Jongeneel, Christian

Jongeneel, Christian

is wetenschapsjournalist en cultureel ondernemer. Hij publiceerde twee populair-wetenschappelijke boeken en een dozijn korte verhalen in diverse literaire tijdschriften.  www.ChristianJongeneel.nl.

125 Recensies

28-05-2021

Verdriet is het ding met veren & Jaag je ploeg over de botten van de doden

Uiteenlopende inspiratiebronnen [Recensie] Stom toevallig las ik twee romans achter elkaar die hun opvallende titel ontlenen aan oude gedichten. Grief is de thing with feathers van Max Porter verwijst naar het bijna gelijkluidende gedicht van Emily Dickinson dat in 1890 werd gepubliceerd. Jaag je ploeg over de botten van de doden van Olga Tokarczuk leunt op een quote uit Proverbs...


14-05-2021

Austerlitz

Op zoek naar het verleden [Recensie] Austerlitz van Winfried Georg Sebald is in Nederland niet zo aangeslagen, maar geldt daarbuiten als een van de belangrijkste romans van deze eeuw tot dusver. Hij verscheen in 2001, het jaar waarin de auteur omkwam bij een auto-ongeluk. Bij lezing constateer ik dat je het eigenlijk de laatste grote roman van de twintigste eeuw...


07-05-2021

Verdwijnende aarde

Weinig samenhangende psychologische roman die zich op karakters concentreert [Recensie] Twee meisjes van acht en elf verdwijnen op een zomerochtend, terwijl ze aan het spelen zijn in Petropavlovsk Kamchatsky, de hoofdstad van het vulcanische schiereiland in het uiterste oosten van Rusland. Vanaf dat moment volgt Disappearing Earth (vertaald als Verdwijnende aarde), het romandebuut van de Amerikaanse Julia Phillips, een aantal families...


29-01-2021

De val, Pech, Smithy

Kop, staart, plot, pointe [Signalering] De val, Pech, Smithy¬†is een bundel met drie verhalen van Friedrich D√ľrrenmatt. Het eerste gaat over de zitting van een (Russisch) politburo, waar √©√©n lid niet komt opdagen en vervolgens de machtsverhoudingen dramatisch beginnen te verschuiven. In het tweede verhaal strandt een handelsreiziger in een dorpje, waar hij deelneemt aan een spelletje van een groepje...


11-12-2020

Homo faber

Een spoor van psychologische ongerijmdheden en toevalligheden [Recensie] Homo faber van Max Frisch geldt als een van de hoogtepunten van de naoorlogse Duitstalige literatuur. Dat komt door de rijkheid aan thema’s die Frisch aansnijdt: kunst en technologie, weemoed naar de jonge jaren, ratio versus emotie, Griekse mythologie, toeval en lot. Over dat laatste struikelde ik. Het was allemaal wel heel...


04-12-2020

The housekeeper and the professor

De professor kent alle statistieken uit zijn hoofd [Signalering] Een alleenstaande moeder gaat werken als huishoudster van een wiskundige die na een ongeluk alleen zijn laatste tachtig minuten kan onthouden, dus geen nieuwe herinneringen meer aanmaken. Iedere dag opnieuw stelt ze zich voor. Iedere dag werkt hij aan zijn rekenkundige problemen. Op een gegeven moment wordt ook haar zoontje vaste...


27-11-2020

De wasbeer

De wasbeer snelt van het ene avontuur naar het andere [Recensie] Het is niet moeilijk om een absurdistische hervertelling van het bijbelboek Job te zien in De wasbeer van Aleksandr Skorobogatov, de Witrussische auteur die sinds jaar en dag in Belgi√ę woont. Het zit hem namelijk niet mee in het leven, deze wasbeer. Zijn ouders, broers en zussen worden opgepeuzeld...


02-11-2020

Designing Lightness

Het gewicht van het lichte Het gewicht, dat wil zeggen de hoeveelheid materiaal, van een product zegt iets over de duurzaamheid ervan, laat Designing Lightness zien. [Recensie] Het heeft wel iets ironisch om een lijvig boekwerk op zwaar papier met de nodige toeters en bellen te produceren over de noodzaak van lichtgewicht structuren. Want dat is Designing Lightness van Adriaan Beukers en...


19-10-2020

Grease Junkie

Sleutelen, doorsmeren en scheuren maar met Edd China [Recensie] Edd China is een Britse ingenieur die aanstekelijk kan vertellen over machines en dan vooral auto’s. Dat doet hij goed op video, maar op papier lukt het ook. Voor een optimistisch boek over een man die van zijn hobby zijn werk gemaakt heeft, begint Grease Junkie behoorlijk in mineur. Wheelers Dealers, het televisieprogramma...


28-09-2020

Samsung rising

De grote inhaalrace van Samsung [Recensie] Het is een beetje raar om het logo van Apple op een boek over Samsung te zetten. Maar het geeft wel goed aan waar Samsung rising van Geoffrey Cain over gaat. In november 1983 bezocht Steve Jobs, de achtentwintigjarige hippie achter het jonge computerbedrijf Apple, de haveloze fabriek waar Samsung goedkope onderdelen maakte voor magnetrons. Hij...


11-09-2020

Ducks, Newburyport

Stream of consciousness van een nerveuzige huisvrouw [Recensie] Ruim twintig jaar geleden las ik Man or Mango van Lucy Ellmann. Een schrijfster om in de gaten te houden, dacht ik toen. Toch vergeten. Tot vorig jaar Ducks, Newburyport op de shortlist van de Booker belandde. Een dikke pil van duizend pagina’s, goeddeels bestaand uit één zin. Het fascineerde me direct,...


04-09-2020

Flatland

Experimentele roman uit het Victoriaanse tijdperk [Signalering] Flatland van Edwin A. Abbott is een van de raarste romans die ik ooit gelezen heb. De hoofdpersoon is A. Square, een vierkant dat leeft in een tweedimensionale wereld. In het eerste deel leidt hij de lezer rond in zijn samenleving. In het tweede deel bezoekt hij Lijnland, waarvan hij de bewoners voor simpele...


10-07-2020

To Calais, in ordinary time

Vervlogen tijden en vervlogen taalgebruik [Recensie] Het is 1348 in James Meeks roman To Calais, in ordinary time. De pest heerst in Frankrijk, maar nog niet in Engeland. Toch zet een gezelschap uit de Cotswolds koers naar Calais, dat in die tijd in Britse handen was. Ieder heeft daarvoor zijn eigen redenen. De horige boogschutter Will is op zoek naar vrijheid. Jonkvrouw Bernadette is op...


03-07-2020

Ieder zijn eigen meer

Raadselachtige verhalen uit Macedoni√ę [Signalering] In 1994 stond ik aan het Meer van Ohrid, op de grens van Macedoni√ę en Albani√ę. De straten van het plaatsje Ohrid stonden vol borden in het Duits en Nederlands, maar buiten mij waren er geen toeristen. De Bosnische oorlog had de route afgesneden. Het meer was Mediterraan blauw, maar toen ik een dag later...


26-06-2020

Of Dogs and Walls

Juweeltjes van een van Japans grootste schrijfsters van de vorige eeuw [Signalering] Of dogs and walls van Yuko Tsushima is een bundeltje met twee verhalen door een van Japans grootste schrijfsters van de vorige eeuw. Het zijn allebei raamvertellingen in het bestek van enkele tientallen kleine pagina’s. Het eerste verhaal, The watery realm, begint met een vader die een plastic kasteel koopt voor het...


