Vervoort, Hans

Vervoort, Hans

Hans Vervoort (1939) behoort tot de laatste generatie schrijvers die zijn opgegroeid in Nederlands-Indi√ę. Hij werkte als opinieonderzoeker en als uitgever van tijdschriften (o.a. Vrij Nederland en Opzij). Tussendoor schreef hij verhalenbundels (o.a. Heden Mosselen Morgen Gij en Geluk is voor de dommen) en romans (zoals Zonder Dollen, Zwarte Rijst, Met Stijgende Verbazing, Eerlijk is Vals). Latere publicaties zijn Kind van de Oost, een bundeling autobiografische jeugdverhalen en Retourtje Tropen, een reis door Sumatra en Java. En de trilogie Het Bedrijf (2007-2010) over zijn jaren bij bladenuitgeverij Weekbladpers. Weg uit Indi√ę, zijn eerste kinderboek verscheen in februari 2012 bij Conserve.

102 Recensies

27-12-2019

Ferrara

Feelgood verhaal over vrienden [Recensie] De dankbetuiging van de auteur op de laatste pagina van Bert Wagendorps roman Ferrara leest als de eindeloze aftiteling van een film: een kleine dertig personen hebben bijgedragen tot de totstandkoming van het boek. Misschien was dat al met al te veel bemoeienis, want het is nogal lastig de inhoud van de roman te benoemen....


20-12-2019

Meneer Janeu

Grootse literatuur vergt enige studie [Recensie] Een boek bespreken dat bestaat uit prachtige volzinnen vol onopgeloste raadsels uit een droomwereld is eigenlijk onbegonnen werk. Lees maar: “‘Ik ben je vriend, Philippe,’ zei meneer Janeu eenvoudig, maar met een wonderbaarlijk gezag. Steeny (bijnaam van Philippe, HV) heeft bruusk zijn hoofd opgericht en in een flits ‚Äď o, absurde droom! ‚Äď meent...


01-11-2019

Salomons oordeel

Onvermijdelijke consequenties van een multiculturele samenleving [Recensie] Robert Vuijsje, zoon van journalist Bert Vuijsje en vertaalster Sheila Vuijsje-Gogol, groeide op in het keurige Amsterdam-Zuid. In 2008 schreef hij de in deze buurt gesitueerde roman Alleen maar nette mensen die goed werd ontvangen maar weinig opzien baarde totdat vanuit de Bijlmer protest kwam tegen de als racistisch beschouwde tekst in het...


13-09-2019

Moord op de moestuin

Met zwier verteld verhaal rondom twee moorden en een moestuin [Recensie] Moord op de moestuin is de wat dubbelzinnige titel van Nicolien Mizee’s eerste niet op autobiografische gebeurtenissen gebouwde roman. Wie de titel letterlijk neemt en bang is dat er een moestuin wordt vermoord kan gerust zijn: het gaat gewoon om een moord op het terrein van een moestuin. Mizee...


20-06-2019

Het vertrek

Een contactgestoorde mafkikker Рmerkwaardige gedateerde roman van Theo Joekes [Recensie] Theo Joekes liefhebbert niet alleen in de politiek maar ook in de bellettrie. Zijn roman Het vertrek speelt kort voor de Eerste Wereldoorlog en maakt een heel curieuze indruk op mij. Hoofdpersoon is de jonge briljante rechtenstudent Willem, die via relaties in contact wordt gebracht met de doortastende Lucia, dochter van...


30-05-2019

Het debuut

Alweer een nieuw nieuw-realistisch talent [Recensie] In een geroezemoes van voorpubliciteit (lekker stuk schrijft over haar eerste seksuele ervaringen) is Het Debuut van Hester Albach verschenen. Ik behoor tot het type lezer dat boeken mijdt waar veel publiciteit aan verbonden is, en dat kan natuurlijk niet anders zijn dan super-snobisme. Je mist op deze manier ongetwijfeld veel moois, maar het heeft het enorme...


19-04-2019

Gedroomde kansen

De saga van Hans en Lisa [Recensie] Na een gevarieerde carrière als onder meer judoleraar, amateurbokser, VN-redacteur, VARA-medewerker, Nieuw-Linkser van het eerste uur, en organisatieadviseur, debuteerde Tom Pauka in 1980 met de verhalenbundel Een moeilijke eter. Daarna volgden in snel tempo 3 romans die telkens een beperking of ziektebeeld tot thema hadden: multiple sclerose, anorexia nervosa, sociale fobie. Eigenlijk zou Pauka...


12-04-2019

Patience

De zieleroerselen van Stefan [Recensie] Ik heb het altijd een deprimerend idee gevonden dat mensen dag in dag uit bezig zijn te denken en te voelen. Het gaat zelfs in de slaap door. Iedereen die je ziet loopt in zichzelf te leuteren, godzijdank doen ze het meestal in stilte. Maar soms zet iemand het op papier. Patience van Jean-Pierre Plooij is een...


05-04-2019

De opdracht

Literair mysterie herbeleefd [Recensie] Na de oorlog schijnt bij velen nog lang de gewoonte bestaan te hebben om mensen niet alleen te beoordelen op hun sympathieke of onsympathieke eigenschappen, maar op de vraag: zou ik bij hem of haar kunnen onderduiken? Een moeilijk te duiden criterium, een combinatie van moed, loyaliteit, stressbestendigheid, principes en een zekere mate van handigheid. Kom er...


05-04-2019

De ziekte van Lodesteijn

Een eenling kraakt het systeem [Recensie] De eenling in opstand tegen het systeem, dat zal wel √©√©n van de meest gebruikte literaire thema’s zijn. Dat geldt ook voor de nieuwe boeken van Levi Weemoedt en Dick Schouten. Bij Weemoedt gaat het om de leraar Klassieke Talen Lodesteijn die zich probeert te handhaven op √©√©n van die steeds massaler wordende middelbare...


29-03-2019

De roos van Julia

Rabarber, rabarber : Experimenteel proza van Christine Kraft [Recensie] Sommige mensen, je vindt ze vooral in belangrijke functies, kunnen twee gesprekken tegelijk volgen en het is dus altijd de moeite waard om op een receptie of andere roezemoezige bijeenkomst je baas te evalueren, ook al staat hij 5 meter verder en is hij in druk gesprek. De kleine verstrakking van...


