Stoel, Jan

Stoel, Jan

Jan Stoel (1954) heeft vijfentwintig jaar in het primair onderwijs gewerkt, waarvan zeventien als directeur van een basisschool. Daarna is hij zeventien jaar werkzaam geweest in de culturele sector, in de cultuureducatie. Passies: literatuur, geschiedenis, non-fictie en beeldende kunst. “De laatste jaren heb ik me vooral gericht op het recenseren van literatuur, het interviewen van schrijvers en het schrijven van artikelen die verband houden met literatuur. Als ik een boek lees wil ik alles weten over dat boek en wil ik me verdiepen in de auteur, zijn achtergronden, zijn inspiraties en zijn eerder werk. Een boek lezen is voor mij eigenlijk meer een studiemoment.” stoelj@planet.nl

134 Recensies

04-05-2021

Het bordeel aan het einde van de straat

Op zoek naar vriendschap, liefde en vrijheid [Recensie] De worsteling van zijn personages met liefde en vriendschap en de zoektocht naar een ander leven, naar vrijheid zijn terugkerende thema’s in het literaire werk van Joost van Driel (1976). In zijn debuut In het museum (2017) en in zijn nieuwste roman Het bordeel aan het einde van de straat draait het...


04-05-2021

Drie volle manen

Een boek over de liefde en zoveel meer [Recensie] Drie volle manen, de debuutroman van Marjolein Degenaar, is een bijzondere en gelaagde roman. Je kunt hem bijvoorbeeld lezen als een liefdesroman. Sophie Stevens, een slanke, jeugdig uitziende 51-jarige gebarentaaldeskundige, die een proefschrift heeft geschreven over het onderwijs aan doven zit in een scheidingstraject. Ze bezoekt een lezing van de 45-jarige...


29-04-2021

Haute bordure

Borduurwerk laat zien wie je bent [Recensie] “Borduren is hip, mindful, artistiek en soms zelfs opwindend” was te lezen in de DPG-Magazines eerder dit jaar. En zo is het ook, het is weer helemaal in. Het stoffige en suffe imago van de huisvlijt van vroeger is verdwenen. In 2016 begon een borduurrage die tot op heden nog niet uitgewoed is....


27-04-2021

Retour Parijs

Wie ben je en wie wil je zijn? [Recensie] Met Retour Parijs heeft Anne Teunis een debuutroman geschreven die staat als een huis. Het verhaal ontroert doet je stilstaan bij waar het in het leven echt om gaat. De psychologische tekening van de belangrijkste personages is verfijnd en levensecht. Kortom een roman die beklijft. Het is het tweede boek dat...


27-04-2021

Pantser

“Ik ben mij o zo bewust van mijn tweede leven” Interview met Gino Debeyne, auteur van Pantser Over de auteur Gino Debeyne (°1965) is leraar Woord in het deeltijds kunstonderwijs. Sinds hij op vrij jonge leeftijd zijn beide ouders verloor, gelooft hij dat fysieke problemen versterkt worden door emoties van verdriet en gemis. Op een zondagavond begonnen zijn oren te suizen....


13-04-2021

De dubbele waarheid

Wie is de dader en wie het slachtoffer? [Recensie] Roelof Smit (1985) slaagt er in – al dan niet bewust – de actualiteit te verbinden met zijn romans. Toen ik zijn debuutroman Kerst in Essen (verschenen in 2019) las moest ik denken aan de documentaire Dance or Die (2018). Die gaat over de Syrische danser Joudehdie met behulp van het...


10-04-2021

Het bedrog met de Amethyst

“Mijn boek is met bedrog doordrenkt” Interview met Hasko van Dalen Over de auteur Hasko van Dalen (1949) debuteerde in 1966 in het Utrechts Nieuwsblad. Sindsdien schrijft hij regelmatig verhalen, artikelen, columns en blogs voor kranten, weekbladen, magazines en internetsites. Meestal over zijn vakgebied (sociale zekerheid en pensioen), zijn passie voor The Rolling Stones of zijn voetbalclub Feyenoord. Hij is...


01-04-2021

Vervlogen geuren en kleuren

Snuif de zeventiende eeuw op [Recensie] Gezicht op Haarlem met bleekvelden van Jacob van Ruisdael lijkt een idyllisch schilderij: een typisch Hollandse lucht, op de horizon de stad Haarlem en op de voorgrond de bleekvelden – buiten de stad – waar het linnen zich helderwit aftekent tegen de groene weilanden. Liefelijk, schilderachtig. Je voelt als het ware de frisheid, je...


30-03-2021

Een veilige plek

Een roman over integriteit [Recensie] Iedereen heeft een veilige plek nodig, een plek waar hij/zij zich kan terugtrekken, een plek waar niemand kan komen, waar je tot rust kunt komen. Een veilige plek heet de debuutroman van Wilma van den Akker (1960). De roman, waarin integriteit het hoofdthema is, is losjes gebaseerd op haar dertien jaar ervaring in verschillende functies...


27-03-2021

Over voetbal gesproken

“Ik kroop al achter een bal voor ik kon lopen” Interview met Theo Uphus, auteur van Over voetbal gesproken. Over de auteur Theo Uphus (1956) schrijft sinds 1966 over voetbal. Aanvankelijk via het clubblad van RKDEO uit Nootdorp waar hij voetbalt. Als hij naar Brabant verhuist wordt hij scheidsrechter. Tevens is hij in deze periode redacteur voor het clubblad van...


23-03-2021

Het oog van de kraanvogel

Een roman die klinkt als een gedicht [Recensie] Het oog van de kraanvogel is na Het Siamees moment (2017) de tweede roman van dichter, theatermaker/muzikant en schrijver Peter WJ Brouwer (1965). In deze gelaagde psychologische roman spelen verbondenheid en wie je echt bent een belangrijke rol. Brouwer slaagt erin deze roman te laten klinken als een gedicht: mooi van vorm, rijk...


23-03-2021

Oogst

Interview met voor Libris Literatuurprijs 2021 genomineerde Sien Volders [Interview] Ineens waren daar in 2018 drie Vlaamse schrijfsters die stevig op de deur van de literatuur klopten en op de long- en shortlists van diverse debuutprijzen verschenen. Patricia Jozef stond met Glorie op de shortlist van de ANV-Debutantenprijs 2018 (de Nederlandse Rinske Hillen won die prijs met Houtrot), Lenny Peeters met...


13-03-2021

Het bedrog met de Amethyst

Een beeldende ontdekkingsreis in een Weense detective  [Recensie] Met de detective Het bedrog met de Amethyst debuteert Hasko van Dalen (1949). Hij begon vijftig jaar geleden aan het verhaal, toen hij in Wenen verbleef. Uit de aantekeningen over de stad die hij maakte ontstond de ruwe opzet voor het verhaal. Een halve eeuw later kwam ‘de Amethyst’ weer boven water en maakte...


09-03-2021

Onderweg naar Ewa

Interview met Peter Mulhuijzen: “Vaak weten mensen niet welke geheimen in henzelf verborgen liggen” Over de auteur Peter Mulhuijzen (1941) is opgegroeid in een gezin dat was getekend door de rol van de vader voor en tijdens de oorlog. De Tweede Wereldoorlog werd zijn levenslange fascinatie. Het zijn vooral de kind slachtoffers van het oorlogsgeweld die zijn interesse hebben. Hij...


04-03-2021

The Dutch adventures of Keith Haring

Skateboards in de garderobe [Recensie] Bij de naam Keith Haring (1958-1990) denk je meteen aan sterke lijnen, vibrerende kleuren, actieve figuren, de ‘radiant baby’, de blaffende hond, zijn engagement. In 1986 duikt Haring overal in Amsterdam op. Over zijn Nederlandse avonturen is een uniek boekwerk – in het Engels – verschenen van de hand van kunstenaar, journalist Chris Reinewald (1955);...


02-03-2021

Als het maar een vacht heeft

Interview met Rinske Kegel: “Gedichten schrijven is het scheppen van een luchtkasteel” [Interview] Op mijn leestafel kwam Als het maar een vacht heeft van Rinske Kegel (1973) terecht. De bundel werd uitgegeven door de nog jonge Vlaamse uitgeverij De Zeef. Deze uitgeverij geeft alleen poëziedebuten uit, vier bundels per jaar, twee in het voorjaar en twee in het najaar. Maar...