19-06-2020

Cutting it short

Scenes uit een huwelijk, maar dan als slapstick [Signalering] Francin zou willen dat zijn Maryska zicht wat meer als een fatsoenlijke vrouw zou gedragen, maar als hij een fatsoenlijke vrouw had willen hebben, had hij beter met iemand anders kunnen trouwen, althans zo denkt Maryska zelf erover, want bij haar spat de levenslust ervanaf en daar kan ze niks aan...


12-06-2020

De Russische Muur

Lastige roman over Dagestan [Signalement] De Russische muur van Alisa Ganijeva is een curieus boek. Verschillende perspectieven buitelen over elkaar heen. Er zitten lange passages in van een andere roman, geschreven door een personage dat kort voorbijkomt. De lezer bladert voortdurend heen en weer naar de zestien pagina’s verklarende woordenlijst vanwege termen uit een handvol Kaukasische talen. Dit is het verhaal:...


05-06-2020

The Complete Stories of Leonora Carrington

Alle verhalen van de surrealistische denker/schilder [Recensie] Leonora Carrington was een Brits-Mexicaanse schrijver en schilder van de surrealistische school. Ik las een bundel met al haar korte verhalen, die ze in het Engels, Frans en Spaans schreef. Het is een klein literair oeuvre, net als haar schilderijen overigens. Maar het is wel behoorlijk uniek. Het zijn korte, plotloze verhalen met veel bizarre...


29-05-2020

Larung

Taboeroman uit Indonesi√ę [Signalering] Euthanasie, seks en revolutie, dat zijn de ingredi√ęnten van¬†Ayu Utami‚Äės roman¬†Larung. Wat de drie onderwerpen gemeen hebben is dat ze geen gebruikelijk gespreksonderwerp zijn in Indonesi√ę. Althans, niet in het openbaar. De openhartigheid van Utami opende een heel¬†nieuw genre¬†in de Indonesische literatuur. Larung, de hoofdpersoon van de roman, is een stille jongeman die in het eerste...


22-05-2020

De tolk van Java

Een getraumatiseerde massamoordenaar als vader [Recensie] Telkens wanneer ik een boek over Nederlands Indi√ę lees, valt me op hoe weinig dat land te maken heeft met de plaats waar ik opgroeide ‚Äď geografisch op dezelfde plek, maar er verder een wereld van verwijderd. De laatste keer dat ik er was, vertelde iemand me dat Nederland hier ooit de baas geweest...


18-05-2020

The Spy Who Changed History

De naam is Shumovsky, Stan Shumovsky In de jaren dertig was MIT een van de belangrijkste spionnencentra van de Sovjet Unie. Dat was voor een belangrijk deel het werk van één man, Stanislav Shumovsky. [Recensie] Toen Stalin in 1927 de touwtjes van de Sovjet Unie definitief in handen had, realiseerde hij zich dat zijn land technologisch mijlenver achterlag bij grootmachten...


15-05-2020

Het land van herkomst

Monumentale roman met gebrek aan emphatie [Recensie] Bij vlagen is het moeilijk voorstelbaar dat Het land van herkomst van E. du Perron vele decennia n√° Max Havelaar verschenen is. Vanuit literair oogpunt verdient het zijn bijzondere plaats in de Nederlandse letteren, maar de volkomen vanzelfsprekende acceptatie van het koloniale gedachtegoed doet de moderne lezer op zijn minst enigszins fronsen. Met als curieuze...


11-05-2020

Superheavy

Op jacht naar zware atomen Atomen zwaarder dan uranium kunnen alleen in een laboratorium gemaakt worden. Kit Chapman schreef een vlot boek over de zoektocht naar nieuwe zwaargewichten. [Recensie] Tijdens een vlucht in 1952, toen de jacht op zware atomen een internationale prestigestrijd was, bedacht natuurkundige Albert Ghiorso, een slimme manier om het element met atoomnummer 101 te maken, dat...


08-05-2020

Kingdom Cons

Metaforisch Mexico Net als eerdere boeken die ik van Yuri Herrera las, speelt Kingdom Cons zich af aan de Mexicaanse zijde van de grens met de Verenigde Staten. Een droomwereld waarin iedereen bezig is met ‚Äėde andere kant‚Äô. Een wereld van arme mensen op zoek naar iets beters, mensen die weten dat die zoektocht door schimmige onderwerelden leidt, maar daar liever niet teveel aan...


04-05-2020

Magnificent Women and Their Revolutionary Machines

Pionierende vrouwen in de techniek [Recensie] In juni 1919 kwamen zeven vrouwen bijeen in een sjiek appartement in Londen om de oprichtingsakte te ondertekenen van de Women’s Engineering Society, de eerste beroepsvereniging voor vrouwelijke ingenieurs. De aanleiding was acuut. Tijdens de Eerste Wereldoorlog hadden honderdduizenden vrouwen werk gevonden in de (militaire) industrie. Zij dreigden hun baan kwijt te raken door...


01-05-2020

Vallen is als vliegen

[Recensie] De Nederlandse literatuur lijdt al een poosje aan de redactiepest. Korte, feitelijke zinnen. Show, don’t tell. Focus: één hoofdpersoon, maximaal een handvol bijfiguren. Rustig naar de climax toewerken (bijvoorbeeld een geheim uit het verleden dat onthuld wordt). Het leidt, los van het vertelde verhaal, tot stilistische eenvormigheid. Niet slecht, wel risicoloos. En toen was daar ineens Vallen is als vliegen van Manon...


24-04-2020

Stilte

Geestelijke kwellingen van een jonge Portugese priester in Japan [Recensie] Een Japans boek dat op de stapel lang: Silence van Shusaku Endo, drie jaar geleden verfilmd door Martin Scorcese. In de previews daarvan kwam nogal de nadruk te liggen op fysieke martelingen, die in het boek wel een rol spelen, maar er niet centraal staan. De roman uit 1966 gaat over de...


03-04-2020

Niemand keek omhoog

“Mijn linkeroor is eens uitgescheurd toen mijn opa mij drie kussen gaf. Hij pakte me altijd bij mijn oren en die dag heel hard. Met een spiegeltje zag ik dat het bloedde, maar niemand geloofde dat het daarvan kwam. (…) Mijn opa had mijn oma in de oorlog van een Amsterdammer in een loopgraaf bij Stalingrad gekocht. Een jongen die...


17-01-2020

De goede zoon

Eclectisch verhaal met ontroerende kern J. Kessels heet Lennox in De goede zoon van Rob van Essen. In het eerste hoofdstuk van de roman neemt de brutale vriend en verteller, een sullige schrijver van plotloze thrillers, mee op een vage missie waarbij ze onder andere een nachtclub aandoen. Het volgende hoofdstuk begint in de Jiskefet-kantoormodus, gevolgd door passages over een zwaar gereformeerde...


10-01-2020

Map of the Invisible World

Zoektocht in een onmogelijke wereld [Recensie] Adam is een jaar of twaalf (vermoed ik) als soldaten het huis binnenvallen en zijn pleegvader meenemen. Een moeder heeft hij niet. Het gebeurt op het fictieve eiland Nusa Perdo, maar de omstandigheden zijn zo re√ęel als maar wezen kan. Indonesi√ę in de eerste drie weken van augustus 1964. Er zijn volop straatprotesten, massa-arrestaties...


