Heumakers, Arnold

Heumakers, Arnold

(Tilburg 1950, woonachtig in Amsterdam) is literair criticus en essayist. Hij was, respectievelijk is medewerker van de Volkskrant en NRC Handelsblad. Daarnaast doceerde hij tot voor kort cultuurgeschiedenis aan de UvA. Hij publiceerde talloze essays en diverse essaybundels, w.o. Onleefbare waarheden. Drie lezingen over literatuur en literaire kritiek (1990), Schoten in de concertzaal. Over literatuur, politiek en het Kwaad (1993), De fatale cirkel (1997) en De schaduw van de Vooruitgang (2003). Begin 2015 verscheen De esthetische revolutie – Hoe Verlichting en Romantiek de Kunst uitvonden.

Recensies

08-05-2020

Zomervlucht

Liefde, dood en literatuur [Recensie] In het tweede deel van zijn brievenboek Kroniek van een karakter (1988) schreef Jeroen Brouwers dat met de voltooiing van zijn roman De zondvloed aan...


06-03-2020

De verloving

Veel blijft duister [Recensie] Veel blijft duister in De verloving, een nieuwe novelle van Huub Beurskens. De tekst van een honderdtal bladzijden valt uiteen in twee delen, twee afzonderlijke verhalen...


28-02-2020

Eclips

Een bizarre situatie [Recensie] Bernlef schrijft meestal romans en verhalen die volkomen realistisch schijnen. Personages, plot, omgeving – het is allemaal steeds zeer herkenbaar, alledaags, zelfs wanneer het buitenland tot...


21-02-2020

Boy

Zonder naam en zonder verleden [Recensie] Sinds J.Bernlef veertig jaar geleden debuteerde (met de dichtbundel Kokkels), is er een gestadige stroom op gang gekomen van gedichten, verhalen, romans, essays, kritieken...


07-02-2020

Tralievader

De vader heeft “kamp” [Recensie] Sober, laconiek, ingehouden, onopgesmukt – hoeveel Nederlandse romans en verhalen zijn in de loop der tijd met deze adjectiva aangeprezen? Er moet onderhand een forse...


31-01-2020

Aan de vrouw

In deze klassieker zijn meisjes ‘aanbiddelijke vaten vers vlees’ Meisjes zijn ‘aanbiddelijke vaten vers vlees’ in Joris-Karl Huysmans’ net vertaalde klassieker Aan de vrouw. Geen wonder dat Houellebecq er een...


31-01-2020

Gstaad

Soms lijkt de wereld inderdaad op een gekkenhuis [Recensie] Sinds vorige week [dit artikel komt uit 2000/red.] staat het dus wetenschappelijk vast: Marek van der Jagt en Arnon Grunberg zijn...


24-01-2020

Suez

De roman iets van een pastiche [Recensie] In een van zijn columns uit Vrij Nederland (gebundeld in Heilige monsters) bracht Bas Heijne de situatie van zijn literaire generatie ter sprake....


03-01-2020

Iemandsland

Vijftig mini-verhalen, lees er bij voorkeur Ă©Ă©n per week [Recensie] “Experimentele ego’s,” zo noemt Milan Kundera romanpersonages in De kunst van de roman (1986). Ze lijken op hun auteur, maar...


03-01-2020

Groente

Een tuinier in eigen hoofd [Recensie] Van oudsher geldt de tuin als een symbool van orde en overzichtelijkheid. Van de Hof van Eden tot de stoĂŻsche oase, waar Justus Lipsius...


20-12-2019

Het huis M.

De warmbloedige freule [Recensie] Van de boeken van Atte Jongstra moet je houden. Ze verenigen een minimum aan begrijpelijkheid en een maximum aan verbale vrolijkheid. Wie een betrouwbaar realistisch verhaal...


15-12-2019

The seduction of unreason. The intellectual romance with fascism from Nietzsche to postmodernism.

Het debat over de verlichting: tegenstemmen horen erbij [Essay] Nog niet zo heel lang geleden klonk geregeld kritiek op de Verlichting. Met haar abstracties, haar universalisme en haar eenzijdige rationaliteit...


13-12-2019

Cellojaren

De werkelijkheid blijft buiten schot [Recensie] Een meisje dat niet zoals haar moeder wil worden en zich daarom een nieuwe naam aanmeet: “Wanda Lota, het meisje dat nooit meer groeien...


06-12-2019

Familieziek

Van Dis vertelt zijn anekdotes precies en beeldend [Recensie] De titel van Adriaan van Dis’ roman Familieziek lijkt bijna een excuus. Alweer een boek over dat merkwaardige gezin in de...


