstand [Recensie] Misschien voelde de schrijver de bui al een beetje hangen. “Het is erg onwaarschijnlijk dat deze roman van mij zal worden geapprecieerd door liefhebbers van westerse literatuur, en dan vooral van de meer elitaire vormen daarvan,” tekent de Chinese schrijver Mo Yan aan in het nawoord van zijn roman De sandelhoutstraf uit 2001. “Zoals...


18-12-2016

Een manier van leven

Zoektocht naar het wezen van de menselijke waardigheid [Recensie] Tegen het einde van Een manier van leven, zijn zoektocht naar het wezen van de menselijke waardigheid, vertelt de Zwitserse filosoof Peter Bieri een korte anekdote. Over zijn vroegere docent Latijn, die hij bij toeval in een verzorgingstehuis tegenkomt. Hij heeft last van duizelingen en laat alles uit zijn handen vallen....


16-12-2016

Jozef en zijn broers

Het meest veeleisende boek van Thomas Mann [Essay] Er zijn nogal wat barok-oratoria die uit van paar regels bijbeltekst een avondvullend muziekdrama weten te maken. De vierdelige romancyclus Jozef en zijn broers van Thomas Mann stelt ze allemaal in de schaduw. Veertien hoofdstukken telt het verhaal van Jozef in het boek Genesis, dat met dit grootse avonturenepos afsluit. Daar heeft...


30-10-2016

De brief aan de Romeinen

Schandalig meesterwerk van de theologie [Essay] De brief van de apostel Paulus aan de Romeinen heeft een grimmige reputatie. Dat heeft niet alleen te maken met het beruchte gebod zich te onderwerpen aan de bestaande overheden, die immers “door God zijn ingesteld”. Het heeft vooral te maken met de steile wijze waarop Paulus het christelijk geloof daarin tot een absolute...


21-10-2016

De fietser van Tsjernobyl

In Tsjernobyl lopen feit en fictie door elkaar [Recensie] Sinds de ontploffing van een van de kernreactoren van Tsjernobyl is het nabijgelegen Prypjat een spookstad. In de jaren ¬ī70 gebouwd als modelstad om werknemers van de centrale te huisvesten, biedt ze nu de sinistere aanblik van in allerijl onderbroken leven. Af en toe komt er een bus langs met toeristische...


16-10-2016

Kinderjaren in Berlijn

Filosoof Walter Benjamin als mislukkingskunstenaar [Essay] Op 7 december 1929 laat Walter Benjamin in een radio-uitzending ongewild doorschemeren wat ruim tien jaar later mede de oorzaak zal worden van zijn vroegtijdige dood. Hij spreekt in een kinderprogramma over het Berlijnse poppentheater en eindigt met de beschrijving van een paar tableaux vivants. E√©n ervan is de ontdekking van Amerika ‚Äď een...


14-10-2016

Ook dit gaat voorbij

Economische crisis in Spanje [Recensie] De actualiteit heeft er meestal een paar jaar voor nodig om door te dringen in de literatuur. Zo was het met de gebeurtenissen van 11 september 2001, zo is het ook met de economische crisis die vanaf 2008 onstuitbaar vanuit de VS naar Europa overwoei. Spanje werd er hard door getroffen. In haar roman Al...


09-10-2016

De opstand van de massamens

Weg van de horden, naar een verenigd Europa [Recensie] “In heel Europa is de laatste tijd sprake van een algehele verlaging van de fatsoensnormen. Iedere opgefokte toepassing van het democratische gelijkheidsideaal op een domein dat zich buiten de politiek bevindt, leidt uiteindelijk tot een onzalige verplatting van de hele samenleving. Zo vindt er een totale ommekeer van waarden plaats: het...


07-10-2016

Het recht van de Radch

Klassieker in spe [Recensie] Niet vaak worden in een sciencefictionroman alle personages aangeduid als ‚Äėzij‚Äô. Ook al treden vrouwelijke auteurs in de SF steeds meer op de voorgrond, het blijft vooralsnog een mannelijk¬† genre: een van de weinige waarin het aantal lezers nog altijd groter lijkt dan dat van de lezeressen. Dat verhinderde niet dat de debuutroman van de Amerikaanse...


22-08-2016

Blackout

De paradoxen van de tijdreis [Longread] De tijdreis-roman is een klassiek sub-genre van de science-fiction. Werkelijkheid zal zo’n zwerftocht door de geschiedenis nooit worden. Maar daarmee roept het genre niettemin interessante filosofische vragen op. Vooral in het werk van de veelbekroonde Amerikaanse sf-schrijfster Connie Willis treden die aan het licht. Ger Groot over de moraal van de tijd en het...