22-03-2019

Bandijk

Dorp aan de rivier [Recensie] Er zijn boeken, waarvan je al lezend beseft dat de schrijver wat boven zijn macht getild heeft, maar die zo goedbedoeld zijn dat de mankementen er eigenlijk weinig toe doen. Bandijk van Wim Hazeu behoort wat mij betreft tot die categorie. De roman speelt in een dorpje aan de Waal, waar een televisiemaker (door het dorp al...


15-03-2019

Dorpsschetsen

Flarden dorpsmuziek Sommige literaire teksten kan men lezen als historische bron. De bundel Dorpsschetsen van Eelke de Jong zou je bij wijze van proef zo kunnen bekijken. Een uitdaging voor de lezer. [Recensie] Eelke de Jong woont in Giethoorn en schrijft sinds jaar en dag [begin jaren zeventig/red.] stukjes in de Haagse Post over het leven op het platteland. De Bezige Bij...


08-03-2019

Waarom zoveel haast, Bwana?

Kleine held in bos en veld [Recensie] Kees Hartogs eerste roman (1971) heette Thank you Bwana. Graag gedaan Afrika, wat me een beetje pompeus in de oren klinkt, al zal het best een vriendelijk boek geweest zijn. Dat laatste geldt in elk geval voor het nu verschenen Waarom zoveel haast, Bwana? Kees Hartog is twee jaar als ontwikkelingshulp in Afrika geweest en beschrijft in...


01-03-2019

Hedonia, een opstel

De B√ľhnedwang van Kees van Kooten: one-man-show [Recensie] Vroeger was er het fenomeen van de televisie-recensent, die daags erna beschreef wat iedereen de vorige avond gezien had. Het nut van die stukjes bestond uit een bevestiging van het ondergane plezier of ongenoegen. Zo’n rol vervult nu [1984/red.] degene die het nieuwe boek van Kees van Kooten recenseert. Het is op...


22-02-2019

Vermoorde onschuld

Zomerse kruisgang “De spreker is jong maar niet jeugdig, stel ik in een loerende flits vast.”¬† [Recensie] Zo’n zinnetje op de eerste pagina van een novelle betekent voor mij meestal het einde van mijn belangstelling. In een loerende flits vaststellen dat iemand jong maar niet jeugdig is, dat belooft¬†moeizaam literair knutselwerk. Is er niet iets leuks op de tv, denk...


02-02-2019

Nachtvlinders

Debuut van Jan de Rooy: kreunende beuken en giftig licht [Recensie] Een verhaal schrijven is makkelijk. Je zet wat woorden op papier en de lezer krijgt vanzelf beelden in zijn hoofd. Het berekenen en doseren van de effecten die je bereikt is veel moeilijker. Beginnende schrijvers doen vaak denken aan tovernaarsleerlingen die spreuk na spreuk uitproberen en langzamerhand de controle...


01-02-2019

Sluitertijden

Debuut van Jan Stassen: Venus in kant [Recensie] Het aantal goede vertellers onder de Nederlandse schrijvers is met √©√©n gestegen door het debuut van Jan Stassen. En dat terwijl de achterflap toch het ergste deed vermoeden: “De roman Sluitertijden toont momentopnamen uit het leven van Leon Lahey, maar evenzeer van een tijdperk: het Nijmegen van de late jaren zeventig. De...


30-01-2019

Het Oostindisch kampsyndroom

De eenzaamheid van het koekoeksjong [Recensie] Minder recente gebeurtenissen in Oost-lndi√ę hebben altijd een speciale plaats gehad in het werk van Rudy Kousbroek, zoals geregelde lezers van deze krant [NRC-Handelsblad/red.] ongetwijfeld weten. In¬†Het Oostindisch kampsyndroom¬†is een groot aantal stukken gebundeld die hij moest schrijven omdat hij daar geboren is en er een groot deel van zijn jeugd doorbracht. Een van...


18-01-2019

De vorm van geluid

Geluiden in je hoofd [Recensie] De vorm van geluid, het debuut van Gregor Verwijmeren, is het beklemmende verslag van de radeloosheid die de ik-persoon overviel toen hij ‚Äď beroepshalve altijd bezig met geluid ‚Äď ineens best√≥nd uit een geluid dat hij continu hoorde. Dit ziektebeeld heet tinnitus. E√©n miljoen Nederlanders heeft er last van, 100.000 daarvan v√©√©l last en daaruit...


04-01-2019

Kind in de buurt

Aquarium [Recensie] Ouder en dikker worden is een verschrikking. Erg dankbaar ben ik Willem Brakman dan ook niet voor zijn boek¬†Kind in de buurt¬†dat me 112 pagina’s lang verplichtte de ellende te volgen van Jan Oud, een op zijn eind lopende beeldhouwer: “Die buik haatte hij, een massagraf van koeien, varkens en gevogelte. Wanneer hij in het bad lag en...


29-12-2018

Fernanda Cicero!

Hugo’s Medisch Geheim [Recensie] Iedereen kent de doolhofdroom waarin je je bang voortspoedt om een Belangrijke Bestemming te bereiken en gehinderd wordt door een onafzienbare reeks obstakels en tegenvallers. De tijd gaat onverbiddelijk verder, spoedig zal het te laat zijn, dan is de geliefde voorgoed vertrokken, het kind gestikt, de firma op de fles. Maar hoe je ook je best...


28-12-2018

Dansen in het donker

René Appel stelt de lezer niet teleur [Recensie] René Appel (1945) heeft ruim dertig titels op zijn naam staan, merendeels misdaadromans waarvoor hij tweemaal de Gouden Uil ontving. Hij weet hoe je een verhaal moet schrijven en boeiend te houden en laat dat opnieuw zien in Dansen in het donker. Geen misdaadverhaal dit keer, maar een gezinsdrama. Dat gezin bestaat...


21-12-2018

Zweet

Een tinnen-soldaten-roman [Recensie] Een halfjaar of zo geleden [1973/red.] werden we opgeschrikt door het bericht dat Roel van Duyn gevraagd had om een paar weken als vrijwilliger ervaring op te mogen doen in het leger, om op grond daarvan het tweede deel van zijn romantrilogie Bloed, Zweet en Tranen te schrijven. Minister de Koster weigerde, maar de roman kwam er toch dank zij...


