Weterings, Vera

Weterings, Vera

Vera combineerde een studie Geschiedenis met Journalistiek & Nieuwe Media aan de Universiteit Leiden en behaalde bij het Nederlands Instituut voor Marketing haar diploma NIMA Marketing A. Zij werkte voor het Rijksmuseum van Oudheden, het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (Vrouwenlexicon), de Bibliotheek A tot Z, de Bibliotheek Gouda, Picturae en 1001 Vrouwen.

Momenteel is zij als stafmedewerker Marketing, PR en Communicatie werkzaam bij CBG|Centrum voor familiegeschiedenis, is ze bestuurslid bij Stichting Archiefpublicaties en zit ze in de redactie van het Archievenblad. Daarnaast schrijft ze regelmatig boekrecensies en artikelen voor Hereditas Nexus.

241 Recensies

17-02-2021

De grieken

Originele visie op de Griekse samenleving [Recensie] Philip Matyszak biedt de lezer in dit boek een origineel perspectief op de Griekse samenleving. Matyszak behaalde zijn doctoraat in Romeinse geschiedenis aan het St. John’s College, Oxford. Daarnaast doceert hij Oude Geschiedenis aan het Madingley Hall Institute of Continuing Education van Cambridge University. Ook verschenen eerder van zijn hand verschillende boeken over...


19-11-2020

Controverses

De oudheid is nog heel levend [Recensie] Het thema van de Week van de Klassieken 2020 (8 t/m 18 april) was controverse. Net als voorgaande jaren verschijnt er bij dit thema ook een speciaal boekje, een traditie die Uitgeverij Athenaeum, Ambo Anthos, Amsterdam University Press en Uitgeverij Omniboek al een aantal jaren in ere houden. Dit jaar kwam het themaboekje...


04-11-2020

De ontdekking van Rome

Wat valt er te leren van Rome? [Recensie] Wie op het gymnasium heeft gezeten, zal ongetwijfeld in de bovenbouw met de klas op Romereis zijn gegaan. Een bijzondere belevenis naar een stad die een en al oudheid ademt. Het is een vormende traditie die nog steeds door alle Nederlandse gymnasia in ere wordt gehouden In De ontdekking van Rome volgt...


28-10-2020

Goed boeren

Landbouwtradities besproken door een beroemd redenaar [Recensie] De Romeinse consul Marcus Porcius Cato (234-149 voor Christus) staat bekend om zijn gevleugelde uitspraak “Ceterum censeo Carthaginem esse delendam”, oftewel: “Overigens ben ik van mening dat Carthago verwoest moet worden” waarmee hij iedere redevoering voor de senaat besloot. Hij staat hiermee bekend als nationalist en voorvechter van oorlog tegen de Puni√ęrs. Veel...


28-10-2020

Ceasar in de lage landen

Nieuw perspectief op een van de beroemdste legerleiders van de wereldgeschiedenis [Recensie] Wie kent hem niet? De bekende Romeinse veldheer Julius Caesar. Hij wordt herinnerd als groot staatsman en legerleider in onze contreien bekend van zijn Gallische Oorlog die hij voor een groot deel langs de Rijn en de Maas voerde. Onderzoek wijst uit dat Caesar een stuk minder hero√Įsch...


14-10-2020

Hoe word ik een Romein?

Hoe word ik een Romein? ‚ÄúAcademici zullen wel blijven twisten over de vraag hoe representatief zijn idee√ęn zijn voor alle Romeinen, maar het staat buiten kijf dat Falx‚Äô inzichten ons een blik gunnen in de eigenschappen waarover vele vooraanstaande romeinen van oordeel waren dat ze rome groot hebben gemaakt.‚ÄĚ(P. 9) Zo schrijft classicus Jerry Toner in zijn noot voor de...


08-10-2020

Lucas Gassel van Helmond

Meester van het landschap [Recensie] De naam Lucas Gassel zal bij weinigen een belletje doen rinkelen. Toch wordt hij dé meester van het landschap van de zestiende eeuw genoemd, de Brabantse Gouden Eeuw. Gassel was namelijk één van de vroegste kunstenaars die zich specialiseerde in het schilderen van landschappen. Samen met tijdgenoten als Joachim Patinir en Herri met de Bles...


30-09-2020

Viglius van Aytta

Friese invloed in Europa [Recensie] Er is geen Fries te bedenken die zo’n belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de Europese cultuurgeschiedenis als Vigliius van Aytta (1507-1577). Doordat hij vanaf de vroege jaren 1540 tal van sleutelposities bekleedde in de Habsburgse regering van de Nederlanden in Brussel. Hij zat aan tafel met sleutelfiguren zoals Willem van Oranje, Karel de Vijfde, Filips...


30-09-2020

Muiderslot

Oudste kasteel van Nederland, met rechtsdraaiende trappen [Recensie] Het Muiderslot is het oudste en best bewaarde kasteel van Nederland. In deze nieuwe publicatie over het kasteel leer je in vogelvlucht over de geschiedenis van het gebouw en zijn bewoners. Het is een typische toeristische uitgave bomvol prachtige foto’s en leuke anekdotes. Zo leer je in het boekje dat de wenteltrap...


13-08-2020

Streeksierraden uit de collectie van het Nederlands Openluchtmuseum

Een leven in dracht [Recensie] De meeste mensen zullen het Nederlands Openluchtmuseum kennen als een groot themapark waar de Nederlandse geschiedenis tot leven komt. In de collectie van het Nederlands Openluchtmuseum bevinden zich ongeveer 153 duizend voorwerpen, waaronder boerenwagens, woningtextiel, speelgoed en streekdracht. Uitkomst in tijden van corona is dat het merendeel van deze collectie ook online is te bekijken....


06-08-2020

Kabinetten, galerijen en musea

Van navelstaarderij tot open vizier: musea in de samenleving [Recensie] De geschiedenis van het verzamelen en presenteren in musea is allesbehalve eentonig, en ook de huidige rol van musea is diffuus. Twee gedegen studies proberen de historische en hedendaagse plek van musea in de samenleving te vatten. Waar het imposante Kabinetten, galerijen en musea focust op de geschiedenis van het verzamelen en...


30-07-2020

De tentoonstellingsmaker van de 21ste eeuw

De bezoekersbeleving in musea [Recensie] Hoe ervaart een bezoeker zijn of haar tentoonstellingsbezoek? Het is de vraag van één miljoen. Een eenduidig antwoord is lastig te geven, dat blijkt wel uit de vele symposia en vakliteratuur die de afgelopen jaren de revue passeerden. De Hogeschool van Amsterdam stortte zich met de projecten Designing Experiencescapes en De tentoonstellingsmaker van de 21ste eeuw ook op de kwestie....


16-07-2020

Liefde en kunst heersen

Gevierd en vergeten [Recensie] De laatste decennia is er onder kunsthistorici en in de museumwereld een herwaardering op gang gekomen van het twintigste-eeuwse classicisme. Het accent ligt hierbij met name op de Franse kunst en veel minder op vergelijkbare tendenties in Duitsland. Vandaar dat de auteur ervoor koos om de Duits-Nederlandse beeldhouwer Emil Epple (1877-1948) onder de loep te nemen....


15-07-2020

Vrouwen en kinderen eerst

Over de onzichtbaren in de geschiedenisboeken [Recensie] Hoewel de titel¬†Vrouwen en kinderen eerst¬† wellicht suggereert dat het boek een feministisch pleidooi is, is het dat zeker niet. De titel van het boek ‚ÄstVrouwen en kinderen eerst¬†‚Äď is ontleend aan de columns die historica Els Kloek schreef voor het kwartaalblad van het CBG|Centrum voor Familiegeschiedenis¬†Genealogie¬†(tegenwoordig bekend onder de titel¬†Gen.magazine). Kloek koos...


09-07-2020

Beauty en fashion

De laatste trends uit het oude Rome ‚ÄúMooi zijn is kunst met een geheim‚ÄĚ [Recensie] Zo schreef de Romeinse dichter Ovidius tweeduizend jaar geleden. Je zou het tegenwoordig haast niet meer denken met de vele fashionista‚Äôs die in magazines, blogs en talkshows de laatste trends in de gaten houden en zo veel mogelijk delen. Toch werden ook in de Romeinse...


08-07-2020

Majesteit!

Correspondentie met keizer Trajanus [Recensie] Majesteit sluit aan bij twee eerder bij uitgeverij Athenaeum verschenen boeken met brieven van Plinius in de vertaling van vertaler en classicus Vincent Hunink: De Vesuvius in vlammen. Brieven aan Tacitus (2017) en Mijn landhuizen. Brieven over Romeinse villa‚Äôs (2017).  Voor Majesteit werkte Hunink samen met classicus Roald Dijkstra net als hijzelf werkzaam aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hunink verzorgde de vertaling...


02-07-2020

Mesdag & Mancini

De Mesdag Collectie in focus [Recensie] Het boek Mesdag en Mancini is de derde in een nieuwe boekenreeks waarin telkens een deel van de Mesdagcollectie centraal staat: De Mesdag Collectie in focus. Mesdag en Japan en Mesdag en Colenbrander gingen vooraf aan deze publicatie waar wordt ingezoomd op de eigenzinnige, Italiaanse kunstenaar Antonio Mancini (1852-1930). Net als bij de vorige publicaties, verschijnt ook dit boek bij een...


25-06-2020

Barbizon van het noorden

De ontdekking van het Drentse landschap 1850-1950 [Recensie] Het Drents landschap inspireert kunstenaars sinds jaar en dag. Al eeuwenlang trekken schilders eropuit om de ongerepte natuur op hun doek te vangen. Er is dan ook een mooie vergelijking te maken met het bekende Franse Barbizon ‚Äď waar de boektitel een knipoog naar is ‚Äď waar kunstenaar zich verzamelden om de...


25-06-2020

George Stubbs

De man, het paard, de obsessie [Recensie] George Stubbs (1724-1806) vestigde zijn reputatie met uitzonderlijke composities van paarden. Aan zijn succes lag een diepgravende studie van de anatomie van het paard ten grondslag, waarvoor de kunstenaar zelfs eigenhandig deze dieren ontleedde. Hierdoor kon Stubbs op een ongekend levensechte wijze de paarden schilderen. In de publicatie bij de tentoonstelling George Stubbs. De...


24-06-2020

Cyprus

Cyprus. Eiland in beweging [Recensie] Aphrodite staat bekend als godin van de liefde, voor Cyprus is ze altijd de godin van de beweging geweest. Aphrodite zou het graan, de druiventrossen en de rozen op Cyprus laten bloeien. Zij maakte met landbouw en de winning van mineralen het eiland rijk. De verhandelde goederen beschermde ze op zee. Ook beschermde ze kinderen....


04-06-2020

Botanische kunst. Van de renaissance tot de 19de eeuw

Botanisten en kunst [Recensie] In de uitgave Botanische kunst. Van de renaissance tot de 19de eeuw zijn werken van maar liefst vierentwintig botanisten en illustratoren gebundeld. De eerste botanicus die in het boek wordt behandeld is de arts Pedanius Dioscorides. Hij maakte een werk over planten die ten tijde van de eerste eeuw voor medicinale doeleinden werden gebruikt. In de westerse wereld wordt...


03-06-2020

Muiderslot

Waarom wenteltrappen rechtsdraaiend zijn [Recensie] Het Muiderslot is het oudste en best bewaarde kasteel van Nederland. In deze nieuwe publicatie over het kasteel leer je in vogelvlucht over de geschiedenis van het gebouw en zijn bewoners. Het is een typische toeristische uitgave bomvol prachtige foto’s en leuke anekdotes. Zo leer je in het boekje dat de wenteltrap in het kasteel...


06-05-2020

Ja, ik wil

Verliefd, verloofd, getrouwd in Amsterdam 1580-1810 [Recensie] Het boek¬†Ja, ik wil¬†presenteert de onderzoeksresultaten van de onderzoeksgroep ‚ÄėInstitutions for Collective Action‚Äô van de Universiteit Utrecht. In dit citizen science project zijn met behulp van vrijwilligers op het crowdsourcingplatform VeleHanden de ondertrouwregisters uit Amsterdam (1578-1811) ge√Įndexeerd. Ondertrouwregisters zijn vooraankondigingen van huwelijken die minimaal drie zondagen voor het huwelijk plaatsvonden. De reden waarom...


02-04-2020

Gids naar Nederlandse musea

Op weg naar de kunst [Recensie] In het weekend met de trein of op de fiets even lekker er tussenuit en genieten van kunst in een museum. Dat doe ik regelmatig en daar ben ik zeker niet de enige in.  Zo ook kunstliefhebbers Micky Piller en Kristoffel Liefen die de bezochte musea documenteerden op de website opwegnaardekunst.nl. Op deze site...


12-03-2020

Weer en wind. 100 gedichten en 100 gezichten

Weer en Wind – Avercamp tot Willink [Recensie] Singer Laren organiseerde afgelopen najaar de tentoonstelling Weer en wind ‚Äď Avercamp tot Willink. In deze tentoonstelling zijn op de wand fragmenten van gedichten te lezen. Daarnaast is in de audiotour, ingesproken door acteur en regisseur Edwin de Vries, een aantal gedichten te beluisteren. Bij de tentoonstelling verschijnt de publicatie Weer en wind ‚Äď 100...


05-03-2020

Delicious Paintings

Magischrealistische voedselstillevens [Recensie] Het werk van de Nederlandse kunstenaar Tjalf Sparnaay leerde ik enkele jaren geleden kennen tijdens een bezoek aan Museum De Fundatie waar begin 2015 een overzichtstentoonstelling van het werk van deze Haarlemmer te zien was: Closer. Het megarealisme van Tjalf Sparnaay. Sparnaay maakt eigentijdse stillevens, maar waar de stillevens van zeventiende-eeuwse meesters met name fruit, brood en vis...


