Kempen, Michiel van

Kempen, Michiel van

Michel van Kempen is hoogleraar, bijzondere leerstoel Nederlands-CaraĆÆbische Letteren vanwege de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, met steun van de Vereniging KITLV en KITLV/KNAW, Universiteit van Amsterdam.

21 Recensies

28-04-2021

Hans Valk

De coup in Suriname en de raadsels van de weggestopte documenten [Recensie] Het blijft toch een van de grote raadsels van de Nederlandse buitenlandse politieke geschiedenis: waarom werd er in 2011 plotseling besloten allerlei documenten inzake de militaire coup van 1980 in Suriname en bestemd voor de Tweede Kamer achter slot en grendel te zetten? Meer dan twintig jaar waren...


24-02-2021

Bloed in de rivier

Een indrukwekkende slavernijstudie vastgedraaid in politieke correctheid [Recensie] Marjoleine Kars heeft met Bloed in de rivier een fascinerend verhaal geschreven over de vroegste Surinamers. Nu ik dit schrijf, realiseer ik me maar al te goed hoe complex deze mededeling is. Want het boek gaat over de slavenopstand van 1763 in de kolonie Berbice. Het is dus een boek waarin de...


05-02-2021

De wijde Sargassozee

De dreiging van het koloniale geheugen [Recensie] Van Jean Rhys, deze ster aan het firmament van de CaraĆÆbische literatuur, bezit ik een tot bescheidenheid aanmanende druk van haar absolute meesterwerk Wide Sargosso Sea. Het is de tweede druk, uit hetzelfde jaar 1966 als de eerste druk, de ā€œhard back binding in publisher’s original raspberry cloth covers, gilt title and author...


04-02-2021

Altijd iets te vinden

Fladderen door de kunstwereld [Recensie] Laat ik maar met de deur in huis vallen: Altijd iets te vinden is een heerlijke oefening in het fladderen door de kunstwereld. Kunsthistorica Wieteke van Zeil heeft een aanstekelijk vrolijke manier om je mee te nemen door musea, galeries en particuliere collecties dwars door de eeuwen en continenten heen. Of het nu gaat om...


02-02-2021

Koloniseren om te beschaven

Het Nederlandstalige Congoproza van 1596 tot 1960 Een zeer lange mars door de brousse van de Nederlandstalige Congo-literatuur [Essay] Schrijvers uit voormalige koloniĆ«n reiken ons soms het beste uit de wereldliteratuur aan, schrijvers over de koloniĆ«n doen dat zelden. Dat is de conclusie die zich met kracht opdringt na het doorworstelen van de 500 paginaā€™s dikke studie van Luc Renders...


05-01-2021

Jaguarman

Wat de jaguar in zijn hoofd heeft [Recensie] Raoul de Jong is in Jaguarman op zoek naar het ronde. Zo rond als de krulletjes op zijn mooie hoofd en de staalblauwe pupillen waarmee hij verbaasd de wereld beziet. Rond als een Goudse kaas, rond als een maluana (de met mthylogische voorstellingen beschilderde afdekplaat van een inheems dak), rond als een...


30-12-2020

Slaven en vrijen onder de Nederlandse wet

Het belangrijkste boek voor de afschaffing van de slavernij [Recensie] Slaven en vrijen onder de Nederlandse wet van Wolter Robert van Hoƫvell is een veel minder bekend boek in de dekolonisatiegeschiedenis van Suriname dan Wij slaven van Suriname van Anton de Kom. Maar Van Hoƫvells boek is wel het belangrijkste boek geweest in de strijd om de afschaffing van de...


23-12-2020

Revolusi

Van vernedering en bloeddorst: de dekolonisatie van Indonesiƫ [Recensie] Het was vroeg in 1990, de kraton van de vorstenstad Solo op Midden-Java ging schuil onder een loden wolkendek, busjes en brommertjes knetterden voorbij en wij maakten een praatje met een in donkerblauw gestoken en goudgesjerpte wachter van het vorstenpaleis. Hij keek peinzend voor zich uit en zei in mooi, helder...


01-12-2020

De kier

Moeizame aanloop naar vernuftig plot [Signalering] Shantie Singh heeft met haar tweede roman, De kier, een verhaal geschreven van grote maatschappelijke actualiteit: het gaat over migrantenvrouwen uit traditionele culturen die door hun traditionalistische echtgenoten en families binnenshuis worden gehouden en zich niet kunnen ontplooien.Twee vrouwen spelen de hoofdrol in het verhaal. Uma is een gemeenteambtenaar van Surinaams-Hindoestaanse komaf die het...


16-10-2020

Het eiland van Jean Rhys

Dominica & Jean Rhys: de krochten van eeuwen inhumaniteit [Recensie] Niet veel mensen kunnen zonder enige aarzeling het eiland Dominica op de kaart aanwijzen. En waarschijnlijk nog veel minder mensen zullen een schrijver van het CaraĆÆbische eiland kunnen noemen, zonder in de war te raken met schrijvers van de Dominicaanse Republiek (een land dat ook al meer andere associaties oproept...


28-08-2020

De smeekbede

Een doorleefde slavernijroman [Recensie] Zelden heb ik zoā€™n indringend omslag van een historische roman gezien als het beeld dat Lianne Damen koos voor haar slavernijroman De smeekbede. Het is Dinah, portrait of a negress, geschilderd rond 1867 door Jonathan Eastman Johnson. Het is mooi dat deze vrouw niet naamloos is gebleven, zoals op zoveel andere schilderijen die zwarte mensen uitbeeldden....