21-12-2018

Achter in de Molukken

Nogmaals de gordel van smaragd [Recensie] Een boek van Johan Fabricius recenseren heeft eigenlijk geen andere functie dan het aankondigen van alwéér een titel van deze veteraan. Wie Fabricius niet leest zal het vermoedelijk wel nooit meer doen en dat is toch jammer omdat hij een vakman is die er altijd wel weer in slaagt om een verhaal zó te vertellen...


14-12-2018

De ortolaan

De schrijver en zijn publieke ik [Recensie] De ortolaan is een in pasteltinten uitgevoerd trekvogeltje, dat als een (steeds zeldzamer wordende) delicatesse geldt in zuidelijker landen. De 19de-eeuwse ornitholoog Schlegel rapporteerde: “Op plaatsen waar ze tijdens de trek talrijk waren werden ze met slagnetten gevangen. In een kooi werden ze dan ’s nachts bij kaarslicht in enkele dagen vetgemest met...


07-12-2018

In goede handen

Balling in Nederland [Recensie] Met de toename van het aantal tweede-generatie-allochtonen zullen we over een paar jaar een nieuwe categorie literatuur krijgen, de ongetwijfeld bittere verhalen van de Jonge Turken in de Nederlandse samenleving . Nu moeten we het nog doen met enkele uitschieters van de eerste generatie, zoals de Portugese ex-balling Rentes de Carvalho die in Waar die andere God...


07-12-2018

Na Mattias

Achtergelaten leegte [Recensie] Soms maken goede schrijvers het zichzelf en de lezer nèt wat te moeilijk. Dat geldt voor Na Mattias, de derde roman van de jonge schrijver Peter Zantingh. In de acht hoofdstukken van het boek worden stukjes uit het leven van zes personen en twee echtparen beschreven. Als lezer voel je wel dat die personages enige samenhang zouden moeten...


16-11-2018

Verzameld nachtwerk

Doordenken en wegwezen [Recensie]¬†P.F. Thom√©se is – met grote tegenzin, zoals hij frequent laat weten –¬† een hoog gewaardeerd schrijver van romans en verhalen, waaronder zelfs enkele bewust op vlotte, bijna joviale toon geschreven schelmenromans:¬†J.Kessels, the novel¬†en¬†Het bamischandaal. En na zo’n succes ontvang je geregeld verzoeken van kranten, tijdschriften, radioprogramma’s en jubileum-vierende organisaties om een artikel, een essay of een...


16-11-2018

Een nieuw huis

De dingen die voorbijgaan [Recensie]¬†“‘Cette Manon avec ces amours anandrines … ‘ zei ik, nadat wij nog een glas te warm geworden champagne hadden gedronken. ‘Wij zijn in een stemming van ondergang’, zei Elly, ‘wij wilden in dit huis ons eigen leven leiden, maar dat is voorbij. De reis met Eva is een symbool. En die grijze haren vanmorgen zijn...


14-11-2018

Nederland, een bewoond gordijn

Bij aankomst in Amsterdam [Recensie] Rudy Kousbroek kwam in 1946 als 16-jarige in Nederland aan, na een vervelende kostschooltijd op Sumatra en een veel draaglijker periode in een Japans interneringskamp. In het kader van de Boekenweek en Amsterdam-culturele-hoofdstad-van-Europa-1987 (wie verzint toch dat soort onzin?) heeft hij een boekje geschreven over wat hem bij aankomst in Amsterdam opviel. En meteen gaat...


09-11-2018

Vlek in het meer

Laaghangende wolken [Recensie] Jan van der Vegt houdt van een geheimzinnig eiland dat ergens ten westen van Nederland moet liggen. Na een studie over de invloed van de Ierse mythologie op het werk van Roland Holst, de roman Een roemloos einde (over een Hollander die in het midden van de zeventiende eeuw in Ierland terecht komt), een Iers reisboek, is nu de...


09-11-2018

Zeemansgraf voor een kort verhaal

Levens vol muziek [Recensie] Zeemansgraf voor een kort verhaal is een drieluik over het ongewenst zwanger geraakte meisje Jet Hamelink, de door haar ter adoptie afgestane zoon Jurre en diens dochter Fine. Zij erven Jets muzikale talent en dat is uiteindelijk het enige dat hen stuk voor stuk op de been houdt. De drie delen waaruit de roman bestaat zijn elk...


02-11-2018

Het moet allemaal nog even wennen

Carmiggelt [Recensie] Rudolf Geel schreef in de jaren 1976 Р1982 een column in het Amsterdamse universiteitsblad Folia Civatis, en een selectie uit die bijdragen is nu gebundeld onder de titel Het moet allemaal nog even wennen. Columnisten zijn er in allerlei soorten en maten. Systeem-bouwers, polemisten, hobbyisten, minimumlijders, juristen, kwetals, anekdotici, cholerici, therapeuten, gekken en dwazen. Kenmerkend voor columnisten is dat ze altijd wat...


02-11-2018

De rover

Een doolhof van gedachten [Recensie] Bij de roman De Rover van Robert Walser ogen de pagina’s als gesloten tekstblokken. Elke bladzijde is volledig gevuld met een aaneengesloten reeks woorden. Zonder alinea’s. Héél af en toe een witregel. Geen hoofdstukken, 180 pagina’s onafgebroken proza. Maar als je begint te lezen raak je snel geboeid, zonder op de eerste pagina’s overigens ook maar in...


26-10-2018

De Opstand

Gevechten op het klein-seminarie en aan de evenaar [Recensie] Het gereformeerdendom heeft de afgelopen jaren een monopolie gehad in de literaire verwerking van jeugdtrauma’s, en ik vroeg me wel eens af waar de katholieken bleven. Alhoewel de grote en kleine zonden beneden de rivieren wat makkelijker weggewist worden, is de handel in vergeving daar het privilege van pastoors en kapelaan,...


19-10-2018

Vroeger was alles beter

Lessen van een knorrige oude man [Recensie] Ze bestaan ook in Finland, de oude knarren die handelen en denken zoals ze dat in hun jeugd hebben geleerd en die nooit voldoende redenen hebben gezien om daarvan af te wijken. En waarom zouden ze geen gelijk kunnen hebben? Dat is zo ongeveer het thema van Vroeger was alles beter van de Finse schrijver...