20-02-2020

Nicolaes Maes

Leerling van Rembrandt [Recensie] Op de valreep van 2019 voor een laatste keer aandacht voor het Rembrandtjaar. In 2019 is het namelijk exact 350 jaar geleden dat de grote meester overleed. In dat kader organiseerden diverse musea in 2019 extra activiteiten rondom de kunstenaar. Het Rembrandtjaar werd op 31 januari geopend met de tentoonstelling Rembrandt en het Mauritshuis. In het najaar...


20-02-2020

Pieter de Hooch in Delft

Uit de schaduw van Vermeer [Recensie] Het is opmerkelijk dat er in Nederland tot aan dit najaar nog niet eerder een monografische tentoonstelling is gewijd aan het werk van de schilder Pieter de Hooch. In Museum Prinsenhof Delft is momenteel de eerste overzichtstentoonstelling in Nederland te zien van de beroemde zeventiende-eeuwse schilder. Onder de titel Pieter de Hooch in Delft. Uit...


13-02-2020

Jean François Millet. Zaaier van de moderne kunst

De leermeester van Vincent van Gogh ‚ÄúVoor mij is niet Manet docht Millet die essentieel moderne schilder die den horizon opende voor velen.‚ÄĚ [Recensie] Zo schreef Vincent van Gogh aan zijn broer Theo rond 3 februari 1884. Met deze woorden suggereert Van Gogh dat er een alternatieve moderne kunsttraditie bestond, die voortbouwde op het werk van de belangrijkste schilder uit...


16-01-2020

200 jaar Koloni√ęn van Weldadigheid op je bord

[Recensie] Begin negentiende eeuw was de armoede in Nederlandse steden groot. Deze armoede was Johannes van den Bosch een doorn in het oog en daarom richtte hij in 1818 de Maatschappij van Weldadigheid op. Arme gezinnen, bedelaars en zwervers konden in √©√©n van de Koloni√ęn van Weldadigheid aan het werk. Hier kregen ze een eigen woning en een stukje grond...


09-01-2020

Verhalen en recepten uit de keuken van Jeroen Bosch

Ten tijde van Jeroen Bosch bestonden nog niet veel kook- of receptenboeken. Pas in de loop van de dertiende en veertiende eeuw verschenen in West-Europa de eerste manuscripten met recepten. Dit waren beknopte lijsten met ingredi√ęnten zonder hoeveelheden, volgorde van bereiding, bereidingswijze of bak- en kooktijden. Desalniettemin weten we toch voldoende over de eetcultuur ten tijde van Jeroen Bosch. Die...


26-12-2019

Vis in Beeld

Beet! [Recensie] Achter het net vissen, grote vissen verslinden de kleine, hij vangt de ene vis met de andere. Het zijn zomaar een paar spreekwoorden die al in de tijd van Pieter Bruegel op schilderijen verschenen en nog steeds tot de beeldtaal van vele spotprenten behoren. Vis heeft in de kunst echter diverse betekenissen, waaronder ook een erotische deels afgeleid...


02-12-2019

Het isgelijkteken

Verbeelding is belangrijker dan kennis ‚ÄúJe kunt er altijd meer van gebruiken. Het geeft geen afval, is slijtvast en neemt zelfs toe in het gebruik. Je kunt het gewoon in je hoofd opslaan en je blijft er lichamelijk √©n geestelijk gezond van.‚ÄĚ ‚Äď p. 169 [Recensie] Het lijkt een raadsel, maar het is de omschrijving van kennis volgens Dijkgraaf. Kennis...


19-11-2019

Vrouwen en macht

De stem van vrouwen in het maatschappelijk debat [Recensie] Classica Mary Beard schreef naar aanleiding van haar persoonlijke online-ervaringen op het gebied van seksisme en agressie een manifest over de rol van klassieke machtsstructuren waarin vrouwen van oudsher de mond wordt gesnoerd. Beard zich af: als vrouwen niet zichtbaar zijn binnen onze machtsstructuren, is het dan niet de macht die...


31-10-2019

De geur van succes

Gerard & Cornelis van Spaendonck, bloemschilders in Parijs [Recensie] De broers Gerard (1746-1822) en Cornelis (1756-1839) van Spaendonck uit Tilburg genoten in de eerste decennia van de negentiende eeuw grote bekendheid met hun bloemstillevens in het mondaine Parijs. Zo’n anderhalve eeuw later was hun naam echter voor velen onbekend. Slechts een kleine kring van kunstliefhebbers kende de broers uit Tilburg....


17-10-2019

Beeldende architectuur

Een aanklacht en een alternatief [Recensie] Architect en beeldend kunstenaar Anselmus Poneli is het niet altijd eens met de tegenwoordige maatschappelijke normen, waarden en kunstvormen. Eerder al schreef Poneli over zijn ongenoegen jegens de maatschappij in zijn werk Het Toekomst Manifest. Hierin na verscheen De Stam waarin hij zijn stevige maatschappijkritiek doortrekt naar fotografie, kunst en po√ęzie. Nu vindt hij...


02-10-2019

Dineren aan de gracht

Aan tafel bij Van Loon [Recensie] In Dineren aan de gracht beschrijft kunsthistoricus Willem Te Slaa een geschiedenis van vier eeuwen diners bij de familie Van Loon aan de Keizersgracht 672, tegenwoordig Museum Van Loon. In dit museum sierden rijkelijk gedekte tafels vol familiezilver, porselein en kristal de diverse kamers op de bel-etage van het huis voor de tentoonstelling Dineren...


26-09-2019

Glas in het Rijksmuseum van Oudheden

De mooiste glascollecties [Recensie] Het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden beheert de rijkste collectie Romeins glas in Nederland. In de tentoonstelling Glas! en bijbehorende publicatie worden de hoogtepunten uit de glascollectie van het museum voor het voetlicht gebracht. Het gaat hierbij niet alleen om de Romeinse glazen voorwerpen, maar ook die uit andere culturen, denk bijvoorbeeld aan Merovingische bekers, Griekse...


25-09-2019

Kaartboeken van Amsterdam 1559-1703

Kaartboeken van Amsterdam [Recensie] Het kaartenboek van Amsterdam 1559-1703 is het vierde deel in een reeks uitgaven over kaarten. In de reeks verschenen in 2013 de boeken Kaarten van Amsterdam 1538-1865 en Kaarten van Amsterdam 1866-2012 en in 2015 het boek Gedetailleerde Kaarten van Amsterdam. Deze drie delen bevatten een topografisch overzicht van de stedelijke ontwikkeling van Amsterdam door de eeuwen...


19-09-2019

Hockney-Van Gogh. The Joy of Nature

Van Gogh als inspiratiebron [Recensie] Kunstenaar David Hockney heeft zijn fascinatie voor Vincent van Gogh nooit onder stoelen of banken geschoven. De kunstenaar gebruikte het werk van Van Gogh met volle overtuiging als inspiratiebron. Hockney: “Zijn schilderijen zijn vol beweging. Alle penseelstreken zijn zichtbaar, je ziet precies hoe ze op het doek zijn aangebracht. Als je één grassprietje tekent zie...


05-09-2019

Hermanus Willem Koekkoek (1867-1929), Schilder en illustrator van oorlog en vrede

Ode aan een bijzondere kunstenaar [Recensie] Het onderzoek naar Hermanus Willem Koekkoek startte toen auteur Jos Hilkhuijsen werkzaam was als conservator van de deelcollectie picturalia van het voormalige Koninklijk Nederlands Leger- en Wapenmuseum¬† ‚ÄėGeneraal Hoefer‚Äô, oftewel het toenmalige Legermuseum in Delft. Het was tijdens de verhuizing naar het Nationaal Militair Museum in Soesterberg dat Hilkhuijsen tijdens het checken van het...


05-09-2019

200 soorten groen ‚Äď Botanische kunst van Franz en Ferdinand Bauer

Uitzonderlijke botanische kunstwerken Het Teylers Museum organiseerde in het voorjaar van 2019 een overzichtstentoonstelling de botanische kunstenaars Franz en Ferdinand Bauer. Een thema dat goed past bij het wetenschapsmuseum. Rond 1800 vormde botanie immers een van de voorposten van de wetenschap. en een spil in de wedijver tussen Europese mogendheden. Wie als eerste een nieuw nuttig gewas bemachtigde, kon daarmee...


28-08-2019

De Schatkamer!

Meesterwerken uit de Hermitage [Recensie] Dit jaar, 2019, is voor de Hermitage Amsterdam een jubileumjaar. In 2019 wordt namelijk gevierd dat 25 jaar geleden de Stichting Vrienden van de Hermitage in Nederland is opgericht en dat vijftien jaar geleden de eerste Hermitage aan de Amstel werd opgericht. De tentoonstellingen in Amsterdam waren zeer divers van opzet, maar toonden toch elke...


22-08-2019

Mesdag & Colenbrander

Colenbranders kleurenpalet van de Mesdag Collectie [Recensie] Het kunstenaarsechtpaar Hendrik Willem Mesdag en zijn vrouw Sientje Mesdag-van Houten kochten als eerste het modern vormgegeven aardewerk van de ontwerper Theo Colenbrander voor hun woonhuis en voor hun museum. Zij begonnen hiermee aan het einde van de negentiende eeuw. Samen brachten zij van deze pionier van het Nederlandse vernieuwingsaardewerk een omvangrijke en...


21-08-2019

Middeleeuwse tuinen

Aardse paradijzen in oost en west, 1200-1600 [Recensie] Het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden presenteert in de zomer van 2019 de tentoonstelling getiteld Middeleeuwse tuinen: aardse paradijzen in oost en west. In deze tentoonstelling staan de tuinen uit het oosten en westen centraal. Bij de tentoonstelling verschijnt een gelijknamige publicatie waarin de verschillende tuinen uit de periode van 1200 tot...


11-08-2019

Kijken, proeven, denken. Essays over kunst, kritiek en filosofie,

Kijken, proeven, denken “Doorgaans ziet men een kunstwerk als een passief object. Kunst is iets waar we √≥ver spreken, nadenken, reflecteren en discussi√ęren. Er is echter een veel actievere rol voor kunst weggelegd waarbij de kunst en de filosofie elkaar juist aanvullen en nodig hebben. Universitair docent kunst- en cultuurfilosofie Thijs Lijster neemt dit uitgangspunt als onderwerp voor zijn boek...


14-07-2019

De Germanen en het Christendom

Een inkijkje in de vroege historie van christelijk Europa [Recensie] In het Rijksmuseum van Oudheden presenteerde  de Vlaamse historicus Pierre Trouillez dinsdag 14 mei 2019, de herziene uitgave van De Germanen en het Christendom. Het boek gaat over de boeiende overgangsperiode van de klassieke oudheid naar de middeleeuwen en de ontmoeting van de Germaanse wereld met het Christendom. Pierre Trouillez (1946)...


12-07-2019

Het leven in Rome

Het eerste satireboek [Recensie] De Romeinse dichter Quintus Horatius Flaccus (65-8 voor Christus) geldt als een van de allergrootsten uit de antieke literatuur. Toen hij in 35 voor Christus zijn debuutalbum Het leven in Rome uitbracht was hij nog zeer bescheiden. In zijn satiren spreekt Horatius op luchtige wijze over zichzelf en zijn leven, maar ook over de belangrijke personen die hij...


03-07-2019

Wahibre-em-achet en andere Grieken

Landverhuizers in de Oudheid [Recensie] Het thema van deze Week van de Klassieken is migratie, oftewel het verschijnsel dat mensen met een bepaalde identiteit elders gaan wonen bij mensen met een andere identiteit. Het is een actueel thema aangezien de Nationale Archeologiedagen vorig jaar hetzelfde thema centraal stelden en de Romeinweek vorig jaar als onderwerp mobiliteit kozen. Het boekje Wahibre-em-achet en...


20-06-2019

Rembrandt en het Mauritshuis

Over de totstandkoming van de collectie [Recensie] Een van de belangrijkste collecties Rembrandts is te vinden in het Mauritshuis in Den Haag. Dit jaar is het 350 jaar geleden dat Rembrandt stierf en dat wordt herdacht met diverse tentoonstellingen, zo ook in het Mauritshuis. In de tentoonstelling¬†Rembrandt en het Mauritshuis¬†worden alle achttien schilderijen die ooit onder de naam ‚ÄėRembrandt‚Äô in...


12-06-2019

Luilekkerland

400 jaar koken in Nederland [Recensie] Voor het boek Luilekkerland hebben vader en dochter Kleyn gebruik gemaakt van een historische collectie kookboeken uit de bijzondere collecties van de Universiteit van Amsterdam. Binnen deze collectie zijn zeker zo’n twintigduizend boeken over eten en drinken te vinden. Het gaat dan om boeken over bijvoorbeeld etiquette, menuleer, tafelschikking, voedingsleer, huishoudleer, restaurant- en hotelwezen. Zeker tienduizend...


06-06-2019

Nubi√ę. Land van de zwarte farao‚Äôs

Nubische schatten [Recensie] De tentoonstelling en het bijbehorende boek Nubi√ę. Land van de zwarte farao‚Äôs vinden hun oorsprong in de traditie van het Drents Museum om weer een nieuw, spraakmakend project naar het museum te krijgen. Andere spectaculaire tentoonstellingen waren Het terracotta leger van Xi‚Äôan (2008), De Gouden Eeuw van China ‚Äď Tangdynastie (2011), Vikingen! (2012), De Dode Zeerollen (2013-2014),...


08-05-2019

National Trust: Hollandse meesters uit Britse landhuizen

Hollandse meesters uit Britse landhuizen [Recensie] Het Mauritshuis had enkele maanden geleden de primeur toen zijn de mooiste en bijzonderste Hollandse schilderijen uit landhuizen die door de National Trust worden beheerd in Engeland, Wales en Noord-Ierland tentoon konden stellen. De Trust is een Britse liefdadigheidsorganisatie die werd opgericht in 1895 met het motto ‘for ever, for everyone’. Inmiddels beheert de...