23-08-2019

De vette jaren

Over een land met een falend geheugen [Recensie] Dit is een van de raarste boeken die ik de laatste jaren gelezen heb. De vette jaren van Chan Koonchung is een roman. Maar het bevat ook lange sociaal-economische verhandelingen over het huidige China en politieke beschouwingen. Het verhaal is daaromheen gebouwd. Normaal zou je zeggen: mislukt als roman. Maar dat is...


06-08-2019

Notes on nationalism

Tribaal denken [Recensie] Notes on nationalism van George Orwell zou eigenlijk ‚ÄėNotes on tribalism‚Äô moeten heten, want wat Orwell hier beschrijft is bekrompen groepsdenken in de breedte, dus inclusief onder meer communisme en politiek katholicisme. Het essay dateert van 1945, maar de observaties kun je zo over de hedendaagse politiek leggen. Neem bijvoorbeeld de drie algemene karaktertrekken die hij signaleert:...


31-05-2019

De kat

Sereen en melancholisch [Recensie] Een schrijversechtpaar woont in een rustig deel van Tokyo. Onmin is er niet, maar ze leven ook voor een belangrijk deel langs elkaar heen. Dan wandelt de kat van de buren steeds vaker bij hen binnen. Beiden ontwikkelen ze een eigen relatie met het dier. Dat eenvoudige gegeven ligt ten grondslag aan The guest cat van...


17-05-2019

Aardbei en chocola

Vriendschap en dilemma’s [Signalering] Aardbei en chocola‚Äô is vooral bekend van de gelijknamige film (Fresa y chocolate), maar de grondslag is een verhaal van Senel Paz, dat ruim 25 jaar na dato in het Nederlands vertaald is. Het is vooral belangrijk vanwege de rol die het gespeeld heeft bij het bespreekbaar en maatschappelijk acceptabel maken van homoseksualiteit op Cuba. Hoofdpersoon...


26-04-2019

Laat me niet vallen

De droom van een na√Įeveling [Recensie] Al vrij snel in Laat me niet vallen van de Amerikaanse auteur/muzikant Willy Vlautin heb je door dat hoofdpersonage Horace Hopper een aardige, plichtsgetrouwe jongen is, maar niet de allerslimste. Hij is op zijn plek op de ranch van meneer en mevrouw Reese, die hem als tiener onder hun hoede genomen hebben. Zijn vader...


15-03-2019

Een algemene theorie van het vergeten

De onafhankelijkheid van Angola [Signalering] A general theory of oblivion van José Eduardo Agualusa is het eerste boek van een Angolese auteur dat ik ooit las. Een veilige keuze, min of meer, als je aanneemt dat de shortlist van de Man Booker Prize een kwaliteitsstempel is. Het onderwerp intrigeerde me ook direct: op de avond voor de onafhankelijkheid van Angola...


01-03-2019

De ringboulevards

Zonder de plan de oorlog door [Recensie] Patrick Modiano won de Nobelprijs voor de literatuur in 2014. Ik begon daarom met enige verwachtingen aan De ringboulevards, het laatste deel van zijn trilogie over de bezettingsjaren in Frankrijk. Het viel een beetje tegen. Stilistisch was er niets mis mee. Modiano weet het beklemmende leven onder de Duitse overheersing prachtig neer te...


22-02-2019

Minna Needs Rehearsal Space

Experimentele novelle van Dorthe Nors [Signalering] Het boek heet Minna needs rehearsal space. Het boek is geschreven door Dorthe Nors. Het boek gaat over Minna. Minna’s vriendje Lars heeft het uitgemaakt. Minna is ongelukkig. Minna is bijna veertig. Minna wil een kind. Minna heeft een opdringerige zus die Elisabeth heet. Minna mist haar vader. Minna is hard aan vakantie toe. Het...


08-02-2019

Muidhond

Grijpt de lezer onvermijdelijk bij de strot [Recensie] Jonathan mag bij gebrek aan bewijs naar huis. Het is het woord van zijn advocaat tegen dat van het meisje. Hij is vastbesloten nooit meer zoiets te doen. Daarvoor heeft hij van de psychiater een werkboek meegekregen. Als hij maar netjes zijn oefeningen maakt, zal hij zich niet meer misdragen, en al...


01-02-2019

One hundred shadows

Melancholische Koreaanse roman [Signalering] De markt bestaat uit vijf gebouwen van meerdere verdiepingen in een verlopen wijk van Seoul. Kleine winkels met goedkope spullen en reparatiezaakjes voor de Zuid-Koreanen die het niet breed hebben, net als de winkeliers zelf. Mujae en Eungyo zijn assistenten van een winkelier ‚Äď veel lager kun je op de carri√®reladder niet belanden. Langzaam groeien ze...


25-01-2019

Hard-boiled wonderland en het einde van de wereld

Ook deze Murakami overtuigt niet De naamloze hoofdpersoon in de oneven hoofdstukken van Haruki Murakami‚Äôs roman Hard-boiled wonderland en het einde van de wereld¬†(uit 1991) is een computerexpert die voor een mysterieuze klus wordt ingehuurd door ‚Äėde professor‚Äô, die huist in een even mysterieus gebouw in Tokio, ergens in de toekomst. Het verhaal heeft trekken van science fiction, maar volgt...


18-01-2019

Vrouw of vos

Vrouwelijke metamorfose [Recensie] Bij toeval las ik direct achter elkaar twee novellen waarin vrouwen een gedaanteverandering ondergaan. In Lady into Fox  (1922) van David Garnett verandert een vrouw plotseling in een vos, terwijl Andrew Kaufmans The tiny wife (2011) gaat over een vrouw die begint te krimpen. Er zit bijna een eeuw tussen de publicatie van beide boeken, maar ze laten zich...


18-01-2019

De vegetari√ęr

Koreaanse mores [Recensie] Na een nachtmerrie besluit de jonge vrouw Yeong-hye om vegetari√ęr te worden. Zoiets doe je in Zuid-Korea alleen als je een strikte boeddhist bent. Dus haar man, de verteller in het eerste deel van De vegetari√ęr, vindt het maar genant. Hij kan zich met haar eigenlijk niet meer in het openbaar vertonen, zeker niet nadat ze bij...


11-01-2019

Jeugd zonder God

Opgroeien in tijden van de Grote Plebejer [Signalering] Jugend ohne Gott, vertaald als Jeugd zonder God, van √Ėd√∂n von Horv√°th verscheen in 1937 in Amsterdam. In Duitsland was op dat moment ondenkbaar, want de roman becommentarieert op een subtiele maar diepgaande manier het nazisme. De jeugd uit de titel zijn de jongeren die in de jaren dertig opgroeien, zonder God,...


11-01-2019

Pereira verklaart, een getuigenis

Roman over het Portugal van dictator Salazar [Signalering] Dr Pereira is, in de naar hem vernoemde roman van Antonio Tabucchi, redacteur van de cultuurpagina van een rechtse krant in het Portugal van de jaren dertig. Een gezapig baantje dat hem in staat stelt zich volop zorgen te maken over zijn gezondheid. En zich vooral niet met politiek te bemoeien. De fascistische...


05-01-2019

Gegijzeld

Vastgeketend [Signalering] Je zou kunnen klagen dat het een beetje eentonig is, 400 pagina’s met plaatjes van vooral een man die vastgeketend zit aan een radiator. Af en toe mag hij even los, om te eten of te plassen. Een heel enkele keer om zich te wassen. Maar in de monotonie brengt Guy Delisle wel nauwkeurig over hoe Christophe André...