23-02-2021

Oogst

Waardigheid en veerkracht [Recensie] Europese arbeidsmigranten worden vaak gedwongen naar het westen te komen om geld te verdienen. Er wordt hen van alles beloofd: goede huisvesting, een goed loon. Ze zijn echter afhankelijk van de werkgevers en agentschappen/bemiddelaars. Die bepalen, want zij hebben geld, macht. Het leidt soms tot schrijnende omstandigheden op het gebied van gezondheid, huisvesting, arbeidsomstandigheden. En wie...


20-02-2021

Bloedzuster

Een pakkende thriller die naar meer smaakt [Recensie] Bloedzuster heet de debuutthriller van Anita Kroef (1969). Het is een pakkende thriller geworden met als belangrijkste thema’s vriendschap, vertrouwen versus wantrouwen, er zijn voor een ander. Noor en Samantha zijn van jongs af aan vriendinnen. Noor woont in Amsterdam en Samantha in het Brabantse Elsendorp, een plaats vlakbij Sint Anthonis (de woonplaats van de auteur)....


18-02-2021

Museum MORE: 100 jaar realisme

Het realisme sprankelt! [Recensie] Museum MORE in Gorssel is het grootste museum voor Modern Realisme in Nederland. Men toont er realistische werken van de eerste helft van de vorige eeuw en vandaaruit trekt men lijnen door naar het heden. En het is niet alleen Nederlandse kunst die men er laat zien. Men plaatst de eigen collectie in een internationale context....


13-02-2021

Water en wolfskers

Wat water en wolfskers te maken hebben met psychologisch machtsspel [Recensie] Water en wolfskers beweegt zich tussen een thriller en een (psychologische) roman. Britt, succesvol makelaar, en Michiel kennen elkaar vierentwintig jaar. Michiel is sinds haar studententijd haar steun en toeverlaat. “Wij zijn vrienden, af en toe slapen we met elkaar.” Ieder jaar vieren ze hun vriendschap met een etentje.  Dan...


11-02-2021

Bergense School 1914-1925

Het Nederlandse expressionisme begon in Bergen [Recensie] De Bergense School is de eerste expressionistische kunststroming in Nederland. Ze is genoemd naar de woonplaats van de kunstenaars die er zich vanaf 1910 min of meer toevallig vestigden. Zij ontwikkelden een gezamenlijke stijl, zochten vernieuwing. Men is dit later het Nederlandse expressionisme gaan noemen. Van de groep maakten kunstenaars als Piet van...


09-02-2021

Bevroren behoeften

Wat heeft ons zo verwond? [Recensie] Bevroren behoeften is de mooie titel van de debuutroman van Marij van der Meij (1971). Het verhaal start als een thriller. De vijfenveertigjarige Mia van Hof, die al zes jaar, ver van haar familie, in Australië woont, wordt in november 1995 wakker in een ziekenhuis in Cairns. Ze was drie maanden verdwenen en is...


30-01-2021

Krassen op aarde

Intrigerend spel tussen werkelijkheid en illusie “Ik ben iets aan het onderzoeken. Dit bericht mag je aan niemand laten lezen. Je moet oppassen. B4”. [Recensie] Dit staat in het mailtje dat de Nederlandse commando Jules Hanson ’s avonds laat van zijn beste vriend John Bevier ontvangt. John is op missie in Afghanistan. Niet veel later verongelukt John in een Russische...


23-01-2021

Nederlander vermist

Verdienstelijk debuut met een diplomatiek tintje [Recensie] Jemen is een van de armste landen van de Arabische wereld. Het ligt strategisch aan de Rode Zee en de Golf van Aden en is belangrijk voor de doorvoer van aardolie uit Saoedi-Arabië. Al jaren is het land verwikkeld in een burgeroorlog tussen het noorden en het oorspronkelijk communistische zuiden. Samenvoeging van Noord- en...


21-01-2021

Een monument voor de BKR

Een prachtig monument voor de BKR [Recensie] Kent u de BKR (Beeldende Kunstenaars Regeling) nog? Hij bestond tussen 1949 en 1987 en had over het algemeen niet zo’n goed imago. Er werd laatdunkend over gesproken. De kunstenaars die er aan deelnamen werden wel gezien als klaplopers. Kunstenaars met kwaliteit hadden de BKR toch niet nodig? Karel Appel zei nooit in...


19-01-2021

Als het maar een vacht heeft

Op zoek naar geborgenheid [Recensie] Het heeft toch wel even geduurd eer de debuutbundel van Rinske Kegel (1973) verscheen. Al het mooie moet immers rijpen. Ze trad op tijdens Poëziefestivals, publiceerde in literaire tijdschriften als De Revisor, Kluger Hans en De Poëziekrant. Ze won de Poëzieprijs van Harelbeke en tweemaal de VUMC Poëzieprijs (een prijs die door het Amsterdamse UMC...


12-01-2021

De Bijbelsmokkelaars

Moet je alles wel geloven? [Recensie] In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw werden honderdduizenden Bijbels naar de landen ‘achter het IJzeren Gordijn’ gesmokkeld. De voormalige DDR, waar de Bijbel niet verboden was en waar zelfs Bijbels gedrukt werden, was een doorvoerland. De Bijbels waren gedrukt in het cyrillisch en bestemd voor Rusland. Het doel was het...


05-01-2021

Deze wereld is geen ergernis waard

Roger Van de Velde herleeft in prachtige biografie [Recensie] Tien jaar na zijn dood verscheen onder de titel Recht op Antwoord het verzameld werk van Roger Van de Velde (1925-1970). Van de Velde is de grootmeester van het verhaal met als hoogtepunt de bundel De knetterende schedels, waarin hij de wereld van de psychiatrische inrichtingen beschrijft, een wereld waarvan hij...


05-01-2021

Het transport

Het vreemdelingenrecht is een menseneter [Recensie] Mensensmokkelaars verdienen een fortuin aan de ellende van anderen. De boten met vluchtelingen die de Middellandse Zee oversteken staan helder op ons netvlies. Minder manifest is de vrouwenhandel. Het is het centrale thema in Het transport, de tweede roman van Ted Polet (1951). Deze spannende roman over het smokkelen van jonge vrouwen uit Rusland,...


24-12-2020

Transformers

Interview met ontwerpers Dennis Koot en Ton Hoogerwerf Over de vormgevers Dennis Koot (1976) volgde de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij is grafisch ontwerper, maar maakt ook vrij werk. Hij tekende onder meer voor de vormgeving van een boek over de zelfportretten van Philip Akkerman met als titel “Het doel van het bestaan is het maken...


22-12-2020

Onderweg naar Ewa

Op zoek naar het geheim van het leven [Recensie] Peter Mulhuijzen weet in zijn roman Onderweg naar Ewa geschiedenis, fictie, wetenschap en filosofie met elkaar te verbinden. Het levert een intrigerend verhaal op dat verwondert, verdiept, ontroert en inzoomt op de kern van het leven. Rick, kosmoloog en wetenschapper in de fysica, ontdekt wie hij eigenlijk is, vindt zichzelf terug....


15-12-2020

Vluchteling uit Damascus

Meeslepend en sprankelend [Recensie] Uitgeverij Historische Verhalen is dit jaar begonnen met het uitgeven van een reeks historische novellen: Heersers sterven niet. Onder de titel De vluchteling uit Damascus van historicus en auteur Key Tengeler is de tweede novelle in deze reeks, waarin Abd al-Rahman de heerser is die centraal staat. Hij veroverde Cordoba en werd de stichter van het...


10-12-2020

Geertje van de Kamp in Japan

Op reis naar artistieke verdieping [Recensie] De Van Vlissingen Art Foundation is belangrijk voor jonge kunstenaars. Sinds 2008 ondersteunt ze talentvolle beeldend kunstenaars en helpt ze hun grenzen te verleggen, de wereld te verkennen, inspiratie op te doen en daardoor nieuwe stappen te zetten in hun kunstenaarschap. Eén kunstenaar per jaar krijgt een reis naar een bestemming van eigen keuze...