24-04-2019

Scheffer - Renan - Psichari

Een Franse cultuur- en familiegeschiedenis, 1815-1914 [Recensie] Prof. dr. H.L. Wesseling is emeritus hoogleraar algemene geschiedenis in Leiden. Hij is gespecialiseerd in zijn geliefde onderwerp Frankrijk. Het is ook Wesseling geweest die koning Willem-Alexander destijds begeleidde bij zijn doctoraal scriptie over De Gaulle en diens houding ten opzichte van de NAVO. Zelf schreef hij zijn doctoraalscriptie over Ernest Psichari, net...


17-04-2019

Klassiek

Geschiedenis van de Grieks-Romeinse wereld [Recensie] Anton van Hooff (1943), de auteur van Klassiek. Geschiedenis van de Grieks-Romeinse wereld is bekend van zijn werken over de Klassieke Oudheid. Eerder verschenen van zijn hand Nero & Seneca, Athene en Marcus Aurelius. Van Hooff was tot 2008 hoofddocent klassieke geschiedenis aan de Universiteit Nijmegen. Sinds zijn pensionering doceert hij nog regelmatig klassieke...


14-04-2019

Goden van Egypte

Handzame en beknopte introductie in de Egyptische godenwereld [Recensie] De publicatie Goden van Egypte. Van A tot Seth is een handzame gids met beknopte informatie over diverse Egyptische Goden. Het boekje is verschenen bij de tentoonstelling Goden van Egypte in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en behandelt ook de goden die in de tentoonstelling terugkomen. De tentoonstelling gaat over de idealen...


03-04-2019

Op de kaart

Geschiedenis van de cartografie [Recensie] ‚ÄúEen vrolijke kijk op de geschiedenis van landkaarten, bomvol anekdotes en virtuoos geschreven,‚ÄĚ zo staat op de achterflap van¬†Op de kaart. Ik kan me daar helemaal in vinden. Het boek van Simon Garfield biedt een ontdekkingsreis door de geschiedenis van de kaart. Het is echter geen standaard geschiedeniswerk. Garfield belicht allerlei aspecten die de kaart...


28-03-2019

De grote Rubens Atlas

De reizen van meester-schilder Peter Paul Rubens [Recensie] Peter Paul Rubens werd op 28 juni 1577 geboren in het Duitse Siegen. Het gezin uit Antwerpen was daarheen uitgeweken vanwege het protestantse geloof van vader Rubens. Na zijn overlijden keerden de overgebleven gezinsleden terug naar Antwerpen. Peter Paul ging als leerling-schilder in de leer bij Otto van Veen waar zijn talent...


27-03-2019

De man die miljoenen levens redde

De man die het lichaam namaakte ‚ÄėAls de mens de werking van een orgaan kent, moet hij in staat zijn het te bouwen.‚Äô ‚Äď W.J. Kolff [Recensie] Geboren Leidenaar Willem Kolff was de belangrijkste pionier van een mondiale generatie artsen en ingenieurs die oplossingen¬†voor orgaanfalen zocht via de medische en later biomedische techniek. Hij ¬†introduceerde met zijn kunstnier tijdens en...


21-03-2019

Kookboek van de Gouden Eeuw

Culinaire geschiedenis in woord en beeld [Recensie] Het Kookboek van de Gouden Eeuw werd op 25 april 2018 gepresenteerd in de Schreierstoren in Amsterdam. Het was een knusse bijeenkomst voor een bijzonder boekje dat de smaak van de Gouden Eeuw op zeer fraaie wijze terugbrengt in de hedendaagse koken. Culinair historica Manon Henzen heeft aan de hand van vlot geschreven...


20-03-2019

Fields of Battle

Retracing Ancient Battlefields [Recensie] In the study of ancient battles scholars often focus solely on the battlefield and the combatants, but to provide the fullest understanding it’s also necessary to retrace the events that led to armies facing one another. Moreover, archaeological excavation work remains uncommon in studying ancient battles, although the evidence from these archaeological sites can sometimes fill...


14-03-2019

Classic Beauties

Europese classicisme uit Rusland [Recensie] Bij de wonderschone tentoonstelling Classical Beauties in de Hermitage is de gelijknamige tentoonstellingspublicatie verschenen waarbij net als in de tentoonstelling de adembenemend mooie kunst uit de Canova-collectie centraal staat. Als bezoeker ervaar je wandelend door de tentoonstelling de hoogtepunten van de Grand Tour van een aantal eeuwen geleden. Naast Canova zijn dat werken van kunstenaars als Thorvaldsen,...


07-03-2019

Ik geef om jou

Naastenliefde door de eeuwen heen [Recensie] ‚ÄúHeb je naaste lief als jezelf‚ÄĚ is een bekende uitspraak afkomstig uit de bijbel, maar eigenlijk een universele leefregel. Van oudsher bestaan er initiatieven om voor elkaar te zorgen, zoals kloosters, kerken, armenhuizen, weeshuizen en andere voorzieningen voor zieken en ouden van dagen. Ook vandaag de dag nog verbindt het bekommeren om je medemens...


06-03-2019

1001 vrouwen in de 20ste eeuw

Een megalomaan project [Recensie] Het is misschien een beetje als een slager die zijn eigen vlees kleurt, maar ik waag me er toch aan. Ik ben namelijk één van de ruim tweehonderd auteurs die heeft meegewerkt aan het megalomane project dat tegenwoordig bekend staat onder de noemer 1001 Vrouwen, maar is begonnen als het Digitaal Vrouwenlexicon Nederland. Het boek 1001 vrouwen...


21-02-2019

De vrolijke Frankenstein

De maakbare mens Wie kent die beroemde sc√®ne niet? Een uitzinnige Victor Frankenstein haalt de hendel over, zijn creatie opent de ogen, en de dokter roept “It‚Äôs alive!” Op de tafel vastgebonden ligt een schepsel met elektroden op zijn hoofd. Zodra een elektrische vonk zijn monsterlijke lichaam treft, komt hij tot leven. Rijksmuseum Boerhaave en de Museumfabriek vierden afgelopen jaar...


20-02-2019

Holland-Amerika Lijn

Geschiedenis van een rederij [Recensie] De geschiedenis van de Holland-Amerika Lijn (HAL) is een verhaal vol ups en downs, dat zich laat lezen als een spannende roman. Vele emigranten staken met de HAL de Atlantische Oceaan over, om een nieuw bestaan op te bouwen in het land van de onbegrensde mogelijkheden. Het vrachtvervoer tussen West-Europa en Amerika, met schepen als...


14-02-2019

Van Rome naar Romeins

[Recensie] Van Rome naar Romeins verschijnt tegelijk met de herinrichting van de Romeinse afdeling in het Allard Pierson Museum in het kader van het internationaal netwerk Keys to Rome. Het Romeinse Rijk ontsloten. Hoewel het boek gelijktijdig verschijnt is het niet zozeer een catalogus van de Romeinse collectie van het museum, maar vooral ook een overzichtswerk over de dynamiek en diversiteit binnen...


30-01-2019

Metronome

[Recensie] M√©tronome ‚Äď In het ritme van de metro door de geschiedenis van Parijs vertelt de geschiedenis van Parijs. Het boek is geschreven door Lor√†nt Deutsch, een Franse schrijver en acteur die op zoek ging naar de overblijfselen van de oude stad aan de hand van 21 metrostations. Na vijf jaar onderzoek naar de stad schreef hij M√©tronome. Wanneer je...


24-01-2019

Tuinen van Paleis Het Loo

Jacht- en zomerpaleis van de Oranjes [Recensie] Aan de rand van Apeldoorn ligt Paleis Het Loo, het voormalig Koninklijk Paleis. Sinds 1984 is het paleis opengesteld voor publiek en als museum te bezoeken. De geschiedenis van het paleis gaat terug tot 1684 toen stadhouder Willem III het middeleeuwse jachtslot Het Loo inclusief de omringende gebouwen, bossen, landerijen en waterlopen kocht....


17-01-2019

Dynastie

Portretten van de Oranjes [Recensie] De portretten van stadhouders, koningen en koninginnen, prinsen en prinsessen uit de Oranje-dynastie behoren tot de Koninklijke Verzamelingen en hebben tegenwoordig bijna allemaal een plekje gekregen in de permanente inrichting van het Koninklijk Paleis Amsterdam. In de tentoonstelling Dynastie. Portretten van Oranje-Nassau wil het Koninklijk Paleis Amsterdam de focus leggen op deze prachtige portretcollectie, de verhalen achter...


14-01-2019

Romeinse forten in Zuid-Holland

Romeinse forten in Zuid-Holland [Recensie] De Romeinse forten bevonden zich in alle gebieden langs de Romeinse Limes, het grenssysteem van het Romeinse Rijk. De noordelijke Limes was bijna 3.500 kilometer lang en liep via de Rijn en de Donau door tot de Zwarte Zee. In het deel van het huidige Nederland wordt de Limes ook wel de Nedergermaanse Limes genoemd....


10-01-2019

Leeuwarden de mooiste stadsgezichten

De mooiste stadsgezichten van de Friese¬†hoofdstad [Recensie] De eerste stadsarchivaris van Nederland was Wopke Eekhoff (1809-1880). Hij was de grondlegger voor de Topografische Atlas van de stad Leeuwarden in het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL) en verzamelde volgens eigen zeggen ‚Äėalles wat de kunst heeft voortgebracht ter toelichting van de schriftelijke en gedrukte bronnen van de geschiedenis van de stad‚Äô. In...


03-01-2019

Carthago

Opkomst en ondergang van een wereldstad [Recensie] Het werk Carthago. Opkomst & Ondergang verscheen bij de tentoonstelling Carthago die tussen 27 november 2014 en 10 mei 2015 te zien was in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Deze tentoonstelling was  onderdeel van een samenwerking van het Institut National du Patrimoine in Tunis en het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. In het kader van deze...


02-01-2019

Moresnet

Het vergeten ministaatje onder Zuid-Limburg [Recensie] Europa kent vele mini-staatjes zoals Vaticaanstad, Monaco, San Marino, Liechtenstein en Andorra. Velen kennen echter niet Moresnet (1816-1920), terwijl dat toch ruim honderd jaar heeft bestaan en ons land tijdelijk een vierlandenpunt bezorgde. In het boek Moresnet. Opkomst en ondergang van een vergeten buurlandje vertelt Philip Dröge het verhaal van het eigenaardige minilandje aan de Nederlandse...


02-01-2019

Iran

Bakermat van de beschaving [Recensie] In Bonn organiseerde de Kunst und Ausstellungshalleder Bundesrepublik Deutschland de tentoonstelling¬†IRAN, Fr√ľhe K√ľlturen zwischen Wasser und W√ľste.¬†Deze tentoonstelling wekte de interesse van het Drents Museum en al snel ontstonden contacten tussen het museum in Assen en het Nationaal Museum in Iran dat het belangrijk vond om mensen kennis te laten maken met de geschiedenis van...


26-12-2018

De Vikingtijd

De Noormannen waren hier [Recensie] Het werk¬†De Vikingtijd ‚Äď Op zoek naar de Noormannen in Nederland en Belgi√ꬆis van de hand van Luit van der Tuuk (1954). Van der Tuuk is conservator van Museum Dorestad en beheerder van de Noormannenwebsite¬†Gjallar. Eerder verscheen van zijn hand onder andere¬†De eerste Gouden Eeuw. Handel en scheepvaart in de vroege middeleeuwen¬†(Uitgeverij Omniboek, Utrecht 2011)....


26-12-2018

De wereld van Willem I

De werkdag van de eerste koning [Recensie] In het kader van de viering van 200 jaar Koninkrijk organiseerde het Nationaal Archief de tentoonstelling 24 uur met Willem, koning van Nederland en Belgi√ę. Nadat Napoleon in 1815 definitief werd verslagen, werd tijdens¬†het Congres van Wenen besloten dat het Verenigd Koninkrijk een bufferstaat ten noorden van Frankrijk werd. Willem I werd koning...


19-12-2018

Kenau & Magdalena

Vrouwen in de Tachtigjarige oorlog [Recensie] Tegelijk met de publicatie Kenau & Magdalena. Vrouwen in de Tachtigjarige oorlog verscheen de film Kenau (2014). De publicatie Kenau & Magdalena noemt de auteur, Els Kloek, een wetenschappelijk verantwoorde aanvulling op de film (p. 5). Het boek gaat echter over meer dan alleen de historische figuur Kenau Simonsdr. Hasselaar. Het werk is opgedeeld in...


13-12-2018

Willem II

De koning en de kunst [Recensie] Oud-directeur van het Koninklijk Huisarchief, Bernard Woelderink, begon tien jaar geleden met het bij elkaar brengen van de collectie van koning Willem II (1792-1849). In de zoektocht naar een museum dat die uitdaging aandurfde, kwam hij terecht bij het Dordrechts Museum. Andere musea ‚Äď waaronder Paleis Het Loo ‚Äď vreesden dat het niet zou...


12-12-2018

En route

Geschiedenis van Frankrijk als reisverslag [Recensie] En route. Op reis door de geschiedenis van Frankrijk¬†is van de hand van Lor√†nt Deutsch, een Franse schrijver en acteur. Eerder verscheen van hem¬†M√©tronome ‚Äď In Het Ritme Van De Metro Door De Geschiedenis Van Parijs, waarin de schrijver op zoek ging naar de overblijfselen van de oude stad aan de hand van 21...


06-12-2018

Seks, drugs en rock 'n' Roll in de Gouden Eeuw

Jongeren van lang geleden, er is niets veranderd [Recensie] In¬†Seks, drugs en rock ‚Äėn‚Äô roll in de Gouden Eeuw¬†geeft historicus Benjamin B. Roberts een inkijkje in het leven van jonge mannen in de eerste helft van de zeventiende eeuw in de Republiek. De Republiek was toen het rijkste land ter wereld en met twee miljoen inwoners het meest dichtstbevolkte land...