04-01-2019

Becks laatste zomer

Complexe vertelling over herinneringen en dromen [Recensie] Becks laatste zomer is de debuutroman van de Duitse schrijver Benedict Wells, die onlangs in het Nederlands vertaald werd na het grote succes van Het einde van de eenzaamheid. Je kunt het lezen als vrolijke, licht melancholische roman over volwassenwording, maar onder het oppervlak smeult een complexe vertelling over herinneringen en dromen. Robert...


28-12-2018

Under the Tripoli sky

Rondscharrelen en waarnemen Tripoli, Libi√ę, ergens in de jaren zestig. Vanwege zijn leeftijd hoort de vroegwijze Hadachinou nog in de wereld der vrouwen, hoewel hij inmiddels meer een jongen dan een jongetje is. Hij luistert af, scharrelt door de bloedhete straten, wordt in vertrouwen genomen door tantes, dienstmeisjes en hoeren die hun klaagzangen graag toevertrouwen aan een jongetje dat ze...


21-12-2018

De mens is een grote fazant

Niks om vrolijk van te worden [Signalering] Een novelle van Herta M√ľller lezen, nadat je 650 pagina‚Äôs met meanderende zinnen van Erwin Mortier achter de kiezen hebt, is als een duik in ijskoud water aan het eind van een klamme dag. Het doet bijna pijn, maar het is niet onaangenaam. Herta M√ľller vindt dat een zin na tien woorden wel...


14-12-2018

Wat een man is

Mannen die er een puinhoop van maken [Recensie]¬† Verhalenbundels verkopen niet goed, dus dat zal de reden zijn dat er ‚Äėroman‚Äô staat op de omslag van All that man is¬†(vertaald als Wat een man is) door de Britse schrijver David Szalay, die met het boek in 2016 de shortlist van de Man Booker Prize haalde. Maar het is dus een...


09-11-2018

The lonely Londoners

West-Indische immigranten in de jaren vijftig [Signalering] Moses komt van Trinidad en zijn onvrijwillige missie in het leven is de wegbereider te zijn voor andere West-Indische immigranten in het Londen van de jaren vijftig. De ene na de andere nietsnut belandt op zijn stoep, gestuurd door iemand die gehoord heeft dat Moses wel een baantje of onderkomen kan fixen. Wat...


12-10-2018

You’re an animal, Viskovitz

Intrigerende dierenverhalen van Alessandro Boffa [Signalering] “So there we were on that ice floe, just the two of us, adrift in the polar night. Viskovitz turned and said: ‘I‚Äôd like you to get our conversation down in black and white.’ ‚ÄėIt‚Äôs not possible‚Äô, I answered. ‚ÄėI‚Äôm not a typist. I‚Äôm not a writer. I‚Äôm a penguin. As far as I‚Äôm...


17-08-2018

Magda

Portret van Magda Goebbels [Signalering] Magda Goebbels, de vrouw van de nazi-propagandachef, is vooral bekend om het feit dat ze haar eigen kinderen ombracht in de nadagen van het Derde Rijk, omdat ze geloofde dat er voor hen toch geen toekomst zou zijn. Ze wordt ook nergens sympathiek in de novelle die Meike Ziervogel over haar schreef. Ziervogel slaagt er...


13-07-2018

The blue lantern

Knettergek [Signalering] Schuur nummer twaalf kijkt neer op nummer 13 en 14. De laatste bevatten namelijk vaten zuurkool, terwijl hij de trotse bewaker is van een stel mooie fietsen. Dan slaat het noodlot toe: schuur nummer twaalf wordt verkocht. De fietsen gaan weg, er komt een vat ingelegde komkommerlijken voor in de plaats. Vat en schuur mogen elkaar niet. Dat...


09-07-2018

Robotisering op de Werkvloer

Tips voor bedrijven en organisaties Onlangs verscheen de studie Robotisering en Automatisering op de Werkvloer bij het Rathenau. Wetenschapsjournalist Christian Jongeneel werkte mee aan het boek in de rol van eindredacteur. In dit blog doet hij verslag van zijn bevindingen. [Blog] Mooi boek om aan meegewerkt te hebben: Robotisering en automatisering op de Werkvloer, een handleiding voor bedrijven die voor...


06-07-2018

Kameraad Kisljakov

Opportunisme als een tweede natuur [Recensie] Welbeschouwd is het nogal wonderlijk dat Kameraad Kisljakov van Pantelejmon Romanov √ľberhaupt heeft kunnen verschijnen in de Sovjet Unie onder Stalin. Goed, de roman werd na verschijning snel verboden, maar Romanov slaagde erin nog jarenlang te leven en zelfs een natuurlijke dood te sterven. Terwijl samenwerken met de communisten toch vrij onverholen met hoererij...


29-06-2018

De trooster

Meer dan een inleiding in het katholicisme [Signalering] Ter voorbereiding op de komst van Esther Gerritsen naar Worm Rotterdam op 24 april (koop kaartjes!) las ik haar nieuwste roman, De trooster. Wie de letterenscene een beetje volgt weet waar die over gaat, want zo‚Äôn beetje alle kranten hebben er aandacht aan besteed. Maar in het kort: Jacob, de conci√ęrge van...


18-05-2018

Schaaknovelle

Schaken om de nazi’s te overleven [Signalering] Op een schip van New York naar naar Buenos Aires leert de verteller in Schachnovelle, een literair kleinood van Stefan Zweig, de zonderlinge schaakgrootmeester Mirko Czentovic kennen. Al is kennen leren misschien wat sterk uitgedrukt, want Czentovic communiceert nauwelijks. Wel gaat de grootmeester in op het verzoek van een Amerikaan om tegen betaling...


06-04-2018

Zijde

Hoe de zijderups in Zuid-Frankrijk kwam [Signalering] Zijde is een kleine novelle, een sprookje haast, van de gelauwerde Italiaanse auteur Alessandro Baricco. Het gaat over Hervé Joncour, die halverwege de negentiende eeuw naar Japan afreist om clandestien eitjes van de zijderups te bemachtigen. Die vormen de basis voor de zijdespinnerijen in zijn Zuid-Franse dorp. Telkens weer gaat hij terug, steeds...


06-04-2018

Fortune smiles

Curieuze outsiders in verhalenbundel van Adam Johnson [Signalering] Zes verhalen telt de bundel Fortune smiles van de Amerikaanse schrijver Adam Johnson, die er in 2015 de National Book Award mee won (nadat hij eerder al een Pulitzer Prize binnensleepte voor zijn roman The Orphan Master’s Son). Zes totaal verschillende verhalen zijn het, maar ze hebben gemeen dat hun hoofdpersonen curieuze...


30-03-2018

Darko’s lessen

Love story en oorlogstrauma‚Äôs [Signalering] Darko is twintig en geilt op zijn taaljuf Janna. Het is wederzijds. Dat is de premisse van Darko‚Äôs lessen, de debuutroman van Michelle van Dijk. Tussendoor verdient Darko de kost als verhuizer in Rotterdam en laat hij de clich√©s over Oost-Europeanen over zich heen komen. Terwijl hij helemaal geen Pool is, maar Servi√ęr. Gaandeweg schuift...