19-10-2018

De dronken kanarie

Een Toonbare Causerie [Recensie] Over Jan Gerhard Toonder moet altijd even gemeld worden dat hij de broer is van Ollie B. Bommel en lange tijd op Ibiza gewoond heeft of er misschien nog wel woont. Eventueel zou je nog een grapje kunnen maken over de Nederlandsche bank betaalt aan. Toonder heeft een slordige twintig boeken moeten schrijven voordat ik er...


13-10-2018

Het geheim van Mories Besjoer

Een goed bewaard geheim [Recensie] Achter de Balistraat is een klein hofje. Daar woont meneer Bikbergen, een antiquair die achter zijn huis de meubels maakt die hij aan de voorkant als antiek verkoopt. Aardige man. Verder Frieda, een corpulente ouwe mopperkous met een hart van goud, die het – vanwege de dunne tussenmuren – altijd aan de stok heeft met...


05-10-2018

Lek Hoofd

Geluiden proeven en kleuren horen [Recensie] Als je achternaam Kraak is en je waagt je aan een roman, dan wil je natuurlijk koste wat kost vermijden dat een recensie als titel krijgt: Kraak noch smaak. Dat kan mogelijk de reden geweest zijn waarom Haro Kraak (journalist en tv-recensent bij de Volkskrant) het bij zijn debuut gezocht heeft in juist een overdaad aan...


21-09-2018

Geloof in mij

Dichtersproza [Recensie] Als dichters een roman gaan schrijven krijgt de lezer het moeilijk. Want een plot maken behoort niet tot de dichtersvaardigheden. En het schrijven van een vlotte tekst meestal ook niet. Dichter/schrijver Jacob Groot bewees dat al in zijn vorige twee romans, Billy Doper (2008) en Adam Seconde (2012) en nu opnieuw in Geloof in mij (november 2016). Hij schrijft prachtig proza in een mengeling...


14-09-2018

De Seringenboom

Een broer uit duizenden ‚Äď hilarische jeugdherinneringen [Recensie] Toon Tellegen (1941), opgegroeid in het Zuid-Hollandse plaatsje Den Briel als zoon van de plaatselijke dokter, had een zes jaar oudere broer, Ben Tellegen. In De Seringenboom haalt Tellegen herinneringen aan hem op. De grote broer was een held voor de jonge Toon: de sterkste jongen ooit, de grootste eter ooit, de...


07-09-2018

Indische koortsen

Het gras is nergens groener [Recensie] Oost West, Thuis Best is de onuitgesproken teneur van vrijwel alle reisliteratuur. Het gras is niet groener achter de horizon, het is blauw of rood, het is eigenlijk geen gras. De bewoners van vreemde landen lijken op mensen, en soms krijg je het gevoel dat ze het ook zijn. Maar bij nadere bestudering rijst...


07-09-2018

Ik, J. Kessels

Tja [Recensie] “Stront, seks en foute grappen. Ik heb Ik, J. Kessels schuddend van het lachen zitten schrijven,” laat schrijver P.F. Thom√©se in de Volkskrant weten. Dat schept verwachtingen, want wie wil nou niet schuddend van het lachen een boek lezen over stront en seks met foute grappen? Thom√©se stelt niet teleur. Slap geouwehoer is een v√©√©l te zwakke kwalificatie...


31-08-2018

De moeder van Ikabod

Avonturen in bos en veld – van onze kleine held [Recensie]¬†Schrijvers die bekendheid genieten via de televisie moeten uitkijken als ze in de ik-vorm schrijven. Want elke lezer ziet hen voor zich en kan sommige activiteiten wel en andere juist niet met deze auteur verbinden. Zo kan het ene medium het andere dwars zitten. Bij Maarten ’t Harts nieuwe verhalenbundel¬†De...


31-08-2018

Jacob's wapen

Een koortsdroom van ellende [Recensie] Oorlog is op zijn best geen lolletje en wie het heeft meegemaakt houdt er herinneringen aan over die verwerking behoeven. Soms worden ze opgeschreven, uit therapeutische overwegingen, of om bij te dragen aan kennis over wat er gebeurde, of als literaire uiting. Als dergelijke herinneringen het brengen tot een publikatie gaat het meestal om een...


24-08-2018

De liefdesmachine

Superieur geouwehoer [Recensie] Wie wel eens geprobeerd heeft na te denken weet dat dat niet meevalt.¬†Telkens als je een gedachte denkt beet te hebben komt er een andere doorheen.¬†Het hele leven wordt zo √©√©n eindeloze poging niet afgeleid te raken.¬†De liefdesmachine¬†van Wouter Godijn doet verslag van zo’n proces. De ik-persoon, Alexander van Putten, wil ons een verhaal vertellen, maar wordt...


24-08-2018

Meisje Vellebeen

Het betere variet√©-werk [Recensie] Dick Walda heeft volgens de achterflap van zijn verhalenbundel¬†Meisje Vellebeen¬†[1975/red.] maar een klein talent in huis. “Dat houdt in dat ik van de nood een deugd tracht te maken. Of om het anders te zeggen: ik geef een roffel van dagelijkse dingen. Ik hou o.a. van het betere variet√©-werk, een goochelaar die heel slim bezig is,...


17-08-2018

Krimp

De vernietigende werking van haat en zelfhaat [Recensie] Goede schrijvers hebben genoeg aan 150 boekpagina’s bewijst Justine le Clerq in haar derde boek,¬†Krimp¬†geheten. De schrijfster heeft zelf een jeugd vol drugs en geweld achter de rug en put daar gretig uit bij het vertellen van het verhaal van Lina. Lina is de dochter van Hugo Hersenvoort, eigenaar en kok van...


10-08-2018

Aliesje

Uitstekend besluit [Recensie] Veel speurwerk is de laatste tijd [1975/red.] verricht naar de werkelijke identiteit van de dichter/schrijver Tymen Trolsky. Diverse auteurs wezen met verontwaardiging de suggestie van de hand dat zij zich onder dit pseudoniem zouden verschuilen, en de laatste berichten gaan in de richting van een brabantse onderwijzer.¬†Wie het ook is, na lezing van Trolsky’s roman¬†Aliesje¬†begrijp ik die...


03-08-2018

As in tas

Drie en een halve kilo verleden tijd [Recensie]¬†Hugo Brandt Corstius liet zijn kinderen weten dat ze hem na zijn dood maar in een vuilniszak moesten stoppen en ergens dumpen… Dat leek hen toen het er op aan kwam – hij overleed op 28 februari 2014, 78 jaar oud – toch wat te radicaal en gezien het beperkte volume van vuilniszakken...