08-12-2020

De vadsige koningen

Zijn wij ‘vadsige koningen’? [Recensie] Misschien kent u dat gevoel wel: je kunt niet slapen, je begint te piekeren over van alles en nog wat. In je gedachten popt vanalles op, vaak zonder enige structuur, soms zijn het flarden van herinneringen, dan weer denk je aan hoe de wereld in elkaar zit en hoe het beter kan. Misschien word je...


03-12-2020

This is not a chicken

De kip dat zijn wij [Recensie] “Dit is geen kip, maar een kunstwerk.” Zo begint de conceptuele kunstenaar Koen Vanmechelen (1965) vaak zijn lezingen. Vanmechelen zet je meteen aan het denken. Hij vermengt in zijn werk consequent kunst, natuur en wetenschap. Termen als identiteit, fertiliteit, immuniteit, diversiteit, globalisering, horen daar onlosmakelijk bij. Een kunstenaar heeft de vrijheid om te creëren,...


01-12-2020

Holland

Deze zoektocht naar ‘je thuis voelen’ is onthutsend, ontroert, doet je lachen [Recensie] Hoe ik talent voor het leven kreeg (2016) van Rodaan Al Galidi werd een bestseller in Nederland. De schrijver is afkomstig uit Irak en woont sinds 1998 in Nederland. De eerste negen jaar, negen maanden, een week en drie dagen verbleef hij in een asielzoekerscentrum. Het boek...


21-11-2020

Façade

Creepy roadtrip vol muziek en psychopathie  [Recensie] Beangstigend, eng, ijzingwekkend spannend kun je Façade van Esther Verhoef noemen. Façade is een mooie titel, want het gaat vooral om wat er zich achter de ‘buitenkant’ van mensen afspeelt, wat er in hun geest omgaat, hoe ze zich psychologisch ontwikkelen. De buitenkant zegt niet alles over mensen en kan verraderlijk zijn.  Het verhaal verloopt volgens twee...


20-11-2020

Harald

Een onzekere jongen of een held? [Recensie] Uitgeverij Historische Verhalen, opgericht door Rik van der Vlugt,  stimuleert sinds 2015 auteurs de historie als basis voor fictie te nemen. Dit initiatief zorgt ervoor dat gebeurtenissen die in de tijd vergleden zijn opnieuw tot leven gewekt worden. Vanaf 2016 verschijnt jaarlijks een prachtige bundel verhalen, altijd keurig voorzien van de historische achtergrond...


20-11-2020

Alle luiken gesloten

Laten we de luiken openzetten [Recensie] Alle luiken gesloten is de toepasselijke titel van de debuutroman van Paula Dukker (1947). Ze schreef eerder de verhalenbundel Tranen van vergelijking waarin ze, als oud-NT-2 docente, vertelt over haar herinneringen aan oud-leerlingen om op die manier een bijdrage te leveren aan het begrip voor nieuwe Nederlanders. In Alle luiken gesloten zijn er veel...


13-11-2020

Verborgen erfenissen

Verstoten en toch omarmd [Recensie] Wat gebeurt er met je als je kind bent van een NSB’er? Wat voor gevolgen heeft het voor je leven? Hoe loyaal ben je aan je ouders? Wat doet het met je identiteit? Wat doe je als Duitse echtgenote van een NSB’er als je niets met Hitler te maken wilt hebben en vindt dat iedereen...


13-11-2020

Tijdecho

“Na deze proloog kan ik een baan bij een bank wel vergeten” Gesprek met Leo de Jong over zijn roman Tijdecho [Interview] Je hebt aangegeven dat al je verhalen fictie zijn, maar dat je in je werk gebruik maakt van wat je meegemaakt, ervaren hebt. Je hebt vijf jaar geleden ontslag genomen. Je werkte in de financiële sector en besloot...


12-11-2020

Nieuwe kaders

“Wat ik zoek in de kunst, dat is verruiming, bevrijding. Vrijheid” [Recensie] In Museum MORE, het museum voor modern realisme in Gorssel, is tot 21 januari 2021 een verrassende tentoonstelling te zien waarin het verwantschap tussen het neorealisme in de schilderkunst, en de opkomst van de film en fotografie tussen 1920-1940 aan de orde komt. Bij de tentoonstelling is Nieuwe...


06-11-2020

Oom Ludo

Het is maar de vraag of het parkje gered kan worden [Interview] Met ontzettend veel plezier las ik destijds De dundenker van Frank Nobert Rieter. Het was mijn eerste kennismaking met zijn werk. Ik vond De dundenker een hilarische novelle over een politicus die gedreven wordt door vraatzucht, letterlijk en figuurlijk. Lichtvoetig en vol humor geschreven. Rieter houdt de lezer een spiegel voor in...


06-11-2020

Waar maanlicht vleugels raakt

“Wat begint als geschiedenis, eindigt als herinnering en daar tussenin vallen gaten” [Interview] Er zijn auteurs die ervoor kiezen om hun werk in eigen beheer uit te geven, het liefst alles in eigen hand houden. Het nadeel is dat een ‘selfpubber’ geen uitgeverij achter de hand heeft voor bijvoorbeeld promotie. Als er een uitgeverij achter staat dan moet het boek...


05-11-2020

Abstracte kunst, een wereldgeschiedenis

Abstracte kunst is een vorm van figuratieve kunst [Recensie] Wanneer je de term abstracte kunst opzoekt in een woordenboek dan lees je dat die kunst geen verband houdt met de zichtbare werkelijkheid. Een abstract kunstenaar geeft dus niet de werkelijkheid weer maar probeert met vormen, lijnen, kleuren, met speciale materialen wat hem beweegt uit te drukken. “Ervaringen in de echte...


31-10-2020

Over voetbal gesproken

Dit gaat over veel meer dan voetbalsport! [Recensie] Over voetbal gesproken van Theo Uphus (1956) is de eerste uitgave van de fonkelnieuwe uitgeverij GiST. (Lees hier het interview uit Bazarow Magaine met uitgever Eus Wijnhoven). De uitgeverij wil per jaar maximaal vijf fictie en non-fictie titels uitbrengen, maar wel allemaal van auteurs met de ‘nodige levenservaring’. Men zet met deze eerste publicatie meteen...


30-10-2020

Overgave

Je moet je hart blijven breken totdat het opengaat [Recensie] Het Alhambra in Granada, het middeleeuwse fort en paleis van de Moorse heersers in Andalusië (Spanje), hoogtepunt van de Moorse cultuur viel in 1492 als laatste moslimbolwerk ten prooi viel aan de christenen. Ferdinand II van Aragon (1452-1516) en Isabella I van Castilië (1451-1504) zagen het als een belangrijke buit. De islamitische dynastie...


29-10-2020

Storm

Kunst maken in alle vrijheid [Recensie] Jan Cremer werd op 24 april 2020 tachtig jaar. Hij is al tachtig jaar begeesterd, energiek, schrijft en schildert, neemt geen blad voor de mond, confronteert, is overtuigd van zichzelf, laat zich niets opdringen, zoekt altijd de grenzen op, verkent nieuwe verten, is altijd zichzelf. Rondom zijn persoon steekt altijd wel een stormpje op....


22-10-2020

Claes Iversen – Transformers

Mode-Kunst? [Recensie] Wie kent ze nog? De Transformers, speelgoed in de vorm van robots die in voertuigen konden veranderen en omgekeerd. De Japanse speelgoedbedrijven Takara en Hasbro brachten ze medio de jaren tachtig van de vorige eeuw op de markt. In Marvel Comics werden ze in de Verenigde Staten gepromoot. Er volgden tv-series, tekenfilms en speelfilms. Couturier Claes Iversen (1977)...


16-10-2020

Tijdecho

Tijdecho: kun je de tijd veranderen? [Recensie] Tijdecho heet de verhalenbundel van auteur Leo A.A. de Jong (1971). Het is na zijn romandebuut De nacht van de blauwe eekhoorns, waarin (het spelen met) tijd ook een rol speelt, zijn tweede publicatie. Deze bundel bevat twaalf verhalen en een proloog. Daartussenin staan vijf  ‘gedachtewisselingen’ met de uitgever, fictieve reflecties. In de...