06-12-2018

111 Plekken in Dordrecht die je gezien moet hebben

Hoe dichter bij Dort, hoe mooier het wordt [Recensie] Het boek 111 Plekken in Dordrecht die je gezien moet hebben is er één uit de reeks 111 PLEKKEN-boeken die uitgeverij THOTH sinds 2015 uitbrengt. De serie is gemaakt naar voorbeeld van de 111 ORTE-serie van de Duitse uitgever Emons. De 111 PLEKKEN-boeken zijn bedoeld als ideale gids om een specifieke stad of...


29-11-2018

Educatie in erfgoed

Kritische blik op erfgoededucatie [Recensie] In het boek Educatie in erfgoed geeft Jacquelien Vroemen een nauwkeurig beeld van het Nederlandse erfgoededucatieveld. Ze gaat in op vragen als wat is ‚Äėgoede erfgoededucatie‚Äô volgens wetenschappers en erfgoedspecialisten en waarom wil de overheid erfgoededucatie stimuleren? Wat willen docenten en leerkrachten? Welke projecten zijn er, en wat hopen we daarmee te bereiken bij leerlingen?...


28-11-2018

Historiezucht

Over de obsessie met het verleden [Recensie] Historici zien vaak in alles om zich heen het verleden weerspiegeld. Deze kijk is echter niet voor iedereen even natuurlijk, net zoals historisch besef niet voor alle eeuwen even vanzelfsprekend was. In Historiezucht. De obsessie met het verleden in de negentiende eeuw gaat Marita Mathijsen in op het historisch besef dat ongeveer tegelijk met de...


22-11-2018

Wereldgeschiedenis in infographics

Laagdrempelig geschiedenisboek [Recensie] De geschiedenis van de wereld is in het boek onderverdeeld in vier fasen; de periode vóór de mensheid, vóór de beschaving, vóór 1900 en de moderne tijd. Met deze indeling hebben de auteurs ervoor gekozen om meer aandacht aan de modernere tijd te schenken. In het hoofdstuk geven ze gekscherend nog aan dat het oorspronkelijke idee van...


14-11-2018

De rafelranden van Europa

Geschiedenis van de Europese grenzen [Recensie] Het nieuws van vandaag de dag en de afgelopen jaren staat in het teken van conflicten in Europese grensgebieden [artikel is uit 2016/red.]. Neem bijvoorbeeld de islamitische terreurorganisatie ISIS (Islamitische Staat in Irak en Syri√ę), de aanslagen op het Franse satirische tijdschrift Charlie Hebdo in januari 2015 en op Britse toeristen in de Tunesische...


11-11-2018

De goden van de Olympus

De aanwezigheid van de Griekse goden in onze cultuur [Recensie] Met De goden van de Olympus heeft Barbara Graziosi een originele geschiedenis van de Olympische goden geschreven. Anders dan veel bestaande geschiedenisboeken over de klassieke Oudheid concentreert Graziosi zich niet op de overeenkomsten tussen de Oudheid en de moderne tijd, maar legt ze de nadruk op de verschillen. Haar boek is er...


07-11-2018

Romeinse wegen in Nederland

De handelsroutes werden Romeinse snelwegen [Recensie] De Romeinen waren een vernuftig volkje met hun technieken en uitvindingen op het gebied van wegen. Toch waren de Romeinen zeker niet de eersten die wegen bouwden. De bewoners van de Lage Landen maakten in de brons- en ijzertijd al gebruik van knuppelpaden gemaakt van boomstammetjes. Meestal maakten ze echter gebruik van paden die...


01-11-2018

Het geheim van Dresden

De collectie van de Gemäldegalerie [Recensie] De tentoonstellingspublicatie Het geheim van Dresden verschijnt gelijktijdig met de gelijknamige tentoonstelling. De tentoonstelling wordt georganiseerd in het kader van een verbouwing van de legendarische Gemäldegalerie in Dresden. Maar liefst 99 werken uit de collectie zijn geselecteerd voor een reizende expositie en hebben als doel bezoekers kennis te laten maken met de schatten van de eeuwenoude collectie....


31-10-2018

Tot Nut van Nederland

Polarisatie en revolutie in een grensgebied [Recensie] In Tot Nut van Nederland. Polarisatie en revolutie in een grensgebied, 1783-1787 (2012) schetst Joost Rosendaal de periode van de late achttiende eeuw in de Langstraat en het Land van Heusden en Altena. Dit is een periode waarin radicale patriotten via politieke bijeenkomsten, oproeren, tijdschriften en pamfletten in verzet kwamen tegen de corruptie van...


31-10-2018

Het oude Nabije Oosten

De collectie van het Rijksmuseum van Oudheden [Recensie] In Het oude Nabije Oosten. Een paradijs voor verzamelaars en wetenschappers schetst Lucas Petit het verhaal van de herkomst van duizenden jaren oude voorwerpen die zich nu in de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden bevinden. In het boek worden vragen beantwoord als: wie vond de voorwerpen? Waarom werden ze gevonden? Hoe komen ze...


25-10-2018

Wild van water

De kunst van genieten [Recensie] Enkele jaren geleden, in 2012 om precies te zijn, organiseerde de Kunsthal in Rotterdam in samenwerking met gastcurator Maartje van den Heuvel, kunsthistoricus en conservator bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit Leiden, de tentoonstelling Zoet&Zout. In die tentoonstelling kon de bezoeker het Nederlands waterlandschap in de volle breedte ervaren aan de hand van vijf...


18-10-2018

Karel de Grote in Nijmegen

Prachtig ge√Įllustreerd boek over de middeleeuwse vorst in Nederland [Recensie] Karel de Grote in Nijmegen¬†vertelt over de geschiedenis van Nijmegen als keizerstad en de bezoeken die Karel de Grote aan de stad bracht. Het boek is een bewerkte en uitgebreide heruitgave van deel 2 van¬†De 20 dagen van Nijmegen¬†(Zwolle 2005). De tekst is afkomstig van de Nijmeegse stadsarcheoloog Jan Thijssen....


18-10-2018

De kunst van het observeren

Strategisch en kritisch denken door kijken naar kunst [Recensie] Hoe kun je door de Waterlelies van Monet te bekijken je bedrijf miljoenen laten besparen en door Automat van Hopper te bestuderen de dief van je portemonnee identificeren? Het antwoord: kritisch kijken. “Door aandachtiger te kijken leer je je gedachten te ordenen, strategisch en kritisch te denken, betere besluiten te nemen...


11-10-2018

De Gouden Eeuw

Proeftuin van onze wereld [Recensie] De Gouden Eeuw. Proeftuin van onze wereld van Hans Goedkoop en Kees Zandvliet komt uit in een jaar [2013/red.] dat de Gouden Eeuw een hype begint te worden in Nederland. Het Amsterdam Museum opent de tentoonstelling De Gouden Eeuw. Proeftuin van onze wereld. De NTR en VPRO zenden de gelijknamige televisieserie uit. Ook elders in Nederland...


11-10-2018

Pierre Cuypers

[Recensie] Wie het heeft over de architect Pierre Cuypers (1827-1921) denkt aan gebouwen zoals het Centraal Station (1881-1889) en het Rijksmuseum (1876-1885) in Amsterdam. Cuypers heeft zijn sporen echter niet alleen in Amsterdam maar door het gehele land achtergelaten. Met Pierre Cuypers heeft biograaf Wies van Leeuwen een compact overzicht gemaakt van de hoogtepunten uit het leven en werk van Cuypers. Door...


03-10-2018

Reiskoorts bij Nederlandse kunstenaars sinds 1850

Inspiratie onderweg [Recensie] Bij Museum De Hallen in Haarlem was tijdens de zomervakantie van 2016 een zeer toepasselijke tentoonstelling te zien, Reiskoorts. Deze tentoonstelling focust op hoe reizen een permanente inspiratiebron zijn voor de praktijk van kunstenaars sinds 1850. In 2003 organiseerde De Hallen eerder de lentetentoonstelling En Route waarin zij een eerste verkenning op dit gebied maakte, maar enkel putte uit werken uit...


29-09-2018

Altijd de beste

Antieke Sport [Recensie]¬†“Wie aan antieke sport denkt, zal allicht de Olympische Spelen op zijn netvlies hebben: de antieke voorloper van de creatie van Baron Pierre de Coubertin uit 1896. Met die gedachte is helemaal niets mis. Alleen: het gevaar dreigt dat de antieke sport op die manier versmald wordt tot die Spelen en men gaat denken dat er verder op...


27-09-2018

De verbeelders

Van Arendsoog tot Wiplala [Recensie] De verbeelders. Nederlandse boekillustraties in de twintigste eeuw biedt een uitvoerig naslagwerk over ruim een eeuw boekillustraties. Het werk behandelt in zes hoofdstukken de ontwikkelingen die de boekillustratiekunst heeft doorlopen. De hoofdstukken behandelen telkens een nieuw tijdvak, zodat je als lezer op een chronologische manier de vernieuwingen tot je neemt. De hoofdstukken zijn allen via dezelfde...


27-09-2018

Picasso in Holland

Alkmaar, Schoorl, Schoorldam en Hoorn [Recensie] De Spaanse kunstenaar Pablo Picasso (1881-1973) wordt alom beschouwd als de meest invloedrijke kunstenaar van de twintigste eeuw en baande met zijn Les Demoiselles d’Avignon(1907) definitief de weg voor het kubisme in de schilderkunst. Wat velen echter niet weten is dat Picasso vlak voor zijn kubistische periode Nederland bezocht, om precies te zijn de periode...


20-09-2018

Eeuwig Egypte

Kunst en geschiedenis van het oude Egypte [Recensie] Eeuwig Egypte verschijnt in de Allard Pierson Museum Serie in het kader van de gelijknamige tentoonstelling.¬† Eerder verschenen in de serie Troje. Stad, Homerus en Turkije (2012), Paard en Ruiter op de steppe van Mongoli√ę (2012) en Etrusken. Vrouwen van aanzien, mannen met macht (2011). In Eeuwig Egypte wordt in elf hoofdstukken...


19-09-2018

De rare reisgids

Nederland in 99 schandalen [Recensie] Met veel humor laten wetenschapsjournalisten Willem Koert en Korné Versluis in De rare reisgids de lezer de verborgen, donkere kant van Nederland zien aan de hand van 99 kleine en grote schandalen: van de studio waar het smurfenlied werd opgenomen tot de nagebouwde Ark van Noach van Johan Huibers en van de snoepwinkel waar je...


18-09-2018

Beperkt

Hoe de Romeinen omgingen met mensen met een beperking [Recensie] Het boek Beperkt? Gehandicapten in het Romeinse Rijk richt zich op een voor de oudheid grotendeels onontgonnen onderwerp: gehandicapten. Christian Laes startte in 2008 met zijn onderzoek naar disability history en raakte gefascineerd door het onderwerp. Ook kwam hij tot de ontdekking dat er voor de Romeinse oudheid nog geen overzichtswerk over gehandicapten bestaat...


17-09-2018

Het Scheepvaartmuseum

Pareltjes uit de maritieme geschiedenis [Recensie] Het Scheepvaartmuseum brengt met de publicatie Het Scheepvaartmuseum, verhalen over de zee in 100 iconen de pareltjes uit de collectie naar de voorgrond, van schilderijen en scheepsmodellen tot atlassen, globes en navigatie-instrumenten. Het boek toont aan de hand van deze verschillende objecten de rol van de zee voor Nederland door de geschiedenis heen. De...


07-09-2018

Ode aan de brief

Geschiedenis van een verdwijnend fenomeen [Recensie] In het boek Ode aan de brief. Kroniek van een verdwijnend fenomeen neemt Garfield de lezer mee op ontdekkingstocht door de geschiedenis van de brief en de daarbij behorende opkomst van de posterijen, introductie van postzegels en het begin van de e-mail. Simon Garfield is een geprezen auteur van non-fictieboeken. Eerder verscheen van zijn hand Precies mijn...


06-09-2018

Mesdag en Japan

Fascinatie voor Japanse kunst [Recensie] Het boek Mesdag en Japan is het eerste in een nieuwe boekenreeks waarin telkens een deel van de Mesdagcollectie centraal staat: De Mesdag Collectie in focus. Mesdag en Japan is niet alleen het eerste boek in deze reeks, maar ook het boek bij de tentoonstelling Mesdag & Japan. Het Verre Oosten verzameld. Deze tentoonstelling organiseerde...


06-09-2018

Kabinetten, galerijen en musea

De geschiedenis van het verzamelen en presenteren [Recensie] Het imposante werk Kabinetten, galerijen en musea. Het verzamelen en presenteren van naturalia en kunst van 1580 tot heden biedt een overzicht van de geschiedenis van het verzamelen en tentoonstellen van objecten. De publicatie stond onder redactie van Ellinoor Bergvelt (leerstoelgroep Cultuurgeschiedenis van Europa, Universiteit van Amsterdam), Debora J. Meijers (universitair hoofddocente kunstgeschiedenis, Universiteit...


05-09-2018

Kruseman

Kunstbroeders uit de Romantiek  [Recensie] Het werk Kruseman. Kunstbroeders uit de Romantiek is van de hand van Marjan van Heteren en Merel van den Nieuwenhoef. Marjan van Heteren is conservator negentiende-eeuwse kunst en collecties bij Museum Jan Cunen en heeft al tentoonstellingen en publicaties over verschillende kunstenaars op haar naam staan, waaronder Willem Roelofs, Jacob Maris en Jan Hendrik Weissenbruch. Kunsthistorica Merel...


03-09-2018

De IJzeren Eeuw

Industri√ęle revolutie in Nederland [Recensie] Het boek¬†De IJzeren Eeuw.¬†Het begin van het moderne Nederland¬†vertelt het verhaal van een eeuw die langzaam op gang kwam, de negentiende eeuw. In de geschiedschrijving is de eeuw lange tijd ongenoemd geweest, al was er in de negentiende eeuw zelf wel een naam voor de periode gevonden, zo luidt de tekst in het¬†Tijdschrift voor staathuishoudkunde...