23-03-2018

De melancholie van het verzet

Zoeken naar de betekenis van de hoofdzin [Recensie] In een provinciestadje strijkt een gezelschap neer met als voornaamste attractie een opgezette walvis. Dat heb ik eerder gelezen. Maar László Krasznahorkai’s De melancholie van het verzet is geen lichtvoetig sprookje. Eerder een duistere parabel. Met de walvis is een groep van twintig mannen meegekomen. Ze staan op het stadsplein, smoezend met...


02-02-2018

The death of Napoleon

Watermeloenen in Parijs [Signalering] Napoleon ontsnapt van Sint Helena, om ten tweeden male terug te keren uit ballingschap en het keizerschap op te eisen. Dat is de premisse van The death op Napoleon van de Australi√ęr met Belgische roots Simon Leys. Met zo‚Äôn ingreep in de geschiedenis proberen schrijvers doorgaans een groots verhaal te vertellen. Denk aan The plot against...


26-01-2018

Der fernste Ort

Subtiele novelle van Daniel Kehlmann [Signalering] Tegen de adviezen in gaat Julian zwemmen. Hij verdrinkt bijna. Wanneer hij op het strand terugkeert is dat verlaten. Als hij nu ongezien wegkomt, zullen mensen denken dat hij verdronken is. Dan hoeft hij die vervelende lezing zometeen helemaal niet te houden. Een kwestie van het hotel in sluipen, daar wat kleren uit de koffer...


19-01-2018

Swing time

Rondhangen in Afrika met de mindset van een backpacker [Signalering] White teeth (Witte tanden) van Zadie Smith was als debuutroman zo overweldigend dat ik mij afvroeg of de auteur daarna niet klaar zou zijn. Alles geschreven wat op de tong lag, wat viel er nog meer te zeggen? Ik besloot mezelf de teleurstelling te besparen en las niets meer van haar....


05-01-2018

Komt een paard de kroeg binnen

Man Booker International Prize 2017 [Signalering] Een kleine club in Netanja, een Israelische badplaats ten noorden van Tel Aviv. Dovaleh Greenstein, een grappenmaker op leeftijd, staat op het podium. Het publiek verwacht een avond licht vermaak, met een hoge grapdichtheid. Het pakt anders uit. Dovaleh stort zijn ellendige jeugd over hen uit, met tussendoor af en toe een grap om...


10-11-2017

Als op een winternacht een reiziger

Metaroman van Italo Calvino over de verhouding tussen schrijver en lezer [Signalering] Aan het begin van Italo Calvino’s roman Als op een winternacht een reiziger begint de hoofdpersoon, Lezer genaamd, aan de roman Als op een winternacht een reiziger door Italo Calvino. Dat we het meteen maar weten: dit is een metaroman, een roman over de verhouding tussen lezer en schrijver. Het...


22-09-2017

The transmigration of bodies

Geweld als norm [Signalering] Een besmettelijke ziekte, overgebracht door muggen, heerst in de stad. Iedereen blijft binnen. De naamloze held heeft zich eindelijk het bed van de buurvrouw in gekletst als zijn telefoon gaat. De baas van een criminele clan aan de lijn. Hij moet een klus doen. De Mexicaanse auteur Yuri Herrera slaagt er in The transmigration of bodies...


18-08-2017

Der Unfisch

Novellen van Michael Köhlmeier [Signalering] Ontdekt op vakantie in Oostenrijk: het werk van Michael Köhlmeier. Gevierd in eigen land, met ruim dertig werken op zijn naam, maar in Nederland niet bekend. Eén vertaling heb ik kunnen vinden. Ik las Sunrise en Der Unfisch. Met name de laatste is een fraaie parabel over liefde en hebzucht. Het begint zo. Op weg...


14-08-2017

Visions of Science

Opkomst van de populaire wetenschap De industri√ęle revolutie betekende niet alleen de doorbraak van technologie, maar ook die van wetenschap bij het grote publiek. Engeland, 1830. De samenleving gistte. Arbeiders verzetten zich tegen de opkomst van machines, die hen overbodig zouden maken. Inwoners van grote steden (veelal diezelfde arbeiders) maakten zich boos over het feit dat ze slecht vertegenwoordigd waren...


11-08-2017

Cold Days

Onbekende Hongaarse novelle van Tibor Cseres [Recensie] Vier Hongaarse militairen zitten in een cel, ergens tijdens de Tweede Wereldoorlog. Opgesloten door hun eigen regering vanwege hun aandeel in een moordpartij dat het leger in januari 1942 heeft aangericht in de stad √öjvid√©k (Novi Sad, in het noorden van Servi√ę, waar een groot deel van de bevolking etnisch Hongaars is omdat...


07-08-2017

Churchill's iceman

James Bond en Q ineen Bij zijn dood in 1948 werd Geoffrey Pyke geroemd als een genie in de klasse van Einstein. Dankzij het openen van de archieven van de MI5 is er nu een levensverhaal dat de lezer onwaarschijnlijk zou vinden als John le Carré het geschreven zou hebben. [Recensie] Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, maakten alle Britten in...


07-07-2017

Bartleby

“Liever niet” [Recensie] Het is al een kleurrijk gezelschap dat de naamloze notaris/verteller bijeen heeft op zijn kantoor aan Wall Street. Twee klerken die om beurten humeurig zijn en een loopjongen wiens voornaamste taak is bitterkoekjes te kopen voor de andere twee. Dan neemt hij Bartleby aan. Het begint goed, maar daarna stapelen de eigenaardigheden zich op. Bartleby doet zijn...


01-07-2017

De gloed van Sint-Petersburg

Zwijmelen over Anna Achmatova [Recensie] “Toen ik in 1975 voor het eerst van mijn leven in Leningrad verbleef, was het nog maar negen jaar geleden dat Anna Achmatova de laatste adem had uitgeblazen”, begint Jan Brokken zijn reisverslag De gloed van Sint-Petersburg. Fragmenten uit de zinnen erop: “Haar invloed was nog altijd merkbaar [‚Ķ] Echt verboden was haar werk niet...


30-06-2017

Second Hand Rain

‚ÄúI am the laugh of a kookaburra. I am a currawong. I am a galah. I am a lyre because I am a lyrebird. I am a performer and I am superb.‚ÄĚ [Recensie] Puur op die ene zin kocht ik de verhalenbundel Second Hand Rain van de Welshe schrijfster Georgia Carys Williams. Het zinnetje duidde op een kleurrijk personage. Maar...


26-05-2017

Monoloog van iemand die het gewoon werd

De stem van een Senegalees hoertje Seynabou, de vertelster in Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten van Dimitri Verhulst, is een hoertje zonder gezondheidsverklaring in een niet bij naam genoemde Senegalese stad. Dus mag ze niet mee naar het sjieke hotel van de blanke man die ze in nachtclub Le Loft gestrikt heeft. Ze moeten...


26-05-2017

Het ministerie van Opperst Geluk

De vreugde van de hermafrodiet [Aankondiging] Over een paar weken komt de tweede roman van Arundhati Roy uit. Twintig jaar geleden verkocht ze zes miljoen exemplaren van haar eerste, The God of Small Things. Daarna verlegde ze haar aandacht naar links activisme. Tegen het kapitalisme en de vernietiging van het milieu. Vóór rechten van minderheden. En straks is er dus...