09-10-2020

Pantser

Door een barst komt het licht binnen [Recensie] Ik herinner me het Kunstenfestival van Watou in 2014 nog goed. Leonard Cohen stond toen centraal als dichter. “There is a crack in everything, that’s how the light gets in” was een zin die rondzinderde. Dit citaat verwijst naar een oude man die zijn been verloor, zich terugtrok in een klooster en...


01-10-2020

Kunstkaartenboek Eigen+Beeld, Moderne sculptuur Beelden aan Zee

Kaarten of toch liever een boekje? [Recensie] Vroeger was het zo gewoon. Je bezocht een museum, genoot van de kunst en aan het eind van je bezoek liep je de museumshop binnen om wat ansichtkaarten van de werken die je het mooiste vond te kopen als herinnering. Tegenwoordig maken mensen met hun mobieltje foto’s voor thuis. Nu is er het...


01-10-2020

Kunstkaartenboek Mode in kleur

Een kunstboek in een ander jasje [Recensie] Mode reflecteert wat er speelt in de maatschappij. Er wordt wel eens gezegd dat modekleuren in tijden van pessimisme donker zijn en dat de kleuren licht en fel zijn als er weer vertrouwen in de toekomst is. Maar of dat nu nog klopt? In de herfst- en wintermode van 2020 staan feller kleuren...


25-09-2020

Waar maanlicht vleugels raakt

Een roman die klinkt als een sonate [Recensie] De prachtige vierde roman van Dietske Geerlings (1971) Waar maanlicht vleugels raakt is in vele opzichten bijzonder: de grafische vormgeving, de combinatie van literatuur met muziek en beeldende kunst, de bijzondere gelaagdheid, de historische verbindingen. Ze zijn verweven in een aangrijpende familiegeschiedenis die evolueert tot een universeel verhaal. Op de achterflap staat...


19-09-2020

Russisch voor beginners

Wat taal doet met een spannend verhaal [Recensie] Dominique Biebau (1977) won met Russisch voor beginners de Gouden Strop 2020 én de Hercule Poirotprijs. Een gestileerd ‘doolhof’ siert de cover. Het dekt de lading van het verhaal waarin het gaat om de weg, een uitgang te vinden, zowel in de letterlijke als in de figuurlijke betekenis van het woord. Russisch voor beginners wordt geafficheerd als...


11-09-2020

Oom Ludo

Speels, lichtvoetig, verdiepend, actueel [Recensie] “Een krant, een bureautje, een kamer met een raam – mijn venster op de wereld”, zegt Oom Ludo, het hoofdpersonage uit de gelijknamige roman van Frank Nobert Rieter (1973). Rieter is theatermaker, organiseert literaire events, schrijft toneelstukken en korte verhalen en publiceerde de novelle De Dundenker waarmee hij in 2017 de Short Novel Award won....


04-09-2020

Branduren

“Als het verhaal het wil, gebeurt het vanzelf” [Interview] Ze bouwt gestaag verder aan een fijnzinnig oeuvre: stijlvol, to–the-point, met diepte, beeldend, met veel gevoel geschreven. Ik heb het over Cobi van Baars. Haar debuutroman Schipper & Zn. verraste me destijds positief. Haar tweede roman kreeg prima kritieken. Nu is er Branduren. Een roman van grote schoonheid. Ook in deze roman – en dat is...


29-08-2020

De Taak

Vertrouwen zoek in Russisch web van fraude, moord en diplomatie [Recensie] De macht van Poetin en zijn volgers reikt ver. Tegenstanders van het regime, critici kunnen op tegenwerking of erger rekenen. Onlangs was er de rel over oppositieleider Navalny, die vergiftigd zou zijn. De Taak, het debuut van Robert Pollack (1960), is een legal (juridische) thriller. Afgelopen voorjaar werd het genomineerd voor de...


26-08-2020

Het geluk te overleven

Indrukwekkend familieverhaal: de geest overwint [Recensie] “De geest overwint” staat te lezen op het Indisch Monument in Den Haag. Dat monument werd op 15 augustus 1988 onthuld, precies 43 jaar na de capitulatie van Japan. Pijnlijk dat het zo lang heeft moeten duren. In Nederland was er lange tijd nauwelijks interesse over wat een kwart miljoen landgenoten in Nederlands-Indië was...


21-08-2020

Casimir

Hoe het verleden kan verstikken [Recensie] Cas Wegh de Gendt, het hoofdpersonage uit Casimir, de debuutroman van Rob Nieuwenstein (1963), is de grip op zijn leven kwijt en doet er alles aan om zijn leven weer op de rails te krijgen. Hij is helemaal alleen en raakt van alles en iedereen vervreemd. Hij doet alles verkeerd en de mislukkingen rijgen...


14-08-2020

Branduren

De ‘Branduren’ van het leven [Recensie] Als je kijkt op de website van schilder/schrijver Cobi van Baars dan valt op dat in haar werk woord en beeld altijd een rol hebben. In haar schilderijen vertelt ze verhalen over diepe menselijke emoties. In haar drie tot nu toe verschenen romans speelt (het omgaan met) gevoelens een centrale rol. Vertrouwen en wantrouwen,...


13-08-2020

Aad de Haas - Schaulust

Voyeur in het hoofd van kunstenaar Aad de Haas [Recensie] Dit jaar is het honderd jaar geleden dat kunstenaar Aad de Haas werd geboren. Deze non-conformistische beeldhouwer, graficus en kunstschilder werd geboren in 1920 in Rotterdam en stierf plotseling op 21 maart 1972 in Schaesberg aan een hersenbloeding. Hij leidde een veelbewogen leven, vol met conflicten. Zijn werk werd door...


08-08-2020

Maji - tot de laatste druppel

Dit verhaal kan ons werkelijk overkomen [Recensie] Water, dat is het eerste woord van de thriller Maji – Tot de laatste druppel van Han Seur (1957). De auteur studeerde aan de Wageningse Universiteit, deed een onderzoek naar de gevolgen van atoomproeven in Frans-Polynesië, woont al zijn halve leven in Afrika, momenteel in Oeganda. Maji betekent water in het Swahili. Deze eerste levensbehoefte van...


06-08-2020

Dit is geen Cobra

Dit is geen Cobra: sprankelend en rijk [Recensie] Iedereen kent wel het surrealistische schilderij van René Magritte, Ceci n’est pas une pipe. Het schilderij toont de afbeelding van een pijp, maar Magritte zegt met de titel van het schilderij dat het geen echte pijp is. Bette Westera (1958) & Sylvia Weve (1954) doen in het boek Dit is geen Cobra...


24-07-2020

De dokter is uw kameraad niet

Wat een verhaal! Wat een man! [Recensie] Based on a true story staat in het voorwoord van De dokter is uw kameraad niet, de nieuwe roman van Louis van Dievel (1953). Maar is het wel een roman? Is er sprake van fictie? De uitgever spreekt van een biografictie. Misschien wel de juiste term. Louis van Dievel beschrijft het leven van...


16-07-2020

Het grote vrouwen kunst boek

Eindelijk evenwicht?! [Recensie] Als iemand je vraagt de naam van een kunstenaar te noemen denk je dan meteen aan een vrouw? Pas de laatste vijftig jaar is de ‘gelijkberechtiging’ van vrouwen in de kunst toegenomen. Vrouwen in de kunst zijn er altijd geweest. Gek dat in de kunstwereld mannen toch eerder getoond worden in galeries en meer betaald krijgen voor...


04-07-2020

De berenrug

“Ik ben een schrijver, geen stukadoor, ik hoef niet elk hoekje en kantje luchtdicht te pleisteren, ik gun de lezer zijn ademruimte” [Interview] Hoewel het verhaal van De berenrug zich aan het eind van de negentiende eeuw afspeelt is het een actueel verhaal. Het vertelt het verhaal van mensen die in een vernietigd landschap leven. Hoe gaan wij om met de natuur?...