06-12-2019

De helleveeg

Familie is Ă©Ă©n groot loyaliteitsconflict [Recensie] Toen in 1996 het dubbele derde deel verscheen, leek het er even op dat A.F.Th. van der Heijden De tandeloze tijd eindelijk had afgerond....


29-11-2019

Siegfried

Ik ben de tweede wereldoorlog [Recensie] “Ik ben de tweede wereldoorlog,” schrijft Harry Mulisch in zijn autobiografie Mijn getijdenboek. Ogenschijnlijk een van zijn meer megalomane beweringen, maar let je op...


22-11-2019

De virtuoos

De wereld te vergeten in deze virtuoos geschreven roman [Recensie] “Napels is de hoofdstad van de muziekwereld,” schreef de prĂ©sident de Brosses in zijn befaamde Lettres d’Italie uit 1739-1740. Van...


22-11-2019

Transit

Op doorreis [Recensie] Had de titel mij niet gewaarschuwd, dan zou ik na de laatste pagina hebben gedacht: nu gaat het pas echt beginnen. Maar het Boekenweekgeschenk van Hella S....


08-11-2019

De Movo Tapes

Met schier bovenmenselijke overmoed [Recensie] Uitgevers sturen tegenwoordig weleens een paar hoofdstukken rond van romans waarvan ze veel verwachten. Kleine, apart uitgegeven boekjes zijn het, delicate voorproefjes van wat komen...


06-11-2019

Opspraak

Verslagen van de twintigste eeuw [Essay] Het meest omstreden deel van zijn oeuvre schreef Harry Mulisch in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. Het bestaat niet uit...


01-11-2019

Dentz

Moeders en zonen [Recensie] Dentz, het debuut van Oscar van den Boogaard, had ook – met een knipoog naar Toergenjev – ‘Moeders en zonen’ kunnen heten, want over hun onderlinge...


18-10-2019

Palmwijn

Spanningsloze herkenning [Recensie] Het Boekenweekgeschenk van dit jaar (1996) is een geschenk met een boodschap. Met Afrika gaat het niet goed, zoals iedereen weet, en in zijn novelle Palmwijn vraagt...


27-09-2019

De inscheper

Mooischrijverij en clichés liggen onder één deken [Recensie] Melancholie wordt van oudsher met kunst en literatuur geassocieerd. De beste schrijvers en kunstenaars hebben last van zwarte gal of zijn geboren...


19-09-2019

De overdaad

Over de hele popcultuur [Recensie] Toen een jaar geleden aan de Universiteit van Amsterdam een heuse popprofessor werd benoemd, was de reactie – bij alle nieuwsgierigheid – er vaak een...


16-09-2019

Deskundologie

Encyclopedie van de domheid [Recensie] Met het verschijnen van alweer het derde deel van Matthhijs van Boxsels Encyclopedie van de domheid, getiteld Deskundologie (ondertitel: Domheid als levenskunst), wordt steeds duidelijker...


23-08-2019

Ik droom dus

De Moor exploiteert de wonderlijke schoonheid van het tekort [Recensie] In het nawoord bij haar nieuwe verhalenbundel Ik droom dus schrijft Margriet de Moor: “Van alle literaire vormen is, naar...


16-08-2019

100% chemie

Over het verlangen naar zo’n familieverhaal [Recensie] Het moeten aanhoren van andermans familieverhalen kan soms een beproeving zijn. Wat heb je als buitenstaander te maken met al die grappige, roerende...


09-08-2019

Het diner

Goed geschreven, toegankelijk, spannend, geestig en het gaat ook nog ergens over, maar… [Recensie] Ik verbaas mij over het massale succes, ook bij de critici, van Herman Kochs roman Het...


26-07-2019

Jevgeni

De Boose stort zich in de nachtmerrie van de geschiedenis [Recensie] “De geschiedenis is een nachtmerrie waaruit ik probeer te ontwaken,” zegt Stephen Dedalus in Joyce’s Ulysses. De Vlaamse schrijver...


19-05-2019

Extinctie

De aarde kan best zonder de mensheid In Extinctie mengt voormalig Denker des Vaderlands René ten Bos zich in de klimaatdiscussie. Hier staat hij sceptisch tegenover, niet omdat hij de...


22-03-2019

Hajar en Daan

Een oud liefdesverhaal in een nieuwe samenleving [Recensie] De meest grondige integratie loopt via de liefde. Het kan een paar generaties duren, maar uiteindelijk slecht het huwelijksbed alle verschillen. Vandaar...


02-09-2018

Een politiek van vijandschap

De oogkleppen van Achille Mbembe Europa heeft afgedaan, aldus de Kameroense filosoof Mbembe. Koloniaal en racistisch geweld beleven nu een reprise. In de bevrijde ‘Neger’ balt zich de nieuwe wereldgeschiedenis...