21-04-2017

Begrijpend lezen

Experimentele roman uit Chili [Recensie] Tot 2002 kregen alle Chileense jongeren een eindexamen dat bestond uit negentig multiple choice vragen. Alejandro Zambra, een van de rijzende sterren van de Spaanstalige literatuur, nam dat examen als uitgangspunt voor zijn roman Facsímil, in het Nederlands vertaald als Begrijpend Lezen. Het is een van de origineelste romans (of in elk geval een poging...


14-04-2017

Maangloed

Absurditeit en ontroering in nieuwe Michael Chabon [Recensie] Moonglow, vertaald als Maangloed, is in vele opzichten een typische Michael Chabon roman (hij was afgelopen woensdag bij Donner in Rotterdam). Fantastische verhalen die absurditeit en ontroering in elkaar laten overvloeien. Rechtlijnige karakters wier gevoel voor orde juist ontregelend werkt. De schaduw van de Tweede Wereldoorlog die nog altijd over het Jodendom...


03-04-2017

9/11 is gewoon een complot

Superieur parano√Įde boek [Recensie] Een complottheorie kun je met een paar biertjes op eruit flappen, maar je kunt er ook werk van maken, zoals Coen Vermeeren in 9/11 is gewoon een complot. Verplichte lectuur voor iedereen die wil weten hoe je zo‚Äôn redenering fatsoenlijk opzet. Bouwers van complottheorie√ęn hebben een grote voorsprong op hun (wetenschappelijke) concurrenten. Waar die laatsten geacht...


26-02-2017

De weg naar eenvoud

Kafka vertaalster over de menselijke aard [Signalering] Milena Jesensk√° is vooral bekend vanwege haar correspondentie met Franz Kafka, wiens werk ze in het Tsjechisch vertaalde. En dat terwijl ze zelf veel meer geschreven en gepubliceerd heeft dan haar platonische vriend, die zijn werk liever bij zich hield. Gelukkig heeft Jesensk√° inmiddels zelf ook biografie√ęn gekregen. Als activistische journaliste en schrijfster...


24-02-2017

Schlump

Schelmenroman over WOI [Recensie] Niet lang na het verschijnen van Schlump, de anti-oorlogsroman van Hans Herbert Grimm, volgde Im Westen nichts Neues van Erich Maria Remarque. Schlump was gezien. De nazi’s hadden hem nog wel in het vizier, de roman verdween op de brandstapel. De bange Grimm metselde het manuscript in. Pas onlangs werd het herontdekt en onthaald als meesterwerk....


06-01-2017

Vijftien Honden

Goden en viervoeters [Recensie] Apollo en Hermes zitten in hun favoriete bar in Toronto. Het begint als een mop en dat is het ook voor de beide goden die de gebeurtenissen in gang zetten in Fifteen Dogs (vertaald als Vijftien Honden) van André Alexis, een Canadese auteur met wortels in Trinidad. Het tweetal begiftigd een vijftiental honden uit een nabije...


23-12-2016

Het wonder dat niet omvalt

Mooie mensen uit wereldstad Rotterdam [Recensie] Het wonder dat niet omvalt is de weerslag van vijf jaar participatieve journalistiek door schrijver Ernest van der Kwast. Ruim zestig gesprekken met markante Rotterdammers, vari√ęrend van frituroloog John Schipper tot paaldanseres Cyra Soleil, die optrad bij de presentatie van het boek in het Timmerhuis, waar doordeweeks ambtenaren hun kunsten vertonen. ‚ÄúNiet te lang...


20-12-2016

Digital Dividends

Internet vergroot de ongelijkheid Meer mensen op de wereld hebben een mobieltje dan toegang tot drinkwater, laat staan tot een toilet. In die zin kun je de digitale revolutie dus zeker een succes noemen. Er zijn ook legio voorbeelden te geven van mensen die zich dankzij internet aan de armoede hebben kunnen ontworstelen, bijvoorbeeld omdat ze op afstand de prijzen...


26-11-2016

De Rode Schoenen

Dromerig en gruwelijk tegelijk Bretagne, 1944. De oorlog is goeddeels voorbijgegaan aan de zeventienjarige Jules. Maar nu zijn de geallieerden geland en trekken de Duitsers zijn dorp in om hen tegen te houden. De paar schoften die er wonen grijpen het aan om de andere bewoners te terroriseren. Vrijwel tegelijkertijd meldt zich een nieuwe dorpsbewoner, George, een erudiete Rus met...


25-11-2016

Timequake

Kurt Vonnegut graaft zich autobio Wanneer ik begin aan een boek van Kurt Vonnegut, weet ik eigenlijk al dat het nooit zo goed zal zijn als Slaughterhouse Five, een van de grote klassieken uit de Amerikaanse literatuur van de vorige eeuw. Dat gold dus ook voor Timequake, waar ik niettemin doorheen vloog. Een mindere Vonnegut is nog altijd goed. Timequake...


15-11-2016

Het einde van de rode mens

De verschrikkelijke, betere tijd van Svetlana Alexijevitsj [Recensie] Laat ik eerst dit zeggen: Het einde van de rode mens van Svetlana Alexijevitsj is een literaire tour de force, het resultaat van vele jaren gesprekken voeren. Alexijevitsj won terecht een Nobelprijs voor deze geschreven documentaire over bewoners van het huidige Rusland, die met haat en nostalgie terugblikken op zowel de Sovjetperiode...


12-11-2016

Het rijk van Jegorov

Eeuwig leven [Recensie] Een Japanse expeditie naar de binnenlanden van Papoea Nieuw-Guinea stuit daar bij toeval op een methode om het eeuwige leven te verwerven. Het gaat om een nematode, die cellen van zijn gastheer kan vernieuwen. Het extract van een bloem voorkomt groei van de wormen, want als ze volwassen worden, vreten ze hun gastheer op. Expeditieleider Yasutaka Mashimura...


10-11-2016

Architectuur en al het andere

De vermakelijke pedanterie van Adolf Loos [Recensie] “De Papoea tatoe√ęert zijn huid, zijn boot, zijn peddel, kortom alles binnen handbereik. Hij is geen misdadiger. De moderne mens die zich tatoe√ęert is een misdadiger of een gedegenereerde. In sommige gevangenissen heeft tachtig procent van de gedetineerden een tatoeage. De getatoe√ęerden die niet in het gevang zitten, zijn latente misdadigers of gedegenereerde...


03-11-2016

Eye of the Beholder

Dubbelportret van Vermeer en Van Leeuwenhoek [Recensie] Twee meesters van het licht, schilder Johannes Vermeer en wetenschapper Antoni van Leeuwenhoek, woonden vlakbij elkaar in Delft. Die simpele premisse levert een fraai dubbelportret op. De enige harde aanwijzing dat de schilder en de wetenschapper elkaar kenden ligt erin dat Leeuwenhoek door de stad Delft in 1676 benoemd werd tot executeur van...


15-10-2016

High-Rise

Klassieker: lessen uit de hoogbouw De in 2009 overleden auteur James Graham Ballard is vooral bekend van zijn door Steven Spielberg verfilmde boek Empire of the Sun. Tot zijn omvangrijke oeuvre behoort ook de roman High-Rise, waarin een van alle technologische gemakken voorzien flatgebouw centraal staat. [Ook dit boek werd in 2015 verfilmd, door regisseur Ben Wheatley] Het falen van...