03-07-2020

Alleen op slechte dagen

Hoe trauma’s tot loutering kunnen leiden [Recensie] Rudolf Bijlsma heeft met zijn vijfde roman Alleen op slechte dagen een interessant thema te pakken: in de hectiek na de Tweede Wereldoorlog was er nauwelijks aandacht en hulp voor mensen die buiten Nederland traumatische ervaringen hadden ondergaan. Het gevolg was dat die mensen zwegen en in dat zwijgen gingen volhardden. Dat had...


02-07-2020

THUIS/HOME Papier Biënnale 2020

Wanneer ben je echt thuis? [Recensie] In 1996 beleefde de Papier Biënnale, een internationale tentoonstelling van hedendaagse beeldende kunst waarin papier de hoofdrol speelt, haar eerste editie. De Biënnale van 2020 heeft voor het eerst een thema: Thuis. In de kunsten heeft men vaak een vooruitziende blik, maar curator Diana Wind wist bij de voorbereidingen natuurlijk niet dat we door...


27-06-2020

Conscience, de terugkeer

Conscience is terug: spanning in de negentiende eeuw [Recensie] Het hoofdpersonage in Conscience, de terugkeer, de debuutroman van Mark Cloostermans (1977) heet Henri Conscience? Hé, die naam doet denken aan Hendrik Conscience (1812-1883), de schrijver uit de negentiende eeuw, die bijdroeg aan de bewustwording van de Vlamingen. Hij schreef naast romans ook Kempische verhalen over het eenvoudige leven op het...


26-06-2020

De kleur uit de ruimte

We kunnen het niet bevatten [Recensie] De jonge uitgeverij Karakters geeft drie boeken per jaar uit, ‘ondergesneeuwde’ klassiekers, in een nieuwe vormgeving en met een unieke illustratie op de cover. Na de eersteling, De Poort, een meesterlijke roman van Soseki Natsume, is nu De kleur uit de ruimte verschenen. Het bevat zes verhalen van H.P. Lovecraft (1890-1937). En ook deze...


25-06-2020

Cobra aan de gracht

Passie voor Cobra [Recensie] Ken je dat gevoel van ‘hebberigheid’? Je bezoekt een galerie of een museum, wordt gegrepen door het werk dat je ziet. Dat zou je wel willen bezitten. Voor je het weet begin je te verzamelen. Verzamelaars zijn enthousiast, willen hun collectie tonen, erover vertellen. Soms groeien verzamelingen uit tot musea. Het Kröller-Müllermuseum, Museum Boijmans-Van Beuningen zijn...


20-06-2020

Winteruren

Interview met Filip Bastien Over de auteur Filip Bastien (Eeklo, 1962) studeerde af als informaticus in Leuven en is in het dagelijks leven systeembeheerder. Op achtenveertig jarige leeftijd begon zijn schrijverscarrière. Zijn debuut Winteruren verscheen in 2018 al in eigen beheer, maar is nu door uitgeverij Hamley Books in een nieuw jasje gestoken, met een aantal extra scènes en authentieke foto’s verwerkt...


19-06-2020

De knetterende schedels

Waanzinnig boeiend, knetterend, sprankelend en na 50 jaar nog actueel! [Recensie] Op 30 mei 2020 was het vijftig jaar gelezen dat schrijver Roger Van de Velde op 45 jarige leeftijd kwam te overlijden. Reden voor Uitgeverij Vrijdag om  de verhalenbundel De knetterende schedels én het pamflet Recht op antwoord in één band opnieuw uit te brengen. En terecht, dit zijn klassiekers,...


12-06-2020

Muur van glas

Als het licht anders gebroken zou zijn…. [Recensie] In Muur van glas, de overtuigende tweede verhalenbundel van Marijke Teeuw (1946) staan mensen centraal die ‘getekend’ zijn. De poëtische titel van de bundel, die zestien verhalen telt, is perfect gekozen. De bekendste verschijningsvorm van glas is het kleurloze glas zoals we dat kennen van vensterglas. Het is doorzichtig en het breekt...


12-06-2020

De berenrug

Zinnen die als golven breken op de kust [Recensie] Wat is het toekomstperspectief voor onze samenleving, de natuur? Deze vraag dringt zich subtiel op in De Berenrug, de vijfde roman van Dimitri Bontenakel (1971). Je kunt deze roman op allerlei manieren lezen: als een historische avonturenroman, als een ontwikkelingsroman van het hoofdpersonage Ellie, maar ook als een maatschappijkritische roman, een...


11-06-2020

Blauw, rood, groen en goud

Kleur als routemap voor de kunstgeschiedenis [Recensie] “Als je om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is” is een veelgebruikt citaat van K. Schippers. Deze zin is zeker van toepassing op Blauw, rood, groen en goud, een kunstgeschiedenis in vier kleuren van Ben Street. Wat deze Britse kunsthistoricus en schrijver in dit boek doet is bijzonder, verrassend, nieuw....


05-06-2020

Onderstroom

Groot worden, het valt niet mee “Was hij maar groter, dan begreep hij het beter. (…) Grote mensen denken dat kinderen niets begrijpen, maar Jonathan begrijpt het heel goed. Het is mis.” [Recensie] Het zijn zinnen op de eerste bladzijde van Onderstroom van romanschrijver Johan Bordewijk. Bordewijk publiceerde al eerder twee verhalenbundels en twee romans. Jonathan heeft het niet makkelijk....


29-05-2020

Dansen op drijfzand

Verhalen neigen waarheid te worden [Recensie] In Dansen op drijfzand van Frits Criens (1949) speelt de Ordedienst (OD) een rol. Deze dienst nam meteen na de bevrijding het gezag van de Duitsers over. De OD kwam tot stand in 1940, na de bezetting, toen militaire groepen een ondergrondse organisatie begonnen. Het doel was de bezetters ontwapenen en voorkomen dat communisten...


28-05-2020

Cobra in vogelvlucht

Drie jaar Cobra, maar wat een impact! [Recensie] Over de kunstenaarsgroep Cobra (een acronym voor de namen van de hoofdsteden waar de oprichters vandaan kwamen Copenhague, Brussel, Amsterdam), de belangrijkste avant-gardebeweging in Europa van na de Tweede Wereldoorlog, is veel gepubliceerd. Kunsthistoricus Willemijn Stokvis (1937) mag zich een Cobra-expert noemen. Zij promoveerde in 1973 op de Cobra-beweging en haar proefschrift...


22-05-2020

Overplaatsing

“Ik nam me voor niemand te vertrouwen” [Recensie] “Ik nam me voor niemand te vertrouwen,” zegt Stephan Winterson, het hoofdpersonage in ‘Overplaatsing’, de debuutroman van Thomas Jiskoot (1959). Jiskoot studeerde Engels aan de Universiteit van Amsterdam en werkt als redacteur en vertaler. Het ontbreken aan vertrouwen in de mensen, de onophoudelijke confrontatie met mensen die zich anders voordoen dan ze...


21-05-2020

Lucassen

Lucassen laat je anders kijken, brengt verschillende werelden bijeen [Recensie] “Reinier Lucassen (1939) weet de werkelijkheid door elkaar te schudden,” schrijft Benno Tempel, directeur van het Kunstmuseum, in zijn voorwoord in het fraai uitgegeven boek Lucassen. Hoewel hij met herkenbare vormen en afbeeldingen werkt zijn de kunstwerken die Lucassen maakt vaak een puzzel. Hij gebruikt cijfers, woorden, voorwerpen, symbolen, afbeeldingen...


  • Recensent(en):

    Stoel, Jan
  • Boek(en):

    Lucassen -

    Kaal, Ron
    Schampers, Karel
    Goldschmidt, Tijs
    Fuchs, Rudi
    Tempel, Benno
    Janssen, Hans

16-05-2020

Bonuszoon

Overtuigende debuutthriller staat stijf van eenzaamheid, hunkering en jaloezie [Recensie] “Ik heb besloten om gelukkig te zijn, omdat het goed is voor mijn gezondheid”, luidt het goedgekozen citaat van Voltaire dat Antoinette Kalkman (1964) als motto voor haar debuut Bonuszoon gekozen heeft. Het geeft precies aan hoe de twee belangrijkste personages in het verhaal, Lauren en Ellen, in het leven staan.  Bonuszoon is...