08-07-2020

Het verbrande huis

Mooie familiegeschiedenis in een vreemde landje [Recensie] Met een schok realiseerde ik mij dat de oude apotheek van De la Parra aan de Paramaribose Zwartenhovenbrugstraat 140 er niet meer is: verzengd door razend vuur in 2012, tezamen met het hele blok aangrenzende panden – zoals het vuur in de geschiedenis van de grotendeels houten stad al zo vaak heeft toegeslagen....


26-06-2020

De catalograaf. Een liefdesgeschiedenis

De angsten van de catalograaf [Recensie] De Universiteitsbibliotheek van Amsterdam (UBA) is jarenlang, zeg maar: tot de managementsdrilboren ook daar begonnen te daveren, de speeltuin geweest van zeer begaafde en hoogst intellectuele figuren met wie geen land te bezeilen was. De bibliotheek behoorde ā€“ en behoort nog altijd ā€“ met bepaalde deelcollecties tot de wereldtop (esoterica, judaĆÆca, cartografie, Remonstranten, natuurlijke...


13-05-2020

Suriname; van wingewest tot natiestaat

Den Haag als hoofdstad van Suriname [Recensie] De meest verbijsterende vaststelling na vele uren te hebben doorgebracht met het vuistdikke boek dat PvdA-politicus Jan Pronk schreef over de jaren rond het onafhankelijk worden van Suriname, is dat het epicentrum van het hele gebeuren niet in Paramaribo lag, maar in Den Haag. Nu zou je kunnen zeggen dat een boek waarin...


17-04-2020

Wij slaven van Suriname

Anton de Kom, een humane held [Essay] Een moderne klassieker uit het CaraĆÆbisch gebied, zo mag Wij slaven van Suriname uit 1934 van Anton de Kom gerust genoemd worden. Toch duurde het lang voordat het boek die status zou bereiken, en internationaal heeft het die nog altijd niet. Dat er in deze tijden van oplevende belangstelling voor het Nederlandse koloniale...


07-02-2020

Hecht en sterk

In Memoriam ShrinivĆ”si, 12 december 1926 ā€“ 26 januari 2019 [In Memoriam] In Nederland was hij amper bekend, maar de Surinaamse dichter ShrinivĆ”si schreef wel enkele van de allermooiste gedichten in het Nederlands. “Toen realiseerde hij zichdat de riviertoch maar een oever hadwaarop hij stonden naar de verte keekwaarin een beelduit vroegere dagenlangzaam maar zekerwas opgelostzodat er toekomstnoch verleden wasverlangen...


29-01-2020

De gouden rots

Hoe Sint-Eustatius rees naar het wereldtoneel en weer verdween [Recensie] Sint Eustatius: de meeste mensen zullen zich van het CaraĆÆbische eiland nauwelijks een beeld kunnen vormen. Een handvol mensen woont er, er is niks te doen, het eiland komt nooit in het nieuws. Met een beetje geluk weet nog iemand dat zangeres Shirma Rouse er vandaan komt, en dat is...


22-01-2020

Grond zonder rust; Breuklijnen in Haƍtiaanse bodem

HaĆÆti: 400 paginaā€™s uitzichtloze miserie [Recensie] Er blijft toch een welhaast mythische roep uitgaan van een zwart keizerrijk dat in staat was om al vroeg in de 19de eeuw alle koloniale grootmachten naar hun moer te sturen. De zwarte vrijheidsheld Toussaint Louverture (vaak door scherpslijpers ten onrechte fout gespeld als Lā€™Ouverture) staat op menig heldenaffiche, al maakte hij zelf de totstandkoming...


26-07-2019

De rechteroever van de Saramaccarivier

Leven aan de rivier [Recensie] Vijftig, zestig jaar geleden was de rechteroever van de Saramaccarivier opgedeeld in genummerde percelen bewoond door Hindostanen, Javanen en Creolen. De plaatsjes droegen de namen van de vroegere plantages: De Volharding, Carel FranƧois, Monkshoop, De Eendracht, Sara Maria, Broederschap, La PrƩvoyance, De Dankbaarheid, Bombay, Huwelijkszorg, Hildesheim. Er waren wel wat paadjes, maar een weg was...


24-05-2019

Nederhalfrond: Door het oog van de cycloon 1

Herrenberg hakt en boetseert zijn roman uit alle taalbronnen [Recensie] Hoeveel museum kan een mens bevatten? Alle zalen van het Rijksmuseum op Ć©Ć©n dag doen: kan het? De Alte Pinakothek? Het Prado? Het Louvre? Het kan waarschijnlijk, ook als je geen marathonloper bent. Maar zie je ook nog iets, kun je zelfs maar Ć©Ć©n blik van enkele seconden op ĆØlk...


29-03-2019

Kus

Wat is een afwezige vader? [Recensie] Julien Ignacio heeft metĀ KusĀ een prachtige debuutroman afgeleverd. Het verhaal draait om een vader die weer contact krijgt met zijn zoon nadat deze in coma is geraakt na een ongelukkige val. En daar heb je het al: hoe kun je contact opbouwen met iemand die in coma ligt? De schrijver heeft daarvoor in grote gedeelten...