Kroes, Richard

Kroes, Richard

(53) studeerde geschiedenis en klassieke archeologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Momenteel werkt hij in Leiden bij een archeologisch adviesbureau. Zijn specialismen zijn de vroege geschiedenis van de islam, de sji’ietische islam, de kruistochten en alles wat te maken heeft met Bijbel en Koran. Hij schrijft over boeken o.a. over de Islam op zijn eigen weblog https://apoftegma.wordpress.com/ en http://sargasso.nl/.

29 Recensies

08-03-2020

How to Lose a Country

[Recensie] In de boekhandel zag ik een boek met deze titel en dat leek een goede aanvulling op het onlangs door mij besproken How Democracies Die. Het is geschreven door de Turkse journalist Ece Temelkuran, die – gezien haar herkomst – zeker één geval van zeer dichtbij zal hebben meegemaakt. De inhoudsopgave wist me tot aankoop over te halen. Waar How Democracies...


24-12-2019

How Democracies Die

Verplichte kost voor elke democraat [Recensie] Zo af en toe – zeker als je nauwelijks de krant leest – kan het geen kwaad een beetje op de hoogte te zijn van wat er zoal speelt in de wereld. Een tijd geleden hoorde ik iemand op een praatprogramma op de televisie een boek aanraden met de titel van dit stuk, geschreven...


26-11-2019

Arabier en Seculier

Ook moslims vallen van hun geloof [Recensie] Mocht u echt een deprimerend boek over de situatie in het Midden Oosten willen lezen, neem dan Arabier en Seculier van historica en journalist Eva Ludemann. Zij behandelt wat je een ‘klein onderwerp’ zou kunnen noemen: moslims in het Midden Oosten die van hun geloof gevallen zijn. Die zijn er, allemaal min of meer ondergronds,...


19-11-2019

Het vervallen huis van de islam

[Essay] Onlangs besloot ik te beginnen aan het boek van socioloog Ruud Koopmans Het vervallen huis van de islam, ondanks de flaptekst. Een cursist zou er eens vragen over kunnen stellen en dan sta ik niet graag met mijn mond vol tanden. Het boek is geen kleine prestatie. Hoofdthese is de stelling dat de enorme achterstand in de islamitische wereld religieuze...


18-08-2019

Snijpunt Isfahan

Een zoektocht van vader en dochter [Recensie] Maite Karssenberg (1989) schreef een alleraardigst boekje over een onalledaags onderwerp: Snijpunt Isfahan. Hoewel: Een zoektocht van vader en dochter, zoals de ondertitel luidt, geeft het boek een alledaagser tweede thema: de zoektocht van dochter naar vader. Aan de oppervlakte gaat het verhaal over een vader zoals er vermoedelijk tienduizenden rondlopen: veel te...


12-06-2019

Tsjechen en Duitsers in de loop der eeuwen

Déjà Vu [Blog] “De geweldige crisis van de laatste weken, die Europa aan de rand van de oorlog heeft gebracht en waarvan het gevaar, nu wij dit schrijven, nog allerminst is geweken, kan onder verschillende aspecten beschouwd worden. Men kan haar zien als de jongste phase van het proces, dat men zou kunnen noemen de liquidatie van Versailles. Of, anders...


09-06-2019

Uit de diepten van de hel

De opkomst van de islam [Recensie] Uit de diepten van de hel, het nieuwe boek van Marcel Hulspas, gaat – net als zijn vorige twee boeken – weer over de islam. Nou ja: Hulspas pakt het net als in zijn eerste boek heel breed aan. De hoofdmoot bestaat uit een uitgebreide geschiedenis van de theologische debatten in het Byzantijnse Rijk over ingewikkelde...


13-03-2019

The Strangling of Persia

Onze martelaren kijken met u mee [Blog] Mijn laatste reis naar Iran was een beetje in haast gepland, waardoor ik totaal niet was voorbereid op de verkiezingen aldaar. Ik viel dus met mijn neus in de boter. Politiek lééft in Iran en leeft ook uitbundig in de publieke ruimte, meer dan hier durf ik wel te zeggen. Enthousiast flyerende jongeren op...


10-03-2019

Prentenbijbel

Kinderbijbels [Blog] Eén van je belangrijkste taken als ouder is je kind beschermen tegen de gevaren van Het Leven Zelf. Zo laat je de kleine vaccineren bijvoorbeeld, maar meer nog gaat het om het overdragen van een taak. Je brengt ze de verkeersregels bij en leert ze over de dode hoek. Je vertelt ze hoe ze een mes en een...