03-08-2018

Verveling bestaat niet: nieuwe dagboeknotities

Het Droste-effect [Recensie] Tot voor kort kende ik Buddingh eigenlijk voornamelijk als de figuur die mij een jaar lang maandelijks kort aankeek, de pijp met een kort kloppend geluid uit zijn mond haalde en met hoge verwijtende stem meedeelde dat ik bezig was te kijken naar het programma Poets. Jij mag je tanden ook wel eens schuren, dacht ik dan snel, voordat...


27-07-2018

Het gordijn met de ibissen

Vanonder de koperen ploert [Recensie] Het zal ooit wel eens ophouden, mag je aannemen, maar liefhebbers van Nederlands-Indische belleterie kunnen nog steeds af en toe een nieuwe titel verwelkomen. Het is een tijdje wat langzamer gegaan en met Langs het Schrikdraad van A. L. Schneider (ergens in de jaren zestig uitgegeven) leek het wel bekeken. Maar de laatste tijd gaat het weer beter....


27-07-2018

Ernesto

Derde roman van Marijke H√∂weler: solidair met de sukkels “Van geluk gesproken”, zei Leo om de stilte een beetje op te vullen. “Wij hebben ook wat nieuws: Rosa’s boek wordt uitgegeven, dus bij ons schijnt de zon, niet waar, Ernesto?” [Recensie]¬†In deze slotzin van¬†Ernesto, Marijke H√∂welers nieuwste boek [1985/red.], zijn de titels van beide voorgaande romans verwerkt. En dat komt...


20-07-2018

De verzoening

Kijken door een caleidoscoop [Recensie]¬†De laatste lach¬†was in 1997 het prozadebuut van R.A. Basart en de recensenten wisten er niet goed raad mee. Een boek dat niet te vergelijken was met bestaande boeken en vooral indruk maakte door het inventieve taalgebruik. ‘Literaire hoogstandjes’ was de beschrijving die de dienstdoende recensenten als vanzelf inviel. Na negentien jaar stilte verschijnt nu¬†De verzoening,...


20-07-2018

Het groeit! Het leeft!

Nieuw leven beschreven [Recensie] Ongeveer 60 columns bevat Het Groeit! Het leeft!. Marjolijn van Heemstra (schrijver, dichter theatermaker) schreef ze voor Trouw in de periode dat haar zoon veranderde van baby tot peuter. Het moederschap is natuurlijk een prachtig onderwerp voor columns: elke dag, elke week, elke maand verandert er iets in de moeder, in het kind, in de verhouding van...


20-07-2018

Nathalie

“Toch geen jodinnetje…” [Recensie] De laatste tijd komen er ineens weer wat boeken over Moeder los, het zal wel iets met het Jaar van de Vrouw [1974/red.] te maken hebben, zoals alles tegenwoordig. Ook¬†Nathalie¬†van Ger Verrips gaat over moeder, en wat een prachtig boekje is het geworden. Nathalie is een Duits meisje, opgegroeid in de harde jaren rond de eerste...


13-07-2018

Verdwaalde vlinders

Verzopen vlinder [Recensie] Vroeger had Margriet zo’n serie boekjes die je voor een klein bedrag bij de bezorger kon kopen, en waarin werd verteld hoe het blonde en schuchtere meisje haar donkere en knappe tenniskampioen kreeg, of hoe het knappe en rijke brutaaltje uiteindelijk toch verliefd werd op de bescheiden, aan het linkerbeen verlamde achtergrond-figuur die haar op 2/3 van...


06-07-2018

Mooie boel

Ferme woede en zelfbeklag [Recensie] Ik kan het niet helpen, maar verhalen die leesbaar geschreven zijn hebben bij mij altijd een streepje voor. Als er dan ook nog wat ironie in zit en er een kop of staart aan te ontdekken valt, dan ben ik voor de bijl. Kortom, ik ben een liefhebber van wat de anekdotische richting genoemd wordt,...


29-06-2018

Het verhaal

Ooms zelfmoord: roman van Koos van Zomeren [Recensie] Na een hele reeks thrillers geschreven te hebben, verraste Koos van Zomeren in 1983 met de veelgeprezen roman¬†Otto’s oorlog. In 1985 volgde¬†De Witte Prins, een politieke zedenschets over een dubbelganger van Van Agt, waarbij ik hier en daar het gevoel kreeg dat de schrijver boven zijn macht greep, en te nadrukkelijk, een...


22-06-2018

Alptraum. Stanley's laatste gems

Een hondenleven – maar wel een mooi hondenleven “Een juweel van een boek, dat gaat over het leven en dood; over geloof, hoop en liefde, en over de twijfel aan de zin van dat alles. En dat geschreven in een stijl die ruimte biedt voor ironie, wrevel en melancholie. Wie wil er nog m√©√©r?” [Recensie] Dit schreef ik in mijn...


15-06-2018

Vaarwel, plumpudding, cognac en sigaren

Thuis [Recensie] Bij alle discussies over de ‘richting Vogelaar’ en de ‘richting Mensje van Keulen’ zou je haast vergeten dat Nederland een groot arsenaal heeft van vakkundige schrijvers uit de wat oudere generaties. Wolkers, Reve en Hermans trekken natuurlijk een hoop aandacht weg, maar er zijn toch ook mensen als Belcampo, Brakman, Bulthuis, Visser, Dendermonde, die er wat van kunnen....


15-06-2018

Het gevorkte beest

De magie van de cirkel [Recensie] In de afgelopen jaren toonde de televisie een paar keer een documentaire over het gevecht van dirigenten met het veelarmige orkestbeest, en dat leverde altijd boeiend kijk-materiaal op. Soortgelijke spanningen treden op in de voorbereiding van een toneel-voorstelling en die confrontatie is de achtergrond van enkele boeken die de laatste tijd uitkwamen. Het laatste...


08-06-2018

Claire Obscure. Verhalen van lust en verlangen

Erotische verhalen van Peter Andriesse [Recensie] “Die Peter Andriesse die kan er wat van, h√®?” zei Rudy Kousbroek twintig jaar geleden tegen me toen ik hem ontmoette op de Pasar Malam in den Haag.¬†Hij had daar eerder in het Kooktheater met veel flair een sambal goreng corned beef staan maken voor een groep idolate lezeressen. “Ja, die Indische verhalen zijn...