15-05-2020

De poort

Volg je je eigen gevoelens of… [Recensie] In het voorjaar van 2018 werd het literaire platform Karakters gelanceerd. In 2020 is daar een uitgeverij aan gekoppeld, die per jaar drie ‘vergeten’ boeken uit de wereldliteratuur, die niet in de reguliere boekhandel te vinden zijn, uitgeeft. De eerste uitgave is meteen een topper: De poort van de Japanse auteur Soseki Natsume...


15-05-2020

Rauw & alsof

“Ik hou van mensen ‘met een hoek af’” [Interview] Poef, dit boek komt wel even binnen, zeg. Om meerdere redenen is het een fantastische debuutroman. Allereerst is er de structuur. In de eerste scène vindt de moord plaats en vervolgens ontwikkelt het verhaal zich in omgekeerde chronologie. In de tweede verhaallijn die organisch met de eerste vervlochten is, volgen we...


14-05-2020

Wilfried Put - Beelden, Tekeningen, Penningen 1932-2016

Ik moet het niet van de snelheid hebben, maar van de tijd [Recensie] Hoe komt het dat Wilfried Put (1932-2016) vooral bekend is bij beeldhouwkenners? Kunsthistoricus Lot Fakkeldij wijt dat aan Puts bescheidenheid en geringe ambitie om carrière te maken; ook geldingsdrang was hem vreemd. Het ging hem om de kwaliteit van een kunstwerk. Dat vond hij belangrijker dan kwantiteit....


09-05-2020

Onkruid (2)

Het echte onkruid van je leven moet je verdelgen [Recensie] Het motto van Onkruid, de tweede thriller van Simone Grimberg (1965), is goed gekozen: “Met onzichtbare draden wordt men het stevigst gebonden” (Friedrich Nietzsche). Wat aan de oppervlakte zichtbaar is, zegt niets over wat eronder zit. Dat ervaren de twee vrouwelijke rechercheurs, Liesbeth Ligthart en Inge de Wit, als ze op een vijf...


08-05-2020

23 seconden

Wie ben ik eigenlijk? [Recensie] “Doet je naar adem happen” staat te lezen op de cover van 23 seconden van Kees van Beijnum (1954). De rode cover en neonverlichte letters verwijzen naar de plaats van handeling: de Amsterdamse Wallen. Daar schreef Van Beijnum al eerder over in zijn verfilmde roman Dichter op de Zeedijk. Die roman speelde eind jaren vijftig-halverwege...


30-04-2020

Vermoorde kunst, werk van vermoorde Joodse kunstenaars

Vermoorde kunst laat kunstenaars leven [Recensie] Een Joods gezegde luidt: “Je bent pas dood als je naam niet meer genoemd wordt.” Wie niet langer voortleeft in de herinnering van mensen, die bestaat niet meer. Een andere joodse gewoonte is dat als men een graf bezoekt er een steentje op legt uit respect voor de overledenen. Dan is te zien dat...


24-04-2020

Rauw & alsof

Zit er een beest in Vogel? [Recensie] Drie maanden geleden krabbelde ze op een briefje haar telefoonnummer. Nu vindt ze het terug in de portefeuille van de man die ze net met zes messteken om het leven heeft gebracht. “Er zit in een beest in me.” Vogel pleegt een moord met voorbedachten rade. Ze draagt al heel lang een mes...


23-04-2020

Germaine Richier – De tovenares

De hybride wezens van Germaine Richier [Recensie] Het is jammer dat het Museum Beelden aan Zee in Scheveningen momenteel gesloten is. Voor het eerst in zestig jaar (de laatste keer was in 1959 in het Stedelijk Museum) is er namelijk in Nederland een tentoonstelling ingericht met werk van de Franse kunstenares Germaine Richier (1902-1959). De titel: Mensbeeld – Mensbeest. Hopelijk...


17-04-2020

Onomkeerbaar

Brengen ooievaars geluk? [Recensie] “Ooievaars brengen geluk” luidt de eerste zin van Onomkeerbaar, de overtuigende debuutroman van Ines Nijs (1968), filoloog en freelance redacteur. Nijs studeerde in 2016 af aan de Schrijversacademie in Antwerpen. Ze woont en werkt afwisselend in België en Senegal. Het hoofdpersonage Zoé Veneur  (het verhaal wordt vanuit haar perspectief in de ik-vorm verteld) kijkt door het...


16-04-2020

“Als ik teken ben ik op reis”

Jaap Oudes zette de tijd stil in tekeningen [Recensie] Als ik teken ben ik op reis bevat beschouwingen over het werk van de in Alkmaar geboren en in Oudorp gestorven autodidactisch kunstenaar Jaap Oudes (1926-1998). De vele afbeeldingen zorgen voor een extra dimensie. De Stichting Dirk en Jaap Oudes doet met deze forse publicatie zijn werk herleven. Het boek is...


10-04-2020

De zonen van Bruce Lee

Laat je zelf zien – Be like water [Recensie] Met De zonen van Bruce Lee heeft Alex Boogers (1970) in meerdere opzichten een indrukwekkende roman geschreven. Qua vorm is het een lange brief die hij aan zijn zoon schrijft, maar het is ook een road novel waarin hij samen met zijn zeventienjarige zoon Caja, die na zijn vwo-examen naar de...


10-04-2020

Historische Verhalen IV

Verhalen die je de geschiedenis laten voelen [Recensie] Je zou het toch met eigen ogen hebben willen zien (maar soms wel van een afstandje): de brand in de bibliotheek van Alexandrië (de plek waar alle boeken van de wereld lagen), de bouw van de piramide van Chefren, de stormvloeden in het noorden van ons land in de late Middeleeuwen. Tien...


03-04-2020

Bult

Schoonheid in woorden vervat [Recensie] Bult, de debuutroman van Marieke de Maré (1985) is bijzonder, is  een meer dan aangename verrassing. In krap 132 bladzijden weet de auteur een in een ogenschijnlijk klein verhaal iets groots op te roepen. Uitgebeende taal, ruimte, stiltes die vallen, details, subtiliteit, ingetogenheid, maar ook humor, doen je even stilstaan in onze huidige wereld waarin...


02-04-2020

Collectie Paul Rijkens: Wiegman, De Smet, Sluijters

Biografie van een verzameling [Recensie] Kunst verzamelen is van alle tijden. Bijvoorbeeld particulieren die een collectie opbouwen met kunst die zij appreciëren, beleggers die investeren in kunst om er beter van te worden, bedrijven die kunstcollecties aanleggen. Het wordt nog mooier als mensen met het kopen van kunst de ontwikkeling van kunstenaars (financieel) ondersteunen. Denk bijvoorbeeld aan Peggy Guggenheim die...


27-03-2020

Ontwaak zonder mij

Ontwaken wij? [Recensie] Aan de Champs-Élysées in Parijs staat het Hôtel de La Païva, een luxueus stadspaleis, gebouwd tussen 1856 en 1866 in opdracht van La Païva, de in 1819 in het Joodse getto van Moskou geboren Esther Lachmann. Zij was misschien wel de meest succesvolle courtisane ooit en huwde uiteindelijk Guido Henckel von Donnersmarck. Het leven van Lachmann is...


26-03-2020

Cremer Noordwaarts 2010-2020

“Ik hou het meest van storm” [Recensie] “Rembrandt? Wie is dat? Ik doe niet aan sport”, is een van de ontregelende uitspraken van Jan Cremer. Op 20 april 2020 wordt de kunstenaar, schrijver, theater- en filmmaker tachtig jaar. Museum JAN in Amstelveen wijdt een tentoonstelling aan de ‘zeezichten’ van Cremer (tot 21 juni te zien). Bij de tentoonstelling hoort het...


26-03-2020

Mesdag & Mancini

Schilderen door ‘draadjes’ Wat doen de vijftien schilderijen en pastels van de Napolitaanse kunstenaar Antonio Mancini (1852-1930), een van de belangrijkste Italiaanse schilders van de 19e eeuw, in de Mesdag Collectie in Den Haag? Kunsthistoricus en conservator Adrienne Quarles van Ufford (gespecialiseerd in de 19e eeuw) geeft in haar boek Mesdag & Mancini op een toegankelijke wijze inzicht in de...