26-02-2019

Ik was een van hen

Eén van heen… [Recensie] De afgelopen dagen heb ik het nogal spraakmakende boek Ik was één van hen van arabist en journalist Maarten Zeegers gelezen. Zeegers, die door omstandigheden met zijn Syrische vrouw in de Haagse Transvaalbuurt terecht kwam en besloot een boek te schrijven over de buurt, er achter kwam dat hij overal buiten gehouden werd en zich toen...


24-02-2019

Afvallige - deel 2

Moslim of toch orthodox gereformeerd? [Blog] Wie Joram van Klaverens boek over zijn bekering tot de islam zou willen lezen om er achter te komen hoe dat nou in zijn werk gaat: een moslim maken van een oud-PVV’er, zal teleurgesteld worden. Dat heeft te maken met een aantal factoren. De thematische ordening – op zichzelf een hele legitieme keuze – maakt van het...


17-02-2019

Ar-Risala

Een verdieping in de Islam Omdat ik voor mijn cursisten altijd op zoek ben naar nieuwe, en niet zo voor de hand liggende, titels van boeken die ze bij of na mijn cursussen kunnen lezen, was ik blij verrast toen ik een nieuwe islamitische uitgeverij vond via het islamblog van de Universiteit Leiden: ’t Kennishuys. Een uitgeverij die zich ten...


10-02-2019

Afvallige - deel 1

Paulus op weg naar Damascus [Blog] Muhammad Mansur (1871-1918) had er schoon genoeg van. Dat de Britten in feite de macht uitoefenden in Egypte was nog tot daar aan toe, maar dat in hun kielzog christelijke missionarissen probeerden de eenvoudige boerenbevolking van hun islamitische geloof af te brengen, dat ging hem te ver. Als alumnus van de prestigieuze al-Azhar universiteit...


03-02-2019

Mohammed

Een portret van de profeet [Recensie] Niet zo lang geleden kreeg ik een aanbod van de Amsterdam University Press: of ik een exemplaar wilde hebben van Christiaan Lange’s Mohammed, Perspectieven op de Profeet. Om te bekijken of het boek geschikt is voor mijn onderwijspraktijk. De medewerkers van de AUP hadden duidelijk hun best gedaan: op het internet gezocht naar mensen...


27-01-2019

What is islam?

Een gedurfde nieuwe conceptualisering van de Islam [Recensie] Enige tijd geleden postte ik een korte ‘voltreffer’: een citaat waarmee het boek What is islam? The importance of being islamic van Shahab Ahmed (1966-2015) begon. Dat boek heb ik inmiddels uitgelezen en het is het recenseren waard. Ahmed houdt zich in dit meer dan 600 pagina’s dikke boek bezig met een...


23-01-2019

De Wanhoopsdaad

In erbarmelijke omstandigheden aan de Poolse grens [Recensie] De kans dat u ooit van de Kristallnacht hebt gehoord, is meer dan levensgroot. Dat u de naam Herschel Grynszpan kent, is daarentegen niet heel waarschijnlijk. Toch hebben die twee alles met elkaar te maken. De zeventienjarige Herschel Grynszpan schoot op 7 november 1938 in Parijs de Duitse ambassadesecretaris Ernst vom Rath...


20-01-2019

Weerlegging ISIS

Een reactie van moslimgeleerden Uitgeverij ’t Kennishuys (waarvan ik al eerder twee boeken besprak) heeft een boekje uitgebracht met de best opvallende titel Weerlegging ISIS. Het is een vertaald werk van de Syrische rechtsgeleerde Muhammad al-Yacoubi (1963-), geen onbelangrijke jongen, en een verklaard tegenstander van het regime van Assad. De ondertitel luidt: Het vernietigen van zijn religieuze fundamenten & bewijzen...


15-10-2017

De eerste wereldtaal

Aramees [Recensie] In september kwam een boek uit dat ik stiekem al gelezen had: De eerste wereldtaal, de geschiedenis van het Aramees van Holger Gzella, professor Hebreeuwse en Aramese Taal- en Letterkunde in Leiden, uitgegeven door Athenaeum-Polak & Van Gennep. Ik kreeg de proefdrukken toegestuurd en heb het boek direct verslonden. Aramees, dat kent u als de taal die Jezus...


01-02-2017

De kanonnen van augustus

Het vernietigen van culturele schatten is niet nieuw [Column] IS plundert – zoals bekend – archeologische vindplaatsen en musea om rijk te worden van de verkoop van het daar te vinden erfgoed. Wat niet kan worden verkocht, wordt kapot gemaakt voor de propaganda-video’s waarmee IS tracht goedgelovig kanonnenvlees te werven. De verontwaardiging daarover kan groot zijn. Zó groot dat sommigen...