30-08-2018

The Frick Collection

Het leven en werk van Henry Clay Frick [Recensie] Het werk¬†The Frick Collection, kunstschatten uit New York¬†verschijnt [2015/red.] bij de gelijknamige tentoonstelling in het Mauritshuis in Den Haag. Het werk biedt naast een prachtig ge√Įllustreerde catalogus bij de tentoongestelde werken, ook achtergrondinformatie. Zo wordt inzicht gegeven in het leven van de verzamelaar achter de kunstcollectie, het tot stand komen van...


30-08-2018

De aquarel

Bloeitijd van Hollandse meesters uit de negentiende eeuw [Recensie] De aquarel. Koekkoek, Mesdag, Isra√ęls, Mauve, Weissenbruch, Maris, Breitner, Monderiaan, Witsen en anderen¬†verschijnt bij de dubbeltentoonstelling¬†De aquarel¬†in het Teylers Museum in Haarlem en De Mesdag Collectie in Den Haag. De publicatie en tentoonstelling tonen een overzicht van de bloeitijd van de Hollandse meesters in de aquarelkunst van de negentiende eeuw. De...


24-08-2018

Sterke verhalen

Nederlandse vertelcultuur [Recensie] Sprookjes bestaan er voor jong en oud. Ook in de huidige tijd leven sprookjes voort in de voorleescultuur en worden ze vertaald naar films van bijvoorbeeld Walt Disney. In Nederland waren enkele jaren geleden voor volwassenen Sneeuwwitje, Assepoester en Doornroosje de meest populaire sprookjes. De kinderen wisselden Doornroosje in de top 3 in voor Roodkapje. Dit blijkt...


23-08-2018

Op 't duin

Honderd duingezichten en duingedichten [Recensie] Het Haags Historisch Museum organiseert samen met het Letterkundig Museum de tentoonstelling¬†Op ‚Äôt duin ‚Äď duingezichten en duingedichten. In deze tentoonstelling worden meer dan tachtig kunstwerken en vele gedichten getoond over de fascinatie voor het duinlandschap. De werken zijn onder meer afkomstig uit de collecties van het Rijksmuseum en Fondation Custodia. Bij de tentoonstelling verschijnt...


23-08-2018

Goed kijken begint met negeren

De kunst van opmerkzaamheid [Recensie] Wie wel eens een museum bezoekt zal het gevoel van overweldiging herkennen. Overweldigd door de hoeveelheid werken, de diversiteit van kunstenaars en kunststromingen en de vele verhalen. Hierdoor kun je als bezoeker al snel het gevoel krijgen dat je te weinig kennis hebt om de kunst te begrijpen. Kunsthistorica en journalist Wieteke van Zeil ervoer...


17-08-2018

Odysseia

De reizen van Odysseus [Recensie] “Zing van de man van de duizend listen, Muze, die heel veel rondzwierf nadat hij de heilige vesting van Troje verwoest had, van heel veel mensen de steden zag en doorzag hoe ze dachten, heel veel pijn en ellende op zee leed toen hij voor zijn leven en de terugreis naar huis van zijn vrienden...


16-08-2018

Muren van alle tijden

Overpeinzingen van een reisleider [Recensie]¬†¬†“Als reizen een kunst is, dan is het leiden van een reis dat zeker.”(p. 9) Zo schrijft Fik Meijer in zijn inleiding van Muren van alle tijden, overpeinzingen van een reisleider. In dit werk vertelt Meijer over zijn belevenissen tijdens zijn reizen naar de ru√Įnes, musea en monumenten uit de Oudheid. Hij deelt zijn inspiratiebronnen Herodotus...


15-08-2018

Mummies

Overleven na de dood [Recensie] Mummies komen uit Egypte, tenminste: dat wordt over het algemeen aangenomen. Na het lezen van Mummies. Overleven na de dood weet je als lezer echter wel beter. Mummies zijn een wereldwijd verschijnsel en kunnen ook op natuurlijke wijze ontstaan. Want wat is een mummie eigenlijk? Tegenwoordig wordt het woord mummie veel algemener gebruikt voor al die menselijke...


14-08-2018

Latijn

Hoe¬† kan het dat deze taal eeuwenlang standhoudt? [Recensie] ‚ÄúNooit zal er meer een taal komen als het Latijn, nooit meer zullen precisie en schoonheid en uitdrukking zo‚Äôn eenheid vormen.‚ÄĚ ‚Äď Cees Nooteboom, Het volgende verhaal Gevleugelde uitdrukkingen als carpe diem (pluk de dag), alea iacta est (de teerling is geworpen), veni, vidi,vici (ik kwam, ik zag, ik overwon), divide...


08-08-2018

In het spoor van Lukis en Dryden

Over het bestuderen van hunebedden [Recensie] In de publicatie In het spoor van Lukis en Dryden. Twee Engelse oudheidkundigen tekenen Drentse hunebedden in 1878 wordt een veertigtal tekeningen van Drentse hunebedden uit het einde van de negentiende eeuw toegankelijk gemaakt. Het boek is opgebouwd uit een inhoudelijk deel met hoofdstukken over de achtergrond en een catalogus met transcripties van de aantekeningen bij...


02-08-2018

De portiek van de buren

Een ontdekkingsreis door de interpreaties van het klassiek denken [Recensie] Het boekje De portiek van de buren is het themaboekje van de Week van de Klassieken, een traditie die Uitgeverij Athenaeum, Ambo Anthos en Amsterdam University Press al een aantal jaren in ere houden. Zo verschenen eerder themaboekjes als Afdalingen (2017) van Marjoleine de Vos bij Ambo | Anthos, Wandelen door...


02-08-2018

Abraham and Louisa Willet-Holthuysen

Kunstverzamelaars in Amsterdam [Recensie] Het boek Abraham en Louisa Willet-Holthuysen. Amsterdamse verzamelaars in de 19e eeuw vertelt niet alleen het verhaal van een verzamelaarsechtpaar, maar ook van hun collectie en hun nagelaten huis, het huidige Willet-Holthuysen Museum. Louisa Willet-Holthuysen bepaalde in haar testament dat het voormalige woonhuis van het echtpaar bij haar dood aan de gemeente Amsterdam werd geschonken. Tevens stond in dit...


01-08-2018

Constantijn Huygens op dienstreis

Reis voor de Oranjes [Recensie] Constantijn Huygens op dienstreis. Zijn verslag van een tocht naar Eindhoven en Spa, Luxemburg en Meurs, 1654 door de Leidse hoogleraar prof. dr. Simon Groenveld verscheen in april 2013 in het kader van de Huygens-manifestatie in Den Haag. De beroemde schrijver, dichter en musicus Constantijn Huygens (1596-1687) werd samen met zijn zoon uitvinder, schrijver en...


27-07-2018

Verborgen boeken

Uitgeverij in de oorlog [Recensie] Em. Querido’s Uitgeversmaatschappij werd in 1915 opgericht, inmiddels bestaat de uitgeverij honderd jaar. Tot voor kort ontbraken belangrijke bladzijden uit de geschiedenis van de uitgeverij. Zo is het jarenlang onduidelijk geweest hoe de uitgeverij de Tweede Wereldoorlog precies doorkwam, en vooral ook hoe het bedrijf direct na de oorlog weer boeken kon uitgeven. De bronnen rondom...


26-07-2018

De Oranjezaal in Huis ten Bosch

Een zaal uit loutere liefde [Recensie] De Oranjezaal van Huis ten Bosch is een van de belangrijkste schilderkunstige ensembles van de Nederlandse zeventiende eeuw. In de jaren 1998-2001 werd de zaal uitvoerig gerestaureerd. Tijdens de restauraties vond er tevens breed interdisciplinair onderzoek naar de schilderingen en decoraties plaats. Dit onderzoek werd uitgevoerd door een groep van deskundigen, waaronder restauratoren, kunst-...


26-07-2018

Uit de doeken

Een biografie van het Maurtishuis [Recensie] Het Maurtishuis is een van omvang klein museum, maar heeft toch een grote naam in de internationale museumwereld. Kunsthistoricus Frits Duparc was in de periode van 1991 tot 2008 directeur van het Maurtishuis. In die periode speelden zich achter de schermen interessante zaken af in de internationale kunstwereld. Duparc was in zijn periode als...


25-07-2018

Alexander, Napoleon & Joséphine

‚ÄúAls ik niet Napoleon was, had ik Alexander willen zijn.‚ÄĚ [Recensie] Napoleon sprak deze woorden toen hij in 1815 richting Parijs optrok voor de befaamde Honderd Dagen, de periode vanaf zijn ontsnapping van Elba en terugkeer naar Frankrijk in februari 1815 tot zijn nederlaag in de Slag bij Waterloo en aftreden als keizer. Baron Fleury was hem vanaf Lyon tegemoet...


25-07-2018

Het visioen van Constantijn

Een gebeurtenis die de wereld veranderde [Recensie] Voor Het visioen van Constantijn hebben Jona Lendering en Vincent Hunink de koppen bij elkaar gestoken. Allebei de auteurs zijn welbekend in het Oudheidkundig genre en werkten al eerder samen aan In moerassen & donkere wouden. De Romeinen in Germani√ę (2015). Ook afzonderlijk hebben ze al een aardig oeuvre op hun naam staan....


22-07-2018

Verlangen naar Mekka

De hadj in beeld [Recensie] De publicatie Verlangen naar Mekka. De hadj in honderd voorwerpen volgt de verhaallijn en thema‚Äôs van de tentoonstelling Verlangen naar Mekka ‚Äď de reis van de pelgrim in Rijksmuseum Volkenkunde in Leiden.¬† [2014/red.] Deze tentoonstelling biedt een overzichtstentoonstelling over de bedevaart naar Mekka. In de tentoonstelling zijn voorwerpen te zien uit het British Museum, daarnaast...


19-07-2018

Mauritshuis - het gebouw

Geschiedenis van een kunsttempel [Recensie] Alles wat je wilde weten over het Mauritshuis is eindelijk verzameld en bij elkaar gebracht in een prachtig boek: Mauritshuis. Het gebouw. Hoewel het boek wellicht door haar formaat, koffietafelboek, niet zo toegankelijk oogt is het werk heerlijk vlot geschreven met grappige anekdotes en bevat het prachtige historische foto’s die te maken hebben met de historie van...


19-07-2018

Pastels: het pastelportret in Nederland

Door een roze bril [Recensie] De publicatie Pastels: het pastelportret in Nederland verschijnt bij de gelijknamige tentoonstelling in Museum Van Loon. De tentoonstelling is gesitueerd in de stijlkamers van Museum Van Loon. Het boek biedt achtergrond bij de ontwikkeling van het pastelportret in Nederland. Zo wordt aan de hand van een aantal artikelen een overzicht geboden van de ontwikkeling van...


18-07-2018

Grens van het Romeinse rijk

De limes in Zuid-Holland [Recensie] Zuid-Holland was een paar duizend jaar geleden onderdeel van het Romeinse Rijk. De erfenis van deze overheersing heeft veel resten achtergelaten in ons land. De Romeinse limes is de voormalige noordgrens van het Romeinse Rijk, die dwars door Nederland loopt van Katwijk aan Zee tot Millingen aan de Rijn. De Romeinse Limes is een bijzonder...


14-07-2018

Te gast op Middachten

Diner in het kasteel [Recensie] Hoewel kasteel Middachten niet aandoet als een verdedigingswerk is het kasteel dit oorspronkelijk wel geweest. Het kasteel met zijn voorburcht was een versterkt huis met grachten en dikke muren. Middachten is gebouwd op een uitstekende locatie voor een verdedigingswerk, tussen de hoge Veluwezoom en het lage moerassige land in een lus van de rivier de...


13-07-2018

Lesbia. Verzen van liefde en spot

Romeinse liefdesgedichten hertaald [Recensie] ‚ÄúCatullus schreef voor luisteraars en lezers die hij wilde ergeren en ontroeren, verrukken en schokken.‚ÄĚ (p. 16) Met de vertaling van Catullus‚Äô liefdesverzen hoopt dichter Paul Claes hetzelfde te bereiken. Met die reden heeft hij zichzelf dichterlijke vrijheid gegeven. Claes vertaalde eerder werk van Herakleitos, Horatius Baudelaire, Mallarm√©, Rimbaud en Eliot. Voor zijn vertalingen ontving hij...


11-07-2018

Onze slag bij Waterloo

[Recensie]Donderdag 18 juni 2015 was het exact tweehonderd jaar geleden dat de slag bij het Belgische Waterloo plaatsvond. Aan de ene kant streden de troepen van Napoleon Bonaparte, zelfverklaard keizer van Frankrijk, en aan de andere kant een coalitie van landen onder leiding van de hertog van Wellington. De strijd was doorslaggevend bij het terugdringen van de territoriale ambities van...


11-07-2018

Rijksmuseum

Tussen catalogus en kunstboek [Recensie] Het Rijksmuseum werd door architect Pierre Cuypers als een neogotisch¬†Gesamtkunstwerk¬†neergezet in 1885. Het gebouw is uitbundig versierd met glas-in-lood, terrazzovloeren, druk bewerkte ornamentiek in steen, hout en metaal. Toen het Rijksmuseum moest worden verbouwd was het devies “Verder met Cuypers”. Dit moest niet alleen worden opgevat in de trant van renovatie, maar ook restauratie. Toen...


05-07-2018

De Romantiek in het Noorden

Werken uit de Romantiek [Recensie] Het Groninger Museum presenteert met De Romantiek in het Noorden ‚Äď van Friedrich tot Turner de eerste internationale overzichtstentoonstelling van landschapsschilderkunst uit de Romantiek in Noord-Europa. In de tentoonstelling zijn meer dan 95 werken uit Nederland, Duitsland, Scandinavi√ę en Groot-Brittanni√ę bij elkaar gebracht. Om financi√ęle redenen is ervoor gekozen om niet ook werk uit Amerika,...