12-03-2020

Herman Kuypers - Spelenderwijs de diepte in

Dit is geen stoel, dit is een portret [Recensie] De stoel speelt een centrale rol in het werk van kunstenaar Herman Kuypers (1965). Eerder verschenen van hem de boeken De Vergeten Stoel (2003) en All-in the family- selected works 1989-2016 (Van Spijk Art Books, 2016). In het nieuwe boek Spelenderwijs de diepte in staan de zwart-wit potloodtekeningen van Kuypers centraal...


05-03-2020

Siem van den Hoonaard

Siem van den Hoonaard volgde zijn hart [Recensie] Beroemd zijn de metalen maskers van Pablo Gargallo, Julio Gozalez en Pablo Picasso. Met de metalen kunstwerken van Siem (Simon) van den Hoonaard (1900-1938) is het anders gesteld. Ze bevinden zich onder meer in de depots van het Kunstmuseum in Den Haag, Boijmans-van Beuningen in Rotterdam en Kröller-Müller in Otterlo. Van den...


27-02-2020

De schilder van de tederheid

Tederheid en melancholie Op 23 april 2020 is het precies honderd jaar geleden dat kunstenaar Jan Mankes in Eerbeek overleed aan tuberculose/Spaanse griep. Hij werd maar dertig jaar. Zijn dromerige, verfijnde schilderijen stralen rust uit, ingetogenheid, tederheid. [Recensie] In Museum MORE in Gorssel (Gelderland), waar men de grootste collectie werken van Mankes heeft, is vanaf 20 april een expositie van...


20-02-2020

Beauty is a line

De kracht en schoonheid van de lijn Herinnert u zich nog de serie humoristische tekenfilms La Linea (De Lijn)? Deze serie, getekend door de Italiaanse tekenaar Osvaldo Cavandoli werd in de jaren zeventig en tachtig in Nederland uitgezonden. Alles in die filmpjes bestaat uit een lijn: het figuurtje en alles wat hij meemaakte. De filmpjes toonden hoe sterk een enkele lijn...


14-02-2020

Notities van Nemo

Ervaring – waarneming – verbeelding [Recensie] H.C. ten Berge (1938) kreeg in 2006 voor zijn gehele oeuvre de P.C. Hooftprijs. Het prozawerk van Ten Berge was de laatste jaren niet verkrijgbaar. Uitgeverij Koppernik heeft dat nu goedgemaakt meteen keuze uit de novellen en verhalen gebundeld in Notities van Nemo. William Faulkner indachtig zijn er drie begrippen die in alle verhalen...


13-02-2020

Crux

Bevinden wij ons op een CRUX? [Recensie] Met de tentoonstelling CRUX krijgen vier schilders uit Leipzig, Martin Kobe (1973), Mirjam Völker (1977), Robert Seidel (1983) en Titus Schade (1984) een podium in Museum De Fundatie. Dit museum besteedt regelmatig aandacht aan kunstenaars die hun opleiding hebben aan de vermaarde Hohschule für Grafik und Buchkunst genoten in Leipzig. Het is een...


  • Recensent(en):

    Stoel, Jan
  • Boek(en):

    Crux -

    Koning, Ralph
    Kikol, Larissa
    Mueller-Stahl, Karoline
    Nedo, Kito
    Pfennig, Leonie
    Sonderman, Simone

07-02-2020

De Wolffs bestiarium

Het bestiarium komt tot leven [Recensie] Op de cover van De Wolffs Bestiarium van Martijn Adelmund staat ‘roman’. Maar het boek is veel meer: een combinatie van literatuur, dichtkunst, beeldende kunst, beschouwing, wetenschap, filosofie en geschiedenis. Adelmund speelt daarnaast met vorm en inhoud: afwijkende bladspiegels, annotaties, afbeeldingen die de tekst overlappen, geheimschrift. Zo creëerde hij een totaalkunstwerk. Dit boek is...


06-02-2020

Mijn hoofd gaat ’s nachts niet uit

Deep in the bosom of the gentle nightIs when I search for the lightPick up my pen and start to writeI struggle, I fight dark forces in the clear moonlightWithout fearInsomniaI can’t get no sleep (Faithless) [Recensie] Zo luiden de eerste regels van Insomnia van de Britse danceband Faithless. Insomnia is een slaapstoornis die chronisch kan worden door structureel slaaptekort....


31-01-2020

Helium

Miniatuurtjes van taal om de tijd te vangen [Recensie] Bart Moeyaert (1964) weet in zijn dichtbundel Helium met eenvoudige woorden en zinnen veel te vertellen. Helium is een gas dat lichter is dan lucht en bijvoorbeeld als vulling voor ballonnen wordt gebruikt. De ballonnen stijgen daardoor snel. Dat opstijgen is ook een symbool voor loslaten, maar ook van het jezelf...


31-01-2020

Had ik maar leuke kinderen

Speels, verrassend, diepgaand [Recensie] “Eigenlijk zit er geen verschil in het schrijven van gedichten voor volwassenen en kinderen,” zei Erik van Os in een interview.  Erik van Os (1963) heeft voor het eerst met Had ik maar leuke kinderen een poëziebundel voor volwassenen geschreven. Het is een bundel vol met (over het algemeen) korte gedichten waarin de subtiliteit de diepere...


30-01-2020

Relics of the Cold War

Standbeelden in een gewonde omgeving [Recensie] Leren we ooit van het verleden? Waarschijnlijk niet, want oorlogen blijven elkaar opvolgen. En wat leveren oorlogen op? Martin Roemers (1962), prijswinnaar bij World Press Photo 2006 en 2011  laat dat zien in zijn fotoproject Relics of the Cold War – Iconen van de Koude Oorlog. Roemers is bekend om zijn projecten die hij...


24-01-2020

18 Verloren zielen

Ontvlucht de waanzin [Recensie] In 18 Verloren Zielen hebben achttien auteurs zich laten inspireren door wat het betekent om iets kwijt te raken wat je dierbaar is. Als je iets essentieels verliest, heb je het gevoel dat je ziel een beetje ‘sterft.’ De bundel verhalen past in de inmiddels befaamde ‘cijferreeks’ die uitgeverij Godijn sinds 2014 op de markt brengt....


17-01-2020

Het portret

De gevolgen van wegstoppen van verdriet [Recensie] Op de cover van Het portret, de voornamelijk autobiografische psychologische roman van Piet Talsma (1946) prijkt een foto van de sluis Dokkumer Nieuwe Zijlen, een klein buurtschap ten noordoosten van Kollum. Talsma groeide op in het noordoosten van Friesland. De roman is opgedragen aan zijn ouders en dat heeft alles te maken met...


16-01-2020

To Unravel a Torment

De kwelling ontrafeld [Recensie] Het staat in mijn geheugen gegrift: de Turbine Hall van Tate Modern in Londen in 2000.  Drie grote negen meter hoge torens met daarop geschreven I do, I undo, I redo.  Beelden van Louise Bourgeois (1911-2010). Rondom iedere toren een wenteltrap die leidde naar een plek met spiegels waar de toeschouwer geconfronteerd werd met de architectuur....


10-01-2020

22 Groene Kevers

Verhalen die kriebelen [Recensie] Sinds 2014 verschijnt bij Godijn Publishing de ‘cijferreeks’. Dat zijn verhalenbundels met verhalen van tussen de tweeduizend en vijfduizend worden. In 22 Groene Kevers staan tweeëntwintig verhalen van tweeëntwintig schrijvers met als ingrediënt ‘kever.’ Hoewel deze auteurs bij het grote publiek niet zo bekend zijn hebben enkele van hen al romans gepubliceerd. Het toont hoeveel mensen...


09-01-2020

Voorbij de kunst

Gemiddeld kijkt een museumbezoeker twintig seconden naar een kunstwerk, was te lezen in ‘De Kunstmeisjes’, een boek dat je op een avontuurlijke manier laat kijken naar wat er op een kunstwerk allemaal gebeurt. [Recensie] Drie jonge kunsthistorica (Mirjam Kooiman, Nathalie Maciesza en Renee Schuiten-Kniepstra) koppelen dat kijken met onder meer jongerencultuur. Kunst wordt interessanter, leuker, je moet er zelfs om...