08-06-2018

Nee heb je - notities over ziek zijn

Moed verzamelen [Recensie] Dat alle mensen doodgaan is geen zekerheid (de verzekeringswiskunde neemt nog steeds aan dat iedereen ouder kan worden dan hij al is) maar men moet toch serieus rekening houden met het einde. Ooit was ik in de gelegenheid om in een enquête de vraag te stellen hoe men het liefst zou overlijden. De meeste ondervraagden bleken een...


01-06-2018

Het jasje van Luís Martin Vervoort

Het raadsel Gijs Thio [Recensie] Gilles van der Loo (1973) schreef de verhalenbundel Hier sneeuwt het nooit (2012) en de roman Het laatste kind, beiden goed ontvangen. Zijn zojuist verschenen roman Het jasje van Luís Martin is geschreven als hommage aan de op 26 februari 2011 plotseling verdwenen oud-barman en wijnhandelaar Gijs Thio, een vriend van de schrijver. Na een maand werd zijn lichaam gevonden, drijvend in...


01-06-2018

Geheim dagboek (5e deel: 1954-1955)

Ingredi√ęnten voor een roman [Recensie] Het vijfde deel van Hans Warrens¬†Geheim Dagboek¬†bestrijkt de jaren 1954-1955. De schrijver is 33 jaar oud, begint wat naam te maken als dichter, maar het kaal worden en het vervallen van het gebit leidt tot somber gepeins over het leven:¬†“Mogelijkheden heb ik wel maar tot nu toe heb ik ze niet gebruikt. Artiest spelen, niet...


25-05-2018

Nijlpaard op Loosdrecht

Op zoek naar het unheimliche “Schrik op schrik, hoe blijft een mens gezond!” placht mijn moeder (afkomstig uit Oudewater) te zeggen als haar iets onverwachts overkwam. [Recensie] Nijlpaard op Loosdrecht, het verhalendebuut van Helge Bonset (auteur van Nooit met je rug naar de klas) kan de lezer ook wat onrustig maken. En dat is duidelijk de bedoeling van de schrijver....


18-05-2018

De kunst van het lassowerpen

Eenaktertjes [Recensie] Goed kunnen schrijven en merken dat je niets te melden hebt, dat lijkt mij het ergste wat een auteur kan overkomen. En het zal vaak genoeg gebeuren, want wat valt er Рalles overziend Рaan zinnigs mee te delen? Uit de nimmer aflatende stroom van nieuwe titels blijkt dat veel schrijvers met dat probleem wel raad weten, hetzij doot...


18-05-2018

Huis en hemel

Draaien, altijd maar draaien [Recensie] Monika Sauwer debuteerde in 1977 met de verhalenbundel Mooie Boel, waarin de vrouwelijke ik-persoon knorrig maar vastberaden door het leven stommelt, geplaagd door fobische angsten die onsuccesvol bestreden worden met drank en valium, gedragstherapie en seks. Op Sauwers onbekommerde expressie van vrouwelijke lust en onlust reageerden sommige recensenten wat schrikachtig, kan ik me herinneren. Maar er viel...


11-05-2018

Kraaien tellen

Het leven ontwijken [Recensie] “Kraaien kunnen tellen” is maar √©√©n van de vele weetjes die Tobias (‘Toby’) Gouweleeuw ongewild in zijn hersenpan heeft verzameld en die er al even ongewild uit vliegen op momenten dat ze eigenlijk niet ter zake zijn. En die momenten zijn talrijk, want Tobias verkeert het liefst in het Nirwana, het Niets. Zijn studie aan de...


11-05-2018

De Hunnen

Eenmansguerilla [Recensie] Nu de generaties die de tweede wereldoorlog ‘Bewust Hebben Meegemaakt’ langzamerhand wat uitverteld raken, komt een nieuwe groep naar voren: oorlogskleuters schrijven hun memoires. Jeroen Brouwers beschreef enkele jaren geleden zijn veelgesmade, wat overdreven geachte herinneringen aan het Jappenkamp.¬†Bezonken Rood¬†is een zomeravond-idylle in vergelijking met de bakken angst en geweld die Jan Cremers geheugen leegstort op ruim 1500...


04-05-2018

De schuilplaats

Kroniek van een bizar gezin [Recensie] Het gaat in De schuilplaats over een Frans-joodse familie van 5 personen (twee ouders, twee kinderen, één kleinkind) die zich geregeld in een Fiat 500 wurmen, en er lange reizen mee maken zonder ooit het voertuig verder dan enkele tientallen meters te verlaten voor de broodnodige aankopen. Ze slapen er ook in, de jongste in de achterbak....


04-05-2018

Havinck: een episode

Een vanzelfsprekende virtuositeit [Recensie] Hoofdpersoon in Marja Brouwers’ romandebuut is de Amsterdamse advocaat Robert Havinck, die een van alle gemakken voorzien bestaan leidt. Hij is partner in een kleine advocatenfirma, maar zijn ambities reikten niet zo ver dat hij de opname van zijn naam in het briefhoofd van de firma bedong. En ook verder neemt hij het leven voor lief....


27-04-2018

Ljoeba's buik

Salonbuik [Recensie] Het nieuwe boek van Frenkel Frank [1973/red.], daar ga je toch wel even lekker voor zitten, want die man die kan er wat van. Maar helaas, het schrijven van een boek is kennelijk toch weer iets heel anders dan het schrijven van sketches en toneelstukken. Het kostte me twee uur hard werken voor ik aan de slotpagina toe was,...


25-04-2018

Oost-Indische spiegel

Nederlandse schrijvers en dichters over Indonesi√ę [Recensie] Het zal niet zo vaak voorkomen dat een literator de mogelijkheid heeft een literatuuroverzicht te maken dat afrondend is. Door het veel betreurde wegvallen van Indi√ę als kolonie kreeg Rob Nieuwenhuys (zoon van de directeur van het bekende Hotel des Indes te Batavia) die kans. Als ‘Indisch schrijver’ werd hij al eerder bekend...