08-10-2016

Een minuut stilte

Aan het strand gebeurt het [Recensie] Een minuut stilte van Siegfried Lenz begint met de herdenkingsbijeenkomst die duidelijk maakt dat het slecht is afgelopen met lerares Engels Stella, die in deze novelle een liefdesrelatie heeft met haar leerling Christian. Plaats van handeling is een havenstadje aan de Oostzee, ergens in de jaren vijftig, toen je in Duitsland gewoon naar Benny...


07-10-2016

The Book of Illusions

Verdwijnen in tijden van de slapsticks Hector Mann is een succesvol acteur in de nadagen van de stomme slapstickfilm. Als hij van de ene dag op de andere in rook opgaat, leidt dat tot enige ophef in de schandaalpers van Hollywood, maar die gaat flux voorbij. Vijftig jaar later ziet de door verdriet overmande literatuurdocent David Zimmer bij toeval een...


27-09-2016

Heren, Hoeren, Heiligen

Lokaal bestuur in de knel [Recensie] ‚ÄúBestuurders moeten duidelijke, publieke doelen stellen en ambtenaren afrekenen op grond van de mate waarin zij daar ‚Äď en alleen daar ‚Äď invulling aan geven. De situatie in Rotterdam is een klassiek voorbeeld van een verkeerd ingestoken verandering. Door geen duidelijke doelen en randvoorwaarden te stellen, schept het bestuur de ruimte voor ambtenaren om...


18-09-2016

Isra√ęl verdeeld

Bonte stoet van priesters en legerleiders uit het oude Isra√ęl [Recensie] Noch bij geschiedenis, noch bij latijn, noch bij godsdienst kwam het aan bod: de geschiedenis van het Joodse volk tussen de gebeurtenissen in de Bijbelboeken Ezra en Nehemia (vijfde eeuw voor Christus) en de verwoesting van de tempel door de Romeinen (70 na Christus). In de tussentijd kwam Alexander...


11-09-2016

Imminent Science

To do list voor de wetenschap In Imminent Science verkent Giovanni Bignami de wetenschap van de komende vijftig jaar door de huidige vragen te extrapoleren. [Recensie] Dit is geen science fiction, waarschuwt Giovanni Bignami, een vooraanstaande Italiaanse astrofysicus, op de achterflap van zijn dunne boek Imminent Science. Het is een serieuze poging om de wetenschappelijke agenda voor de komende vijftig...


05-09-2016

Indonesia etc, exploring the improbable nation

Bad Boyfriend [Recensie] In 2011 en 2012 reisde journaliste Elizabeth Pisani een jaar lang door de Indonesische archipel, met √©√©n leidraad: als ze me uitnodigen, zeg ik ja. En uitgenodigd werd ze, want Indonesi√ęrs zijn extreem gastvrij. Soms zat Pisani weken achtereen ergens in een dorpje op een veranda groentes te snijden en met de vrouwen te babbelen, tijdelijk opgenomen...


01-09-2016

Down to the sea in ships

De romantiek van de grote vaart [Recensie] In de tijd van straalvliegtuigen reizen weinig mensen meer per schip, laat staan per vrachtschip. Journalist Horacio Clare scheepte twee keer in en doet daar verslag van in Down to the sea with ships. Veel groter dan een megacontainerschip wordt een machine niet. Alleen al daarom fascineren ze. En dan is er nog...


30-08-2016

De Vergever

Mislukken in het kwadraat [Recensie] Al op de eerste pagina van Robert Ankers De Vergever heb je als lezer door dat hoofdpersoon Sander Schwartz een totale lamlul is wiens zelfoverschatting geleid heeft tot een leven van miskenning waaraan uiteraard anderen dan hijzelf schuldig zijn. Zo iemand die het als vanzelfsprekend ervaart dat de vrouwen die hij interessant vindt alleen al...


28-08-2016

Paulus, onze liefste vijand

Paulus als radicale gelijkheidsdenker Paulus, de man die erop stond dat een mens Jezus kon volgen zonder zich aan alle Joodse wetten en gebruiken te moeten houden, is in de loop der eeuwen voor vele karretjes gespannen. Hij staat te boek als dogmatisch en misogyn. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel, vraagt Karen Armstrong zich af in haar boek Paulus,...


27-08-2016

Pluche

Femke Halsema en het asieldebat [Interview] Journalist en publicist Christian Jongeneel, actief¬†binnen GroenLinks,¬†interviewde¬†een kleine 20 jaar geleden het toenmalige Tweede Kamer lid voor GroenLinks Femke Halsema¬†over het asielbeleid uit die tijd. Naar aanleiding van Halsema’s politieke memoires Pluche herpubliceren we dit interview. Eigenlijk was ik van plan een recensie te schrijven over Pluche, waarin Femke Halsema vertelt over haar periode...


25-08-2016

De jongen die het paard van Atila stal

Iván Repila’s motieven [Recensie] Twee broers, Groot en Klein, zitten op de bodem van een put in Iván Repila’s novelle The boy who stole Attila’s horse (Nederlandse vertaling: De jongen die het paard van Atila stal). Onduidelijk is hoe ze daar beland zijn. Het heeft iets te maken met het pakket van Moeder, dat brood en kaas bevat, maar waarvan...


24-08-2016

Faith and wisdom in science

Een theologie van de wetenschap [Recensie] In Faith and wisdom in science probeert Tom McLeish de discussie over geloof en wetenschap naar een hoger niveau te tillen door terug te grijpen op de tijd van Newton. Hedendaagse discussies over de relatie tussen religie en wetenschap worden gedomineerd door types die niet alleen vinden dat de een superieur is over de ander,...


23-05-2016

De lessen van mevrouw Lohmark

Giraffennek [Recensie] Oost Duitsland, na de Wende, ergens op het platteland. Inge Lohmark is lerares biologie op een kwijnend gymnasium. De streek is aan het ontvolken en de overgebleven leerlingen hebben niet meer de discipline van weleer. Er valt niet veel eer meer te behalen aan het vak. Tegelijkertijd weet Lohmark als geen ander hoe de wetten van de evolutie...


03-01-2016

Alsof het voorbij is

Ontluisterend portret van haatdragende oude man [Recensie] Adrian is Tony’s beste vriend, Veronica zijn vriendin. Dan gaat Adrian ervandoor met Veronica. Tony verbreekt de banden. Niet veel later pleegt Adrian zelfmoord. Enkele tientallen pagina’s heeft Julian Barnes in The Sense of an Ending, vertaald als Alsof het voorbij is, nodig om het geluk en het chagrijn van de jeugd overtuigend...


05-12-2015

Signs preceding the end of the world

Naar het land van de anglo’s [Recensie] Meteen in de eerste alinea van Signs preceding the end of the world verdwijnen een oude man en een auto in een gat dat plotseling ontstaat in een niet nader genoemd Mexicaans dorp. De verklaring volgt direct: de verlaten zilvermijnen onder het dorp zijn niet goed gestut. Maar de sfeer is gezet: Yuri...


01-12-2015

Moussa of de dood van een Arabier

Een man alleen in de woestenij [Recensie] In Camus’ De Vreemdeling vermoordt de hoofdpersoon Meursault een naamloze Arabier, die in het verhaal weinig meer is dan een rekwisiet om het karakter van de dader te schetsen. In de bekroonde roman Moussa of de dood van een Arabier, van Kamel Daoud krijgt de Arabier een naam, Musa, en een broer, Harun,...