04-07-2018

De erfenis van de oudheid voor de mens van nu

Wat we kunnen leren van Plato en zijn tijdgenoten [Recensie] In het voorwoord van De erfenis van de oudheid voor de mens van nu van Robert Nouwen wordt duidelijk dat hij in dit boek wil schetsen hoe de vraagstukken uit de oudheid ons nu nog steeds bezighouden. Zo stelt hij dat de staatkundige geschriften van Plato ons nu nog rekenschap...


30-06-2018

Het eiland van Pelops

Een literaire reis door de Peloponnesos [Recensie] Vorige week [april 2018/red.] schreef ik over de avond Klassieken op papier bij het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in samenwerking met uitgeverij Amsterdam University Press (AUP). Tijdens deze avond werden vijf nieuwe AUP-boeken over de Oudheid op verfrissende wijze gepresenteerd. Daaronder bevond zich ook het boek Het eiland van Pelops van classici Hans...


28-06-2018

De gebroeders Verveer

Joodse kunstbroeders [Recensie] Kunsthistoricus Christiaan Lucht benaderde het Joods Historisch Museum met zijn afstudeerscriptie over de kunstenaarsloopbaan van Salomon Verveer. Zijn kennis van het oeuvre van de Joodse kunstbroeders Verveer werd de basis voor het boek en de gelijknamige tentoonstelling De gebroeders Verveer. Haagse meesters van de romantiek. Samen met conservator Sara Tas en oud-conservator Edward van Voolen werkte hij aan deze...


25-06-2018

Holland op z'n mooist

Natuurbeleving in Nederland [Recensie] In het Dordrechts Museum en Gemeentemuseum Den Haag was voorjaar en zomer 2015 de dubbeltentoonstelling Holland op z’n mooist te zien. Bij die dubbeltentoonstelling is de gelijknamige tentoonstellingspublicatie verschenen die nieuwe inzichten biedt in de kunst van de Haagse School. Aan de hand van verschillende essays wordt niet alleen gefocust op het genre van de Haagse School, maar...


24-06-2018

De Dode Zeerollen

[Recensie] De publicatie De Dode Zeerollen verscheen tegelijkertijd [2013/red.] met de tentoonstelling in het Drents Museum. Dit werk biedt een duidelijk overzicht van een tot de verbeelding sprekend onderwerp. Zoals in de inleiding al wordt aangegeven is het onderwerp een verhaal voor een spannend jongensboek: “De Dode Zeerollen spreken enorm tot verbeelding, en niet zonder reden. Het verhaal van hun...


21-06-2018

Adellijke familieportretten op Duivenvoorde

Wassenaer, Steengracht en Schimmelpenninck [Recensie] Kasteel Duivenvoorde is al bijna achthonderd jaar bewoond door leden van drie adellijke families, te weten de families Wassenaer (dertiende-achttiende eeuw), Steengracht (negentiende eeuw) en Schimmelpenninck van der Oye (twintigste eeuw). Over de eigenaren en bewoners uit deze periode is veel informatie te vinden in archiefmateriaal. Daarnaast hebben velen ook een gezicht door de overlevering...


21-06-2018

Museumbezoeking

Allemaal naar het museum [Recensie] Het museumbezoek neemt de afgelopen jaren toe. In het rapport Museumcijfers 2013 van de Museumvereniging en de Vereniging van Rijksmusea (VRM) is te vinden dat musea in 2013 maar liefst 23,2 miljoen bezoekers trokken, dat is een stijging van 2,7 miljoen ten opzichte van 2012. Met name in Nederland is de belangstelling voor musea groeiende en stijgen...


20-06-2018

De vereeuwigde stad

Een mooie Romereis [Recensie] Een paar weken geleden schreef ik in het kader van de Week van de Klassieken over de avond ‚ÄėKlassieken op papier‚Äô bij het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in samenwerking met uitgeverij Amsterdam University Press (AUP). Tijdens deze avond werden vijf nieuwe AUP-boeken over de Oudheid op verfrissende wijze gepresenteerd. Onder de gepresenteerde boeken¬† bevond zich ook...


16-06-2018

Oranje toetjes

Vorstelijk koken [Recensie] Oranje toetjes biedt een Koninklijke culinaire geschiedenis met historische recepten. In het boek vertelt culinair historica Lizet Kruyff over de eetmodes, kookboeken, suikerbakkers, patissiers en hofkoks die de geschiedenis van de Oranjes kent. Ook is het boek aangevuld met authentieke recepten die hier en daar zijn bijgeschaafd door top patissier Cees Holtkamp, zodat ze ook heden ten dage...


14-06-2018

Jan Steen en de historieschilderkunst

Een geschiedenis van Jan Steen [Recensie] Er is geen schilder van wie het Mauritshuis zo veel schilderijen in bezit heeft als Jan Steen. Hierdoor bestaat er in het museum een lange traditie om aandacht te besteden aan Jan Steen. Zo was er in 1958 een overzichtstentoonstelling van zijn werk en vormde de eigen Steen-collectie ‚Äď van maar liefst vijftien werken...


14-06-2018

Kunstvervalsing

Misleiding en masterminds van meestervervalsers [Recensie] De kunstwereld vertrouwt tegenwoordig voor een groot deel nog steeds op het gezag van individuele experts en kennis, ook al zijn er wetenschappelijke methoden aanwezig om kunstwerken te testen. Dit zorgt er voor dat vervalsers niet alleen in het verre verleden te vinden zijn, maar ook in de afgelopen decennia. Vervalsers weten de kunsthandel en...


13-06-2018

Mijn landhuizen

Geslaagde bloemlezing [Recensie] ‚ÄúDe brieven over huizen en wonen zijn bedoeld als deel van zijn zelfportret. Ontwerp, inrichting en gebruik van huizen vertellen vooral een verhaal over de persoon Plinius. Of beter gezegd, over zijn gewenste imago.‚ÄĚ (p. 14) In de bloemlezing die vertaler en classicus Vincent Hunink voor dit boek bij elkaar heeft gebracht, gebruikte hij brieven waarin grote...


12-06-2018

De kunst van het opvoeden

De geschiedenis van het opvoeden vanaf de Gouden Eeuw [Recensie] De Kunst van het opvoeden is onderdeel van het gelijknamige multimediaproject [uit 2013/red.] waarbij er naast het boek ook een NTR televisieserie, tentoonstelling, radio-uitzending en internetcursus is georganiseerd. De auteurs van het boek en andere betrokkenen hebben een gevarieerde achtergrond die aansluit bij dit multimediaproject. Over het algemeen zijn de...


07-06-2018

De grote van Gogh atlas

Inkijkjes in het leven van Vincent van Gogh [Recensie] Kunstenaar Vincent van Gogh woonde in de 37 jaar van zijn leven op meer dan 25 plaatsen. In De Grote Van Gogh Atlas word je als lezer meegenomen op een tocht van het Brabantse platteland tot de wereldstad Londen en van het rustieke Zuid-Frankrijk naar het artistieke centrum Parijs. Als een soort scrapbook geeft het...


07-06-2018

Kunst

Meesterwerken uitgelegd [Recensie] Musea hangen vol met kunst. In de wereld is veel mooie kunst en nog veel meer kunst die verrassend of vernieuwend is. Toch zijn van de vele kunstwerken die jaarlijks wereldwijd worden vervaardigd er maar enkele uitzonderlijk. In het boek Kunst, 80 meesterwerken uitgelegd behandelen Andy Pankhurst en Lucinda Hawksley vluchtig een keur aan buitengewone schilderijen en sculpturen. Het...


04-06-2018

Tuinen van de Farao's

Planten en bloemen uit het Oude Egypte [Recensie] De tentoonstellingscatalogus Tuinen van de farao’s. Planten en bloemen uit het Oude Egypte uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden verscheen bij de opening van de gelijknamige tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden. De tentoonstelling liep van 27 april tot en met 2 september 2012. De catalogus is geschreven door drie medewerkers van...


02-06-2018

Professor Kleinbrein ‚Äď Egyptenaren

Het egyptische rijk voor kinderen [Recensie] Het boek over de Egyptenaren is inmiddels al het derde in de reeks van Professor Kleinbrein. Het eerste boek ‚Äď nog getiteld als Professor Breinstein ‚Äď ging over de Romeinen en het tweede over ridders. Deze kinderboekenreeks is bedoeld voor kinderen vanaf een jaar of negen en doet erg denken aan de serie Waanzinnig...


01-06-2018

Klassieke Literatuur

De invloed van literatuur [Recensie] Klassieke Literatuur is verschenen in de reeks Elementaire Deeltjes van Amsterdam University Press (AUP). Deze reeks bestaat sinds april 2014 en bestaat deels uit vertalingen van de serie Very Short Introductions van Oxford University Press en deels uit boeken die speciaal voor deze serie door Nederlandse experts zijn geschreven. Hoewel in de Very Short Introductions serie Classical Literature (2014) van William Allan...


31-05-2018

Uit de plooi

Mode, kunst, cultuur, politiek en economie in de achttiende eeuw [Recensie] Het boek Uit de plooi. De achttiende eeuw in beweging van Joost Rosendaal verscheen bij de gelijknamige tentoonstelling in Museum Het Valkhof. De tentoonstelling liep van 2 februari tot 26 mei 2013 in Museum Het Valkhof in Nijmegen. Anders dan op het eerste gezicht lijkt, is Uit de plooi geen tentoonstellingscatalogus. In het...


30-05-2018

Ruysdael & Saenredam in Alkmaar

Fraaie publicatie [Recensie] Alkmaar viert in 2018 het 500-jarig bestaan van de Grote of Sint-Laurenskerk. In dat kader brengt het Stedelijk Museum Alkmaar het Alkmaarse werk van schilders Salomon van Ruysdael en Pieter Saenredam bijeen in een tentoonstelling getiteld Ruysdael en Saenredam in Alkmaar. Meesterwerken van de Grote Kerk. Het jubileum van de kerk is ook aanleiding om aandacht te...


30-05-2018

De zeven levens van Rome

Zeven heuvels als een cultureel openlucht museum [Recensie] De zevens levens van Rome belooft volgens de ondertitel een cultuurgeschiedenis van de Eeuwige Stad. De uitgever heeft er voor de Nederlandse vertaling gekozen met de titel De zeven levens van Rome te verwijzen naar de zeven heuvels van de stad. Je hoeft als lezer dan ook niet te verwachten dat het werk is onderverdeeld...


24-05-2018

De focus op een ander als fundament voor succes

Mauritshuis bouwt aan de toekomst [Recensie] Het Mauritshuis werd op 27 juni 2015 door koning Willem Alexander heropend. De werkzaamheden besloegen ruim twee jaar. Hiermee heeft het Mauritshuis als eerste voormalige rijksmuseum een groot renovatie- en nieuwbouwproject zelf aangestuurd en voor de financiering gezorgd. Het museumoppervlak verdubbelde door een ondergrondse verbinding naar een gebouw aan de andere kant van de...


24-05-2018

Munch: Van Gogh

Verwantschap [Recensie] De verwantschap tussen de Nederlandse schilder Vincent van Gogh en de Noorse schilder Edvard Munch is al meer dan een eeuw geleden opgemerkt. Zo schreven critici als Thadée Natanson en Julius Meier-Graefe, kunstenaars als Henry Van de Velde en de Duitse expressionisten hierover. Niet alleen vertonen de schilders artistieke parallellen, ook hun levens zijn aan elkaar verwant. Allebei...


21-05-2018

De bouw van een Oost-Indi√ęvaarder

Bouwen van traditionele houten schepen [Recensie] Op 7 april 1995 was de tewaterlating van de Batavia, een reconstructie van de Oost-Indi√ęvaarder die in 1629 op haar eerste reis strandde. De tewaterlating was eigenlijk gepland voor de zomer van 1990 bij Sail Amsterdam, de bouw was echter vertraagd. De start was op 4 oktober 1985 met de kiellegging. Tussen 1985 en...


17-05-2018

Gevaar en Schoonheid

Turner en de traditie van het sublieme [Recensie] Wat Rembrandt is voor Nederland is Joseph Mallord William Turner (1775-1851) voor Groot-Brittanni√ę. Turner zag zichzelf als een opvolger van de Hollandse zeventiende-eeuwse ‚Äėstormschilders‚Äô. Hij verbeeldde de natuur als oerkracht en evolueerde het idyllische landschap tot ongrijpbare haast abstracte visioenen van licht en kleur. Turner kan dan ook worden gezien als een...


16-05-2018

De kaart van mijnheer Selden

De geschiedenis van de specerijenhandel [Recensie] In 2008 werd in de Bodleian Library in Oxford een bijzondere kaart herontdekt. David Helliwell, beheerder van de Chinese collectie van de Bodleianbibliotheek liet zijn oog toen vallen op een kaart die in 1659 in de collectie terecht was gekomen uit de nalatenschap van John Selden. Selden was Engelands eerste orientalis en tevens advocaat...


14-05-2018

De gebroeders Wright

Van fietswinkel tot luchtvaart pioniers [Recensie] Historicus David McCullough schreef eerder veel geprezen boeken, waaronder de biografie√ęn van Harry Truman en John Adams. Voor beiden boeken ontving hij de Pullitzer Prijs. Dat belooft dus wat voor de lezer met zijn nieuwe dubbelbiografie over de gebroeders Wright. Het boek vertelt over het uitkomen van een jongensdroom. McCullough weet met zijn fenomenale...