20-04-2018

Een ongeduldig verlangen

Maatje, zag je mij? [Recensie]¬†Tijdens de oorlog vond in Nederlands-Indi√ę een driedeling plaats onder de Nederlanders:¬† alle weerbare mannen – meestal opgeroepen voor het leger – werden ingezet als dwangarbeider voor het aanleggen van spoorwegen (in Birma, op Sumatra) of het werken in de Japanse mijnen. Vrouwen, kinderen en bejaarde mannen werden ge√Įnterneerd, tenzij ze konden aantonen m√©√©r dan 50%...


20-04-2018

Huishoudboekje met rozijnen

Teksten van Dirkje Kuik: te weinig krenten [Recensie] Er zijn mensen die tijdens het vertellen van een verhaal bij elke nieuw opduikende figuur herinnerd worden aan een andere geschiedenis, die er eerst in zenuwslopend detail uitmoet, voordat de draad weer opgepakt kan worden. In mijn ervaring zijn het vooral ooms, tantes en buurlieden die aan deze oeverloze kwekzucht lijden en...


13-04-2018

Buster Kafka

Het lot van een niet-joodse jood [Recensie] Een Nederlander, Carl de Ruiter komt naar jaren in de USA terug in Amsterdam en hoopt daar een vriend te hervinden die hij kende van de vele avonden doorgebracht in een kroeg genaamd Het Gewicht. En eigenlijk ook de vriendin die helaas voor die vriend koos en misschien wel de reden was waarom...


11-04-2018

Een passage naar Indi√ę

Een passage naar de jeugd: …terwijl het schip verder de nacht in vaart… [Recensie] Er moeten nog heel wat Nederlanders leven die in hun herinnering de geuren, beelden en geluiden hebben van een bootreis naar Indi√ę of terug. Een kleine maand, doorgebracht in een ge√Įsoleerd wereldje en in een traag ritme van stijlvol tafelen, lui lezen in een ligstoel, een...


06-04-2018

Couperus in de Ori√ęnt

Met 160 kilo door Noord-Afrika [Recensie]¬†Er zijn maar weinig Nederlandse schrijvers van het begin van de 20ste eeuw of¬† langer geleden die nog gelezen worden door het hedendaagse literaire publiek. En nog minder schrijvers hebben een Genootschap dat hun werk onder de aandacht probeert te brengen. Het Multatuli genootschap, is er √©√©n, ook du Perron heeft zo’n bewonderaarsgroep. En Louis...


06-04-2018

Dipanegara

De Java-oorlog (1825-1830) [Recensie]¬†Johan Fabricius (geb. 1899) behoort tot de auteurs waar je weinig van hoort, maar die met de regelmaat van een klok verder werken aan een oeuvre dat in de bibliotheek altijd uitgeleend is. Hij heeft een deel van zijn jeugd in Indi√ę doorgebracht en er een paar romans gesitueerd. Een paar maanden geleden verscheen de historische roman¬†Dipanegara¬†waarin...


06-04-2018

Slecht zicht

Schrijver op zoek naar personages die op zoek zijn naar zichzelf “Alexander Kievoet, een man van veertig die met zichzelf geen raad weet in het Amsterdam van 1985. Ik zie hem niet voor me. Is hij kort, dikkig, vroeg kalend blond, rookt hij een pijp ? Hij kan lang zijn, met krullend donker haar en sigaretten roken. Of niet roken.”...


04-04-2018

Beneden de wind: herinneringen aan Curaçao

Stil mijmeren over gebeurtenissen en personen [Recensie] In 1935 vertrok de 22-jarige J. van de Walle naar Curaçao om daar redacteur te worden van een krant met de misleidende naam Beurs- en Nieuwsberichten. Nu [1974/red], inmiddels uiteraard een stuk ouder geworden, schreef hij zijn herinneringen aan de dertiger en veertiger jaren op onder de titel Beneden de Wind. Van de Walle schrijft niet of...


30-03-2018

Hersenschimmen

De aftakeling van een aardig mens [Recensie] Ouder worden we allemaal, maar het vooruitzicht van aftakeling is zelden gespreksstof, hooguit onderwerp van een snel weer weggeschopte zwarte mijmering. Het lichamelijk verval is nog voorstelbaar (hoe ergerniswekkend ook), maar wie durft zich de geestelijke aftakeling in te denken? Bernlef behoort tot het type schrijver dat zich dat soort taken stelt. In...


30-03-2018

De vrouwenbron

Melancholieke terugblik [Recensie] Jezelf opvoeren in een zogenaamd door een ander geschreven verhaal, en dat verhaal dan wat pissig corrigeren in een lang naschrift, dat is wat Steven Tetterode doet in de nieuwe roman van Rudolf Geel, De Vrouwenbron. Het levert een aardige puzzel op, waarbij fictie op waarheidsgehalte wordt getoetst. De lezer wordt zo meegevoerd door de discussie over wat er nu...


23-03-2018

Mijn hemel

Het rosse leven rond 1900 [Recensie]¬†Als men wil zien hoe het dagelijkse bestaan van gewone mensen er een eeuw geleden uit zag is dat moeilijk te vinden. Want foto’s werden vooral gemaakt bij speciale gelegenheden, niet op een alledaags moment. De BBC probeerde jaren geleden een beeld van die tijd te geven door een hedendaags middenklasse echtpaar een jaar lang...


23-03-2018

Hondedromen

Bernlef aan de kop van het peloton: verhalen van de sombere oude dag [Recensie]¬†In deze tijd [1974/red.] van longkanker, hartontploffingen, fobie√ęn, maagbezwaren en knobbeltjes op de borsten, denkt eigenlijk niemand meer aan de oude dag. Je bent al blij als je met goed fatsoen de zestig haalt. Lukt dat, dan schijn je geleidelijk aan in kalmer vaarwater te komen. Natuurlijk,...


23-03-2018

De roze vlag

Ondanks de wind hangen de gordijnen stil [Recensie] Naar ik uit andere recensies begrepen heb is¬†De Roze Vlag, het romandebuut van Martin Koomen, een sleutelroman over het¬†Vrije Volk¬†in de jaren zestig. Zonder moeite herkennen insiders bekende HW-figuren als Klaas Voskuil, Thijs van Veen, Paul van ’t Veer, Theo Eerdmans en vele anderen. Aangezien ik geen insider ben mis ik de...