15-10-2015

Het huis van de stilte

Vroege roman van Orhan Pamuk [Recensie] Het huis van de stilte is een vroege roman van Orhan Pamuk. Hij is opgezet op een manier die ik van William Faulkner ken, maar die ongetwijfeld ouder zal zijn: het verhaal wordt in de ik-vorm verteld vanuit het perspectief van verschillende karakters, in dit geval de leden van een Turkse familie, die voor...


02-09-2015

Near to the wild heart

Tijdloos revolutionair Van de debuutroman Near to the wild heart van Clarice Lispector werden in 1943 zo’n 900 exemplaren gedrukt. Toen de Braziliaanse krant Folha Carioca haar lezers vroeg naar de beste roman van het jaar, won Lispector met 457 stemmen. Kortom, een overrompelend debuut, over een vrouw die zich ontworstelt aan een huwelijk en weer zo vrij en ongebonden...


23-03-2015

Codex van Hammurabi

3700 jaar oud Babylonisch wetboek Omdat ik nog een beetje in een oudheidkundige bui was na het lezen van Israel verdeeld, haalde ik de Codex van Hammurabi uit het rijtje nog te lezen boeken. Ik hikte daar een beetje tegenaan, omdat ik hem in een impuls in het Duits gekocht had, toen ik afgelopen zomer in Berlijn was. Zo geweldig...


05-10-2014

The Knowledge, how to rebuild our world from scratch

Handboek voor herbouw van de beschaving [Recensie] In The Knowledge legt Lewis Dartnell uit welke kennis de mensheid nodig heeft om na een catastrofe de beschaving sneller op te bouwen dan de eerste keer. Aan boeken en films over een postapocalyptische wereld is geen gebrek. Zonder uitzondering gaan die over de periode niet lang na de catastrofe, waarin de mensheid...


10-12-2013

De cirkel

Ge√ęngageerde roman over ict en privacy Dankzij haar vriendin Annie krijgt de enigszins na√Įeve twintiger Mae Holland een baan bij De Cirkel, een bedrijf dat losjes op Google gebaseerd lijkt in zijn obsessie om zoveel mogelijk data te verzamelen en ontsluiten. Mae komt te werken bij de klantenservice en moet meteen hard aanpoten: minimaal zoveel klanten per dag helpen en...


16-10-2013

Het onzichtbare geluk van andere mensen

Op zoek naar je zoon in India [Recensie] Unni Chacko is dood. De talentvolle striptekenaar, zeventien jaar oud pas, is van het dak van het ouderlijk huis in Madras gesprongen, zonder zelfs maar een briefje achter te laten voor zijn moeder Mariamma. Drie jaar later arriveert een envelop met Unni‚Äôs handschrift ‚Äď met excuses van de posterijen. In de envelop...


16-10-2013

De kinderjaren van Jezus

Warmte mist in vertelling over de jonge Jezus Een man en een kind arriveren in een nieuw land. Ze krijgen nieuwe namen, nieuwe geboortedata. Hun hele verleden worden ze geacht te vergeten. Maar de man heeft een missie: het kind terugbezorgen bij zijn moeder. Geen enkele aanwijzing heeft hij, alleen de overtuiging dat hij haar zal herkennen zodra hij haar...


15-10-2013

Schrödinger’s killer app

De NSA en de eerste kwantumcomputer [Recentie] Wie een boek over wetenschap schrijft voor een breder publiek, heeft twee keuzes. Ofwel mikken op de leek en alles simpel uitleggen, voorzien van de nodige anekdotes, ofwel op een iets serieuzere toon een verdieping aanbrengen voor mensen die eerder over het onderwerp gelezen hebben (en de anekdotes dus al kennen). Jonathan Dowling...


09-01-2013

Hadrianus’ Gedenkschriften

[Recensie] Tijdens het lezen van Hadrianus’ Gedenkschriften moest ik mezelf er regelmatig aan herinneren dat dit niet de werkelijke herinneringen van een Romeinse keizer waren, maar een roman van Marguerite Yourcenar. Daarmee is het belangrijkste compliment voor het boek ook meteen gemaakt. Yourcenar weet op een indrukwekkende manier de Romeinse tijd tot leven te wekken (al kan ik me goed...


13-06-2012

Levenswerk

Evolutieleer zonder vonk Levenswerk van Nick Lane is een degelijk boek over de verschillende stadia van de evolutie, maar ontbeert het vuur van de echte verteller. [Recensie] Het is een bekende tijdschriftentruc: maak een lijstje. De tien beste zus, de vijf opvallendste zo. Dat er vervolgens weinig opmerkelijks in het lijstje staat, doet er weinig toe. Mensen zijn nu eenmaal...


09-02-2012

The Information

Van trommel tot transistor The Information luidt de pretentieuze titel van het nieuwe boek van James Gleick, dat zoveel verschijningsvormen van informatie behandelt dat de lijn zoek raakt. [Recensie] Er zijn, in zijn algemeenheid, twee soorten boeken over de geschiedenis van de computer. Het eerste soort volgt vooral de apparaten. Dit verhaal begint meestal bij de nooit gebouwde apparaten van...


15-10-2011

Massive

De jacht op het goddelijke deeltje Het duurste en ingewikkeldste apparaat ooit is momenteel op zoek naar het Higgs-boson, het elementaire deeltje dat het sluitstuk van de fundamentele natuurkunde moet vormen. Maar hoe is het eigenlijk zo ver gekomen? [Recensie] Lang, heel lang geleden, om precies te zijn vlak na de grote plof die het heelal in gang zette, waren...


24-06-2011

Perfect rigour

Het gesloten leven van Grisha Perelman Gisha Perelman is een van de briljantste wiskundigen van dit moment. Hij woont bij zijn moeder in Sint Petersburg en wil met niemand praten, ook niet met zijn biografe Masha Gessen. Toch biedt het boek veel inzicht in ’s mans belevingswereld. [Recensie] De Rus Grigori (Grisha) Perelman werd in 2002 op slag beroemd, toen...


24-05-2011

De grens van de mens

Verwevenheid van mens en technologie Filosoof Peter-Paul Verbeek schreef met De grens van de mens‚Äô een inzichtelijk boek hoe de technologie onze idee√ęn over het mens zijn be√Įnvloedt. Mens en technologie zo met elkaar verweven dat je hun ontwikkeling niet los van elkaar kunt zien. [Recensie] Zijn meest intrigerende voorbeeld geeft prof.dr. Peter-Paul Verbeek, hoogleraar aan de Universiteit Twente met...


15-02-2010

On fact and fraud

Hoe detecteer je fraude? David Goodstein was jarenlang bij Caltech voorzitter van de ethische commissie. Die ervaring zette hij om in een boek dat uitlegt hoe je als onderzoeksinstelling fraude bestrijdt. De waarheid is namelijk zelden zwart-wit. Aan fraaie boeken over wetenschappelijke fraude is geen gebrek. Dergelijke boeken, zoals Plastic fantastic van Eugenie Samuel Reich over de ontmaskering van ‚Äėnano-wonderkind‚Äô...


01-11-2005

Pandora’s breeches

Vergeten vrouwen van de Verlichting [Recensie] Dat vrouwen ook willen studeren, is op zich best grappig, maar het mag niet ten koste gaan van hun natuurlijke bestemming, de kinderen en het huishouden. Vrouwen die drie eeuwen geleden toch wilden studeren, moesten dat veelal anoniem doen of de credits aan anderen laten. “Had God intended Women merely as a finer sort...