11-05-2018

Dichter bij Dordt

Biografie over C. Buddingh’ ‚ÄúIk ben de blauwbilgorgel, Mijn vader was een porgel, Mijn moeder was een porulan, Daar komen vreemde kind‚Äôren van. Raban! Raban! Raban!‚ÄĚ (Fragment uit¬†De blauwbilgorgel¬† van C. Buddingh‚Äô) [Recensie] Zo luidt de eerste strofe uit het alom bekende gedicht¬†De blauwbilgorgel¬†van C. Buddingh‚Äô. De blauwbilgorgel is het oergorgelrijm dat Buddingh‚Äô eind oktober 1942 schreef. De blauwbilgorgel vindt...


10-05-2018

Hollanders van de Gouden Eeuw

Amsterdamse schutterstukken [Recensie] De stad Amsterdam bezit in totaal zo’n 140 schuttersstukken, regentenstukken en gildestukken. Deze groepsportretten zijn sinds 1885 verdeeld over het Rijksmuseum en het Amsterdam(s Historisch) Museum. In de musea is helaas geen plaats om alle kunstwerken te tonen, daarom is slechts een selectie onderdeel van de vaste opstelling, zoals drie meesterwerken van Rembrandt: De Nachtwacht en De Staalmeesters in het Rijksmuseum...


09-05-2018

Peter de Grote

Alles over de tsaar die naar Nederland kwam [Recensie] Het boek Peter de Grote. Een biografie is het meest omvangrijke werk dat ooit over het leven van de Russische tsaar Peter de Grote is verschenen. De Amerikaanse historicus Robert K. Massie (1929) is zo’n twaalf jaar bezig geweest met deze biografie. Massie studeerde aan Yale en Oxford en werkte voor Newsweek en...


06-05-2018

De Beeldenstorm

Verwoesting in de Lage Landen [Recensie] De eerste beeldenstorm vond plaats in de Lutherse stad Wittenberg in 1522. Onder leiding van Maarten Luthers radicale medewerker Andreas Bodenstein von Karlstadt, een fel publicist tegen paapse beelden en symbolen, werd de Stadskerk grotendeels ontdaan van de middeleeuwse heiligenbeelden. In de jaren hierop volgde in het door Nederlanders gedomineerde koninkrijk van de wederdopers...


03-05-2018

Hollandse zelfportretten uit de Gouden Eeuw

Selfies van toen [Recensie] Door de opkomst van de smartphone en daarmee de rage om altijd en overal snel een foto van jezelf te maken, een zogenoemde selfie, herleven de oude zelfportretten. Net als bij hedendaagse selfies werd ook voor zelfportretten nagedacht hoe men zichzelf in beeld wilde brengen. Hoewel de moderne selfie gemakkelijk en in luttele seconden wordt gemaakt,...


03-05-2018

Hollandse Meesters uit de Hermitage

Rembrandt en Frans Hals terug in Nederland [Recensie] De Hollandse meesterwerken uit de collectie van de Hermitage in Sint Petersburg zijn tijdelijk te zien in de Hermitage in Amsterdam. Voor deze bijzondere tentoonstelling is een grote publicatie gemaakt om recht te doen aan deze bijzondere gebeurtenis. De werken zijn namelijk voor het eerst op zo’n grote schaal terug op Nederlandse...


02-05-2018

Amsterdam

Russell Shorto over de geschiedenis van onze hoofdstad [Recensie] In 2015 was het de 740ste verjaardag van de stad Amsterdam. Op 27 oktober 1275 kwam Amestelledamme, later Amsterdam, namelijk voor het eerst in een geschreven document voor. Graaf Floris V tekende die dag een tolprivilege in Leiden waarin hij de bewoners bij de dam in de Amstel toestemming gaf om in...


30-04-2018

Nederlandsche vogelen

Vanuit je stoel een wandeling door de natuur maken [Recensie] Nederlandsche vogelen was een mijlpaal in de geschiedenis van de Nederlandse biologie. Het is namelijk het eerste oorspronkelijk Nederlandse ge√Įllustreerde overzicht van de Nederlandse avifauna, met ruim tweehonderd beschreven soorten en 250 handgekleurde kopergravures van hoge kwaliteit gemaakt. Hiermee ontstond een monument voor de ornithologie en nog steeds wordt het...


29-04-2018

De woordenaar

Werken aan de¬†Polyglot [Recensie] Niet te dik, niet te moeilijk, maar wel van hoge kwaliteit, oftewel leesbare biografie√ęn voor een breed, historisch ge√Įnteresseerd publiek. Dat stond het Prins Bernhard Cultuurfonds voor ogen, toen het in 2007 begon met de reeks Sleutelfiguren, waartoe ook¬†De woordenaar. Christoffel Plantijn, ‚Äės werelds grootste drukker en uitgever (1520-1589)¬†behoort. Met name toegankelijkheid en levendigheid zijn belangrijke...


26-04-2018

De heksen van Bruegel

Vrouwen op den besem en derghelijck ghespoock [Recensie] In Museum Catharijneconvent in Utrecht was in 2015 de tentoonstelling De heksen van Bruegel te zien. De tentoonstelling en het gelijknamige boek zijn opgezet aan de hand van het proefschrift Vrouwen op den besem en derghelijck ghespoock. Pieter Bruegel en de traditie van hekserijvoorstellingen in de Nederlanden tussen 1450 en 1700 van dr. Renilde Vervoort. In...


26-04-2018

Dof goud

Slavenhandel, concurrentie, uitbuiting en macht en onmacht [Recensie] Dof goud¬†kwam in 2013 uit, het jaar waarin we herdachten dat de slavernij 150 jaar geleden werd afgeschaft. Het jaar daarop, in 2014, werd herdacht dat de slavenhandel tweehonderd jaar geleden verboden werd. In¬†Dof goud¬†wordt stilgestaan bij deze gebeurtenissen. ¬†Zo wordt in het boek aan de hand van voorwerpen ‚Äď voornamelijk uit...


25-04-2018

Schipbreuk in Oman

Het verslag van de derde stuurman van De Amstelveen, Cornelis Eyks [Recensie] Galeriehouder Gert-Jan Keizer vond in 1997 in een Franse brocante-winkel tussen Lyon en de Zwitserse grens het in 1766 uitgegeven: Tydkorting of magazyn der Heeren; inhoudende een Verzameling van uitgezochte stukken en verhandelingen, aangaande de Natuur- en Zedekunde, Historien, Reis- en Levensbeschrijvingen en Gemengde Stoffen. Uit verscheidene Schryvers, zo...


19-04-2018

Sicili√ę en de zee

Onderwaterarcheologie uit het zuiden van Itali√ę [Recensie] De publicatie¬†Sicili√ę en de zee¬†verschijnt bij de gelijknamige tentoonstelling die als eerste was zien is in het Allard Pierson Museum (9 oktober 2015 tot 17 april 2016) en daarna doorreisde naar het Ashmolean Museum in Oxford (16 juni tot 25 september 2016), het Maritime Museum in Palermo (2016), de Ny Carlsberg Glyptoteket in...


15-04-2018

Eigen wijs

Vergroot je kritisch denkvermogen ‚ÄúE√©n blij zwart schaapje gaat haar eigen weg. De andere schaapjes eten gras, dat bevordert de kuddegeest.‚ÄĚ – auteur Kees Meijlink op zijn eigen website over de omslag van zijn boek Eigen wijs. Kritisch denken in 33 lemma‚Äôs. [Recensie] Kees Meijlink (1952) is docent filosofie en kritisch denken bij de Marnix Academie in het samenwerkingsverband Penta...


12-04-2018

De Gala-berline in Nederland

Hippomobiel erfgoed [Recensie] Waarom kocht de familie Van Loon in een periode dat de meeste eigenaars van rijtuigen overgingen op automobielen toch een gala-berline? De Hongaarse schrijver graaf Miklòs Bánffy schrijft hierover in zijn roman Geteld, Geteld, waarin hij hertogin Kollonich laat verzuchten: “Een mooie auto kon iedereen zomaar kopen, daar was alleen geld voor nodig, maar een perfecte équipage was...


12-04-2018

Nederland dineert

Aan tafel door de eeuwen heen [Recensie] In¬†Nederland dineert ‚Äď vier eeuwen tafelcultuur¬†wordt het verhaal verteld van de Nederlandse tafelcultuur. Aan de hand van gedekte tafels voor het dineren in de betere kringen wordt ingegaan op de verschillende facetten van het tafelen: van het tafellinnen tot de livrei van de bediening en van de menukaarten tot de tafelgewoonten. Het boek¬†Nederland...


11-04-2018

Het oudste goud van de wereld

Cultuurschatten uit Bulgarije [Recensie] Dordrecht heeft sinds 2001 een stedenband met Varna, de grootste havenstad van Bulgarije. In 2016 vierden Dordrecht en Varna dat ze vijftien jaar zustersteden zijn. Eén van de onderdelen van de jubileumviering was een tentoonstellingsuitwisseling. Het Dordrechts Museum leende middeleeuwse vondsten uit Dordtse opgravingen uit voor de tentoonstelling De Gouden Eeuw van Dordrecht, 1350-1450 aan het...


05-04-2018

Jongkind & vrienden

Uitvoerige beschrijving van het leven en werk van Jongkind [Recensie] Het Dordrechts Museum bestaat 175 jaar en viert dat met de tentoonstelling en bijbehorende publicatie Jongkind & vrienden. Het museum dat zes eeuwen Nederlandse schilderkunst laat zien, kiest voor deze schilder omdat hij ook wel als schilder voor schilders wordt gezien. Jongkind raakte sterk verbonden met de grote vernieuwers van...


04-04-2018

De Vesuvius in vlammen: Brieven aan Tacitus

Ooggetuige van ’79 [Recensie]¬†‚ÄúAsregen intussen, maar nog licht. Ik kijk over mijn schouder. Een dichte, zwarte mist die dreigend boven de grond hangt en uitrolt als een vloedgolf, direct achter ons aan.‚ÄĚ (p. 55) Zo schrijft Plinius de Jongere in zijn tweede brief over de uitbarsting van de Vesuvius aan Tacitus. De Romeinse schrijver Gaius Plinius Secundus Minor, beter bekend...


29-03-2018

Daubigny, Monet, Van Gogh: impressies van het landschap

Impressionisten en het landschap [Recensie] Charles-Fran√ßois Daubigny (1817-1878) was een Franse landschapsschilder die niet alleen een indrukwekkend oeuvre naliet, maar ook nieuwe wegen in de schilderkunst bewandelde. Zijn voorkeur voor het schilderen van landschappen ‘en plein air’, in de buitenlucht, ¬†en zijn schetsmatige schildertechniek werden een voorbeeld voor de schilders van het impressionisme. In zijn eigen tijd ging het Daubigny...


28-03-2018

Goede hoop

Relatie met Zuid-Afrika opnieuw bekeken [Recensie] Het boek Goede Hoop ‚Äď 400 jaar Nederland en Zuid-Afrika biedt een historische reis door Zuid-Afrika waarbij zowel de witte als de zwarte bladzijden van de Nederlandse geschiedenis uitgebreid aan bod komen. De publicatie is geschreven door Bas Kromhout, historicus en journalist, m√©t ervaring in het gidsen van groepen ge√Įnteresseerden in Zuid-Afrika. Zo is...


28-03-2018

Volk in verwarring

De Reformatie voor de gewone man [Recensie] Maarten Luther spijkerde vijfhonderd jaar geleden 95 stellingen aan de kerkdeur in Wittenberg. Die herinnering maakte van 2017 Lutherjaar. In dat kader gebruikte De Nieuwe Kerk (Amsterdam) Luther als één van de thema’s voor de zomerexpositie Reis in de Tijd, wijdde Museum Catharijneconvent (Utrecht) een tentoonstelling aan Luther en ontwikkelde Playmobil een speciale...


22-03-2018

Caesar van Everdingen

Een mooi en compleet overzicht van een vergeten¬†classicist [Recensie] Kunstenaarsbiograaf Arnold Houbraken (1660-1719) was lovend over schilder Caesar Boetius van Everdingen (1616/1617-1678). Hij beschreef zijn ‚Äėvleiend penceel‚Äô vol waardering. Toch kent Van Everdingen weinig bekendheid. Om Van Everdingen met zijn ‚Äėvleiend penceel‚Äô een plaats te geven in de eregalerij van de Gouden Eeuw organiseert Stedelijk Museum Alkmaar [2017/red.] de tentoonstelling...


16-03-2018

Ik wou uw voeten wel soenen

Heerlijk boek om bij weg te dromen ‚ÄúIemand de liefde verklaren is een riskante en complexe bezigheid. Het is een aanval en een overgave ineen.‚ÄĚ [Recensie] Annemieke Houben kwam een jaar of vijf geleden op een vrijmarkt tijdens Koninginnedag in Amsterdam een mapje ongebruikt luchtpostbriefpapier tegen, tenminste dat dacht ze. ‚Äôs-Avonds bekeek ze haar aanwinst beter en vond ze er...


15-03-2018

Nederlanders in Parijs 1789-1914

Wederzijdse inspiratie tussen de Nederlandse en Franse kunstenaars [Recensie] Frankrijk oefende in de negentiende eeuw een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op Nederlandse kunstenaars. Schilders als Jongkind, Breitner, Van Dongen, Mondriaan, Maris, Mauve en Van Gogh trokken naar Parijs, naar de Franse kust, naar het kunstenaarsdorp Barbizon en het nabijgelegen woud van Fontainebleau. Zij schilderden stadsgezichten en de natuur, werkten samen met...


09-03-2018

Luister naar mij

Levenswijsheden uit het oude Griekenland ¬†‚ÄúDe overdaad heeft vele mannen na verblinding stuk gemaakt; het valt niet mee de maat te zien wanneer er welvaart heerst.‚ÄĚ 693-94 (p. 70) [Recensie] Zo schreef de Griekse dichter Theogenis van Megara. Hoewel er weinig over deze dichter bekend is, blijkt uit de antieke bronnen wel dat het ging om een aristocratische inwoner van...