03-03-2016

De Koran

[Recensie] Peter Derie is één van de schrijvers van het onlangs door mij afgefakkelde Vademecum van de islam, dus toen ik aan zijn inleiding De Koran begon, hield ik mijn hart vast. Dat bleek nergens voor nodig, integendeel. Derie’s boek is misschien wel de beste korte inleiding in het onderwerp die ik ooit gelezen heb en daar zijn een aantal...


03-02-2016

Vademecum van de islam

[Recensie] Afgelopen maand werd me een exemplaar van het Vademecum van de islam toegestuurd met het verzoek of ik het zou willen recenseren. De islam in 400 begrippen luidt de ondertitel en volgens de flaptekst is het boek bedoeld als naslag voor journalisten, studenten, beleidsmedewerkers en iedereen met een algemene interesse in een onderwerp dat steeds meer de actualiteit beheerst....


07-07-2015

De man die zichzelf weggaf

Meneer Pomeroy In 1975 – ik was toen twaalf – gaf mijn moeder aan mijn vader een boekje cadeau: , van Gordon Sheppard. De hoofdpersoon, meneer Pomeroy, doet precies wat de titel van het boekje zegt: hij besluit alles wat hij heeft weg te geven, zichzelf incluis, helemaal. Aan het einde van het boekje is hij ook inderdaad helemaal weg....


01-07-2015

Mohammed en het ontstaan van de islam

Hulspas’ nieuwe boek [Recensie] Opmerking vooraf: ik ken Marcel Hulspas persoonlijk en in de aanloop van het schrijven van zijn nieuwe boek – dat vandaag wordt gepresenteerd – hebben we met enige regelmaat gecorrespondeerd. Het zal u dus niet verbazen dat ik een drukproef van zijn boek gelezen heb. Hulspas nieuwe boek is een biografie van de profeet Mohammed, ingebed...


20-10-2014

De Koran

Een weergave van de betekenis [Recensie] Onlangs is er een nieuwe vertaling van de koran uitgekomen, vervaardigd door ‘Aboe Ismail & studenten’. Dat is leuk: een groepsproject, dat doorgaans garant staat voor de inbreng van originele ideeën. Van studenten – ik stel mij voor juist van dit type – mag worden verwacht dat ze leergierig zijn en onbevangen. Ik begon...


01-10-2014

The Mezuza in the Madonna’s Foot

Miskoop [Recensie] Omdat ik momenteel een cursus aan het voorbereiden ben over islamitisch Spanje, kocht ik een tijd geleden in mijn favoriete antiquariaat een boek dat daarover leek te gaan: The Mezuza in the Madonna’s Foot van Trudi Alexy. Oral histories exploring 500 years in the paradoxical relationship of Spain and the Jews, zegt de ondertitel. Ik verwachtte iets aan...


17-06-2014

Das Jüdische Volk in der Anekdote, Ernstes und Heiteres von Gottsuchern, Gelehrten, Künstlern, Narren, Schelmen, Aufschneidern, Schnorrern, Reichen, Frommen, Freidenkern, Täuflingen, Antisemiten

Joodse grappen Vorig jaar kreeg ik van één van mijn cursisten een cadeau na afloop van mijn cursus ‘Koran, thora en bijbel’. Het was een verzameling joodse anekdotes en het boekje oogde oud. Pas de afgelopen maand vond ik de tijd om het eens goed te bestuderen en toen bleek me hoe oud: het is uitgegeven in Berlijn in 1931....


29-10-2013

De Gouden Eeuwen van Andalusië

Integratie [Recensie] Momenteel ben ik De Gouden Eeuwen van Andalusië aan het lezen van Maria Rosa Menocal (uitgegeven bij de leukste uitgeverij van Nederland: Bulaaq). Het is een populair boek zonder wetenschappelijke pretenties dat in de vorm van een reeks biografische schetsen een aantal vensters opent op de geschiedenis van al-Andalus, islamitisch Spanje. Het boek is met enthousiasme geschreven en leest...


19-07-2013

De Peloponnesische oorlog

Thucydides en de krant [Essay] Tussen 431 en 404 voor Chr. werd in Griekenland een oorlog uitgevochten tussen de stadsstaten Sparta en Athene, de Peleponesische Oorlog. De beide steden, enkele decennia eerder nog bondgenoten tegen de Perzen, kregen het met elkaar aan de stok om de oudste reden ter wereld: invloedssfeer. Sparta was een landmacht: een militair georganiseerde, oligarchisch bestuurde...


23-06-2013

Schachnovelle

In 1942 bracht de Duitse schrijver Stefan Zweig een novelle uit met de bovenstaande titel. Ik las het boek op de middelbare school voor mijn lijst Duits. Doorgaans voorspelt dat geen grote liefde voor het gelezene, maar was anders. Bijna dertig jaar later kocht ik het in Duitsland om het nog eens te lezen. Het verhaal speelt zich af op...