16-03-2018

De ziekte van Lodesteijn

Een eenling kraakt het systeem De eenling in opstand tegen het systeem, dat zal wel √©√©n van de meest gebruikte literaire thema’s zijn. Dat geldt ook voor de nieuwe boeken van Levi Weemoedt en Dick Schouten. [Recensie] Bij Weemoedt gaat het om de leraar Klassieke Talen Lodesteijn die zich probeert te handhaven op √©√©n van die steeds massaler wordende middelbare...


14-03-2018

Massa-executies op Sulawesi

Een vuile oorlog [Recensie] De jonge journaliste Manon van den Brekel interviewde op Sulawesi ruim 90 nabestaanden van door Nederlandse militairen in 1947 gedode Indonesische mannen. Haar verslag daarvan verscheen zojuist onder de titel Massa-executies op Sulawesi. Ik woonde in 1947 op Celebes, als zoon van een KNIL-militair. En heb dus aan den lijve kunnen ondervinden hoe verschillend de realiteiten kunnen...


09-03-2018

De kleine blonde dood

Onverbloemd autobiografisch [Recensie] Boudewijn B√ľch, de supersalesman van de Nederlandse literatuur op de vaderlandse TV roept bij mij beelden op van onsamenhangend enthousiasme, die het moeilijk maken om onbevangen een boek van hem te lezen. Met enige tegenzin begon ik dan ook aan¬†De kleine blonde dood¬†en zag steeds dat verouderde page-hoofd voor me: “Hier een prachtige verhalenbundel van Hans Andries!...


09-03-2018

Lotgevallen

Cherry Duyns kan er wat van [Recensie]¬†Cherry Duyns is de in onhandig grote maten (hijzelf noemt het “super comic size”) uitgevoerde jongeman die enkele jaren geleden regelmatig op het scherm te zien was in het programma Poets. In de rol van bokstrainer dreef hij bijvoorbeeld met minzame aandrang een nietsvermoedende passant de rug van zijn bokser op, waar de ongelukkige...


09-03-2018

Twee Vrouwen

Eredivisie-schrijver na vijfjaar terug met roman¬†‘Twee vrouwen’ Mulisch: naar de topklasse [Recensie] Wat kun je toch langs sommige schrijvers heen leven: het is zo lang geleden dat ik iets van Harry Mulisch las dat ik niet eens meer zou weten wat dat toen was. Sterker nog, ik had eigenlijk het gevoel dat hij aan verstopping leed en nooit meer wat...


02-03-2018

Het Gouden Ei

Kort verhaal van Tim Krabb√©: Het geweten uitgeschakeld [Recensie] Het genre van de ‘fantastische vertelling’ wordt in Nederland niet veel beoefend. Ik heb het dan over verhalen waarin Esscher-achtige constructies voorkomen, gespeeld wordt met het gebrekkige waarnemingsvermogen van mensen, ik en hij-figuren in elkaar overgaan, de tijd achteruit loopt, en zo meer. Bordewijks debuut, W. F. Hermans soms, Mulisch’s Sergeant...


23-02-2018

De rat van Arras

Maria’s boodschappenjongen [Recensie] In zijn debuut¬†Nathan Sid¬†(1984) snoepte Adriaan van Dis van zijn jeugdherinneringen: het naoorlogs, gerepatrieerd indisch milieu met tante Pop en tante Zus, verboden lekkernijen en rampspoeden klein en groot. “Na vijven floepten de lichten aan, gekletter van pannen, een lopende kraan. V√≥√≥r rook de lombok, achter de trassie, links was het sajoer, wij aten nassie.” Veel geheimzinnigs...


21-02-2018

Het leven in Nederlandsch-Indi√ę

Vanonder de koperen ploert [Recensie]¬†HET gesprek van de dag in 1900 was een boek met de onschuldige titel¬†Het leven in Nederlandsch-Indi√ę, geschreven door Bas Veth.¬†In 1860 geboren in Amsterdam, was hij vanaf zijn 19e tot zijn 31ste jaar handelaar in ongeregeld goed geweest in de kolonie en had een bloedhekel aan dat land gekregen. Toen hij in 1891 eindelijk het...


14-02-2018

Strepen aan de hemel

De vliegtuigen vlogen over [Recensie] Het op papier zetten van oorlogsherinneringen heeft kennelijk vier functies: het invullen van de details van een kolossale ramp, het liefdevol vereeuwigen van naasten die de oorlog niet overleefd hebben, getuigen wat macht en onmacht teweeg kunnen brengen in mensen. En tenslotte, maar eigenlijk het belangrijkst: het eindelijk verwerken van de ervaringen die men ruim...


09-02-2018

Parttime astronaut

Eindeloos gepieker [Recensie] Voor echte mensen moet je niet bij Renée van Marissing zijn. Haar personages in Parttime astronaut zijn het resultaat van onderzoek naar Рin dit geval Рde fijne nuances in gezinsrelaties en de momenten waarop man en vrouw uit elkaar groeien. In Parttime astronaut gaat het om Karlijn, een jonge vrouw in een gezinsrelatie. Haar man is Jasper en ze hebben...


03-02-2018

Zaza en de president

Literaire verheviging [Recensie] Zeer begaafde uitzonderingen daargelaten mag je een romanschrijver pas serieus beoordelen als hij een half dozijn boeken heeft geproduceerd. Het vergt nogal wat ervaringen om personages, gebeurtenissen, informatie en idee√ęn in een compositie onder te brengen die zonder horten en stoten van begin tot eind boeit. Wie dat niet in √©√©n keer onder de knie heeft, is...


02-02-2018

Hoe heette de hoedenmaker? - Recensie

Het korte leven van een vroegvoltooide [Recensie] Ook als je de achtergronden niet kent denk je bij het lezen van Loekie Zvonik’s¬†Hoe heette de hoedenmaker?¬†toch al: wat een wonderlijk mooi verhaal is dit. Over Hermine, een Belgisch meisje van Tsjechische komaf en Didier, een Belgische jongen. Ze zijn kort verliefd op elkaar in hun studententijd aan de universiteit van Gent...


26-01-2018

De vader van moordenaar

Bint [Recensie] Wie dit boek ter hand neemt moet zorgen minstens anderhalf √° twee uur de tijd te hebben. Want als je er eenmaal aan begint lees je het 101 pagina‚Äôs tellende verhaal in √©√©n ruk uit. En je maakt dan als lezer √©√©n lesuur mee uit klas 3B van het Wittelsbacher Gymnasium in M√ľnchen. In het jaar 1928. Tijdens...