03-01-2020

Kerst in Essen

Ik zal altijd gelukkig zijn als jij dat bent [Recensie] De met een Emmy bekroonde documentaire Dance or die laat Ahmad Joudeh zien, de Syrische danser die met behulp van het Nationaal Ballet naar Nederland verhuisde. Joudeh keert terug naar de puinhopen van zijn geboortestad Aleppo en danst daar voor de ‘ziel’ van de mensen die omkwamen. Als je de...


01-01-2020

Op de fles

Wat een heerlijke afdronk [Recensie] In een tijd dat men kan genieten van High Beer, restaurants met bier prachtige gerechten weten te bereiden en de bierkaart geïntroduceerd hebben, het aantal artisanale brouwerijen enorm is toegenomen is er nu Op de fles, een boek met aromaexplosies en een heerlijke afdronk. Joost Houtman (copy- en ghostwriter) en Luc de Raedemaeker (biersommelier) schreven...


20-12-2019

Totdat het voorbij is

Taalicoontjes [Recensie] Als er een kind geboren wordt en familieleden en vrienden komen op kraambezoek wordt wel gezegd: “Geniet er maar van, voor je het weet is het voorbij.” De waan van alledag is anders. Tommy Wieringa (1967) schrijft in Totdat het voorbij is: “Toen mijn tweede dochter geboren werd was ik de volgende morgen om zes uur aan het...


12-12-2019

Verder zien

Verder kijken en dan verder zien [Recensie] De missie van John en Marine Fentener van Vlissingen, de oprichters van de BCD Group, een van de grootste reisorganisaties ter wereld, is om mensen en bedrijven helpen slimmer te reizen en meer te bereiken. “Wij kijken verder dan de horizon en bedenken graag nieuwe manieren om problemen op te lossen,” staat te...


06-12-2019

Chalet 152

Vernederd worden of heersen? [Recensie] Het omslag van de roman Chalet 152 is veelzeggend. Het is een fragment van een fresco dat te zien is in de Sint Franciscuskerk in Montefalco. De renaissanceschilder Gozzoli toont daarop het verdrijven van duivels. Dat is ook wat Djoeke van ‘t Hull, het hoofdpersonage in de roman van kunstschilder/schrijver Anton Valens (1964),  doet. Hij...


06-12-2019

Flardentango

Als je er niet over praat, bestaat het niet? “De tango is leeftijdloos. (…) Hij leidde. Zij volgde, soms met frivole pasjes ertussen.” [Recensie] Deze zin staat in Flardentango, de debuutroman van Claire Brentjens (1959). Het hoofdpersonage is Evelien van Duin, die op zoek is naar haar eigen verleden, zichzelf en daarbij allerlei familiegeheimen ontrafelt. Evelien is negen jaar oud...


29-11-2019

Afdalen in de leegte

Mijn angst is het leven dat achter me ligt “De zwaan die aan komt zwemmen verrommelt de volmaakt rimpelloze watervlakte van de rivier met de V die hij achter zich aansleept. De V, de letter waar mijn voornaam mee begint, Vera, van verus, dat waar, waarachtig betekent, maar in de tijd dat ik hem met trots droeg kende ik mijn...


28-11-2019

Niki de Saint Phalle - aan Zee

Vrolijkheid verbergt verdriet Als je de naam Niki de Saint Phalle hoort dan popt meteen het beeld op van de Nana’s. De kleurrijke sculpturen van forse vrouwen met brede heupen, volle borsten, kleine hoofden. De vrouwen lijken zwaar te zijn. Ze staan op één been, lijken ze soepel te bewegen, te dansen. Eén en al vrolijkheid en ongedwongenheid. Maar achter...


21-11-2019

Rinske Former op zoek naar Tír na nÓg

Dichten met foto’s De Stichting Van Vlissingen Art Foundation ondersteunt sinds 2008 talentvolle, Nederlandse beeldende kunstenaars door de belangstelling voor hun werk in bredere kring te stimuleren. Men zendt de kunstenaars naar een plek die inspiratie moet bieden voor nieuw werk. Die reis wordt vastgelegd in een publicatie. Fotograaf Rinske Former bezocht zo Ierland. [Recensie] Rinske Former (1991) uit het...


21-11-2019

Rob van Koningsbruggen

Heilige huisjes bestaan niet [Recensie] Heilige huisjes bestaan voor kunstschilder Rob van Koningsbruggen niet. Toen hij niet uitgenodigd werd voor de heropening van het Stedelijk Museum in Amsterdam stuurde hij een bericht dat hij een schilderij van Marlene Dumas “met een welgemikte pisstraal” wilde verbeteren. Hem werd de toegang tot het museum voor de duur van een jaar ontzegd. In...


14-11-2019

Delicious Paintings

Megarealistische foodpainting: het schone van het gewone [Recensie] In het Rijksmuseum hangt een klein olieverfschilderij van 25 x 20,5 cm: Stillevens met asperges van de zeventiende eeuwse schilder Adriaan Coorte. Een bosje asperges waarvan het wit zo transparant geschilderd is dat het water je in de mond loopt. Met recht een ‘delicious painting.’  Hyperrealistisch geschilderd, met gevoel en aandacht voor...


31-10-2019

De Toorop Dynastie

Verwantschap en eigenheid [Recensie] De Toorop Dynastie is een toegankelijk geschreven publicatie die de lezer inzicht biedt in wat het betekende om deel uit te maken van een kunstenaarsfamilie. Hoe zat het met de onderlinge relaties op artistiek en persoonlijk vlak tussen Jan Toorop (1858-1928), zijn dochter en oogappel Charley Toorop (1891-1955) en Edgar Fernhout, zoon van Charley (1912-1974)? De...


24-10-2019

Harrie Gerritz onderweg

[Recensie] Beeldend kunstenaar Harrie Gerritz (1940) is al meer dan veertig jaar ‘onderweg’ om het rivierenlandschap waar hij geboren en getogen is (Wychen bij Nijmegen) en altijd is blijven wonen te verbeelden. Dit landschap blijft hem inspireren. In 2011 kreeg hij een overzichtstentoonstelling in Museum Het Valkhof in Nijmegen met de veelzeggende titel De Verbeelding van het Rivierenlandschap. Een titel...


24-10-2019

Kunstmeisjes

Kies voor ‘slow-looking’ [Recensie] Het ligt ver achter ons. Pierre Janssen die met zijn ‘Kunstgrepen’, tussen 1959 en 1972 op televisie  fantastisch wist te vertellen over kunst. Henk van Os die aan het eind van de jaren negentig met zijn serie ‘Beeldenstorm’ met beelden en verhalen de kunstwerken op een nieuwe manier naar voren wist te brengen. Vertellers pur sang...


20-09-2019

De zevende toon

Kunst geeft betekenis aan het leven [Recensie] Tijdens de Tweede Wereldoorlog roofden de nazi’s op grote schaal kunst. Hitler en Göring vulden zo hun eigen museumcollectie. Ze stroopten musea af en stalen de kunst of kochten ze voor een veel te lage prijs. Joden moesten hun kunst achterlaten als ze moesten vluchten of opgepakt werden. Soms gaven ze elkaar hun...


23-08-2019

Composteer mij

De kunst van de taal “De dag waarop het brood zonder verpinken een belga duurder werd, viel halverwege een week in het begin van een jaar dat – bandeloos ondergesneeuwd en met weinig glorieus tumult – een diepe sluimering van elke goede daad leek te voorspellen.” [Recensie] Dat is de stevige openingszin van Composteer mij van kunstenaar/schrijver Pjeroo Robjee (1945)....


09-08-2019

Schapenboet op het strand

Een schapenboet en een schelp vertellen een indringend verhaal [Recensie] Schapenboet op het strand laat zien dat een boek geen vierhonderd bladzijden hoeft te tellen. Soms is zestig bladzijden genoeg om te beschrijven wat je echt wilt vertellen. Dick Ridder (1951), onder meer radioprogrammamaker bij de NCRV en RTV Drenthe en schrijver van Nederlandstalige songteksten en composities vertelt met dit...