08-03-2018

Werner T√ľbke

Meesterschilder tussen Oost en West [Recensie] Werner T√ľbke (1929-2004) was ooit de belangrijkste schilder van DDR en werd beroemd om zijn unieke schilderingen waarbij hij actuele onderwerpen vertaalde naar tijdloze allegorie√ęn in een renaissancistische of mani√ęristische stijl. Met de tentoonstelling Werner T√ľbke (1929-2004)¬† ‚Äď Meesterschilder tussen Oost en West had [voorjaar 2017/red.] Museum De Fundatie een primeur, het is namelijk...


07-03-2018

Casa Romana

Over het leven van gezin en slaven in een Romeinse stadsvilla [Recensie] Casa Romana, Italiaans voor ‚ÄėRomeins huis‚Äô is de titel van de publicatie bij de gelijknamige tentoonstelling gewijd aan de binnenwereld van de Romeinen; de Romeinse stadsvilla. Conservatoren Ruurd Halbertsma en Annemarieke Willemsen van het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) werkten samen met Gemma Jansen (zelfstandig onderzoeker) en Stephan Mols...


01-03-2018

Made in Europe

Onderdompelen in de Europese cultuur [Recensie] Made in Europe, de kunst die ons continent bindt,¬†is een boek geheel in stijl met de trend van de laatste jaren waarin ‚Äď vaak zo‚Äôn honderd ‚Äď voorwerpen centraal stonden. Zo kwam Het Rijksmuseum met De geschiedenis van Nederland in 100 voorwerpen, Het Scheepvaartmuseum met Het Scheepvaartmuseum, verhalen over de zee in 100 iconen,...


22-02-2018

In het hart van de renaissance

Noord-Italiaanse renaissancekunst [Recensie] De tentoonstelling In het hart van de Renaissance in het Rijksmuseum Twenthe in Enschede kan gezien worden als een opvolger van de tentoonstelling De ontdekking van de wereld die twee jaar eerder in het museum te zien was en de Renaissance in de Zuidelijke Nederlanden in beeld bracht. In het hart van de Renaissance legt de nadruk...


22-02-2018

Sluijters, Gestel, Kelder

De geheimen van kunstverzamelaar Selderbeek [Recensie] De kaft van het boek wordt gesierd door een dame in een felrode jurk die sensueel aan het dansen is. Het is de Spaanse danseres uit 1906 van Jan Sluijters, een sleutelwerk in zijn oeuvre. Op dit doek probeerde Sluijters immers door middel van felle kleuren de bewegingen van de danseres vast te leggen...


22-02-2018

Kort en krachtig

Schrijven voor en over musea [Recensie] Marleen van Soest en Annemarie Vels Heijn schrijven al tientallen jaren voor musea door het hele land. Hier hebben ze veel ervaring opgedaan en zijn ze door schade en schande wijs geworden hoe goede teksten te schrijven die de museumbezoeker helpen bij het begrijpen, waarderen en genieten van de objecten. Aangezien Van Soest en...


21-02-2018

In een Romeins klaslokaal

Dagelijks leven van de Romeinen [Recensie] Wie ge√Įnteresseerd is in de Oudheid zal zeker ook interesse hebben in de Colloquia, een vrij onbekende bron die toch zeer veel informatie geeft over tal van facetten van het dagelijks leven van de Romeinen. Vanwaar die onbekendheid? Tot voor kort bestonden er van de Colloquia geen moderne vertalingen of uitgaven. Eleanor Dickey, docent...


21-02-2018

Het Friesland van Johann Hermann Knoop

Hertaling van De Tegenwoordige Staat [Recensie] De Duitser Johann Hermann Knoop werd als hovenier in 1731 naar Friesland gehaald. In opdracht van prinses Maria Louise van Hessen-Kassel werkte hij aan het verfraaien van de Prinsentuin ter gelegenheid van het huwelijk van haar zoon Willem Carel Hendrik Friso met de Engelse Anna van Hannover in 1734. Knoop was echter meer dan...


18-02-2018

Jacobs vlucht

Op de vlucht vanwege het nieuwe geloof [Recensie] Het boek Jacobs vlucht vertelt de familiegeschiedenis van drie generaties Rolandus tijdens en rond de dramatische jaren van de opstand tegen Spanje. In het boek staan de levensverhalen van Jacob Rolandus, zijn zoon Timotheus en kleinzoon Jacob centraal. De eerste Jacob maakte naam als √©√©n van de vertalers van de eerste offici√ęle...


17-02-2018

Slow Food

Maaltijdstillevens waar je honger van krijgt [Recensie] Dat er de laatste tijd meer aandacht is voor de Nederlandse culinaire geschiedenis maakte ik enige tijd geleden al duidelijk in mijn blog Aan tafel in het archief. Het Mauritshuis greep deze interesse in recepten, kookkunst en voedsel uit het verleden aan om het onderwerp te maken van een tentoonstelling: Slow Food [2017/red.]....


15-02-2018

Werner T√ľbke, Meesterschilder tussen Oost en West

Overzicht van het werk van omstreden DDR kunstenaar [Recensie] Werner T√ľbke (1929-2004) was ooit de belangrijkste schilder van DDR en werd beroemd om zijn unieke schilderingen waarbij hij actuele onderwerpen vertaalde naar tijdloze allegorie√ęn in een renaissancistische of mani√ęristische stijl. Met de tentoonstelling Werner T√ľbke (1929-2004)¬† ‚Äď Meesterschilder tussen Oost en West heeft Museum De Fundatie een primeur, het is...


15-02-2018

101 jaar lachen om kunst

Humor en dada√Įsme [Recensie] De zomertentoonstelling [2017/red.]¬†Humor. 101 jaar lachen om kunst past binnen het thema humor dat het Frans Hals Museum | De Hallen Haarlem dit jaar losjes hanteert in de programmering. Deze elfde zomertentoonstelling is voor het eerst over beide locaties verdeeld √©n biedt een uniek totaalconcept voor de museumbezoeker. Bezoekers betalen entree en toeslag voor de tentoonstelling...


14-02-2018

Koninginnen van de Nijl

Het rijke hofleven aan de Nijl [Recensie] In het Rijksmuseum van Oudheden In Leiden was in 2016 de tentoonstelling Koninginnen van de Nijl te zien. Zo’n grote tentoonstelling over Egyptische koninginnen werd nog niet eerder georganiseerd. Het boek is een aanvulling op het thema van de tentoonstelling. Zo krijgt de lezer een introductie in het rijke hofleven van grote koninginnen...


12-02-2018

Syfilis

De geschiedenis van de Franse ziekte [Recensie]¬†‚ÄúWelke plaag doorkruiste ooit met dezelfde snelheid Europa, Azi√ę en Afrika? Welke ziekte boort zich dieper in de aderen en ingewanden? Welke ziekte is hardnekkiger of verzet zich halsstarriger tegen de kunst en geneeswijzen van de artsen?‚ÄĚ Erasmus schreef dit in 1593 aan Krzystof Szydlowiecki over de syfilisepidemie. Syfilis kwam voor het eerst in...


10-02-2018

Onverwacht Verleden

Meer dan¬†400 bezienswaardige plekken in Nederland [Recensie] ‚ÄúMiljoenen mensen hebben door de eeuwen heen in dit kleine landje geleefd en hun sporen achtergelaten. (‚Ķ) Alle verhalen brengen onze geschiedenis voor even terug.‚ÄĚ (p. 7) Zo schrijven Marja Kerst en Pim Verver in het voorwoord van de Capitool reisgids Onverwacht verleden, meer dan 400 bezienswaardige plekken in Nederland. In de reisgids...


08-02-2018

Rodin. Genie aan het werk

Over de werkwijze van beeldhouwer Rodin [Recensie] De grote overzichtstentoonstelling in het Groninger Museum van 2016 toonde het veelzijdige oeuvre van Rodin. Met ruim 140 beelden en twintig werken op papier was dit tevens de grootste Rodin-tentoonstelling ooit in Nederland. In de tentoonstelling en de bijbehorende publicatie maak je kennis met de vernieuwende wijze waarmee Rodin experimenteerde met zijn materiaal....


08-02-2018

De genen van de kunstverzamelaar

 Verzamelen als doel op zich [Recensie] Eeuwenlang behoorde de familie Six tot de elite van de Nederlandse maatschappij. Vorig jaar verscheen over deze familie een biografie van Geert Mak De levens van Jan Six, minder bekend is het boek De genen van de kunstverzamelaar, 50 collecties in de familie van Jacob Six dat ook vorig jaar verscheen. Allebei de boeken geven...


03-02-2018

Kuifje. Hergé’s klassieker

Een feest om te lezen voor de stripliefhebber [Recensie] Vele stripfanaten zijn bekend met de avonturen van Kuifje. Sinds de eerste publicatie in 1929 in het weekblad Le Petit Vingtième is Kuifje uitgegroeid tot een van de bekendste stripfiguren. Wereldwijd werden meer dan 230 miljoen exemplaren van de 24 Kuifje-­albums verkocht, dit in meer dan honderd talen. De man achter...


01-02-2018

Eindelijk! De Lairesse

De veelzijdigheid van de kunstenaar Gerard De Lairesse [Recensie] De tentoonstelling Eindelijk! De Lairesse [2016/red.] is ontstaan tijdens een gesprek tussen conservator Paul Knolle en Bob van den Boogert. Van den Boogert wilde met het organiseren van een tentoonstelling recht doen aan een door hem zeer bewonderde schilder en daarbij ook herwaardering vragen voor het classicistisch idealisme, het klassieke schoonheidsideaal dat...


01-02-2018

Kunst, 80 meesterwerken uitgelegd

Wat maakt grote kunst groot [Recensie] Musea hangen vol met kunst. In de wereld is veel mooie kunst en nog veel meer kunst die verrassend of vernieuwend is. Toch zijn van de vele kunstwerken die jaarlijks wereldwijd worden vervaardigd er maar enkele uitzonderlijk. In het boek Kunst, 80 meesterwerken uitgelegd behandelen Andy Pankhurst en Lucinda Hawksley vluchtig een keur aan...


31-01-2018

De Griekse Oudheid in vijftig levens

Een mooi naslagwerk over de antieke Griekse geschiedenis [Recensie] In De Griekse Oudheid in vijftig levens heeft de Britse classicus David Stuttard ervoor gekozen om de klassieke Griekse geschiedenis aan de hand van vijftig levens te beschrijven. In zijn inleiding legt hij uit waarom hij voor deze aanpak gekozen heeft. Volgens Stuttard werd de klassieke Griekse geschiedenis immers gedomineerd door...


25-01-2018

Catharina de Grootste

Een bijzonder fraaie biografische schets van het leven van Catharina de grote [Recensie] Tegenwoordig behoort de collectie van het Hermitagemuseum in Sint-Petersburg tot de belangrijkste ter wereld. Het gigantische museum heeft zijn bestaan te danken aan tsarina Catharina de Grote die het museum als privémuseum oprichtte. In de periode 1764-1767 werd naar ontwerp van Jean-Baptiste Vallin de La Mothe het...


25-01-2018

Amsterdam 1900

Bijzonder kijkje in het Amsterdam van de vorige eeuw [Recensie] In navolging van de tentoonstelling De eerste foto’s van Amsterdam 1845-1875 (2010) waarin het Stadsarchief Amsterdam de vroegste foto’s van de stad presenteerde heeft conservator fotografie Anneke van Veen in samenwerking met junior conservator Susanne van der Wolf uitgebreid onderzoek gedaan naar foto’s van Amsterdam rond 1900. Uit eigen bezit...


24-01-2018

Gladiatoren

Helden van het gewone volk en de elite [Recensie] Gladiatoren spreken tot de verbeelding. Ondanks hun wreedheid waren de spelen uitermate populair in het Romeinse Rijk en ook nu nog met vertolkingen in strips, films en boeken. Iedereen kent wel de uitspraak dat het volk verlangde naar ‚Äėbrood en spelen‚Äô. De spelen waren niet alleen populair bij het gewone volk,...


21-01-2018

Het diner van Trimalchio

Zeer vermakelijk verhaal dat alle vooroordelen over het Romeinse leven tot leven brengt [Recensie] Het Satyricon is een uitzondering in de Romeinse literatuur die over het algemeen vrij serieus en ingetogen is. Het werk van de hand van de Romeins schrijver Gaius Petronius Arbiter (27-65) is een Romeinse schelmenroman die fragmentarisch overgeleverd is in diverse middeleeuwse manuscripten en is ook...


20-01-2018

Het verleden op je bord

De culinaire geschiedenis van Nederland [recensie] Een paar maanden geleden schreef ik het al in de blog Aan tafel in het archief, er is de afgelopen periode veel aandacht voor de Nederlandse culinaire geschiedenis. In rap tempo verschenen verschillende publicaties over onze eetcultuur, waaronder Nederland dineert, De kleine geschiedenis van de Nederlandse keuken en Oranje toetjes. Niet alleen in recente...


18-01-2018

Hubert de Givenchy - To Audrey with Love

Het verhaal van de vriendschap tussen filmster Audrey Hepburn en couturier Givenchy [recensie] Audrey Hepburn werd wereldberoemd met haar elegantie, stijl en filmtalent. Ze hoort, met Sophia Loren en Brigitte Bardot, tot de belangrijkste actrices uit de jaren vijftig. Hepburn kon zich in vele rollen inleven, vari√ęrend van die van prostituee in Breakfast at Tiffany‚Äôs, tot non in The nun‚Äôs...


17-01-2018

Anna Paulowna

Kleurrijke beschrijving van het leven van Anna Paulowna [Recensie] ‚ÄúHet leven van Anna Paulowna laat zich lezen als een boek.‚Ä̬†Zo eindigt kunsthistoricus en conservator van het Loo, Paul Rem, de inleiding van het boek bij de tentoonstelling Anna Paulowna, kleurrijke koningin. De tentoonstelling werd in 2016 georganiseerd toen Anna Paulowna tweehonderd jaar geleden naar Nederland kwam. Aan de hand van...


11-01-2018

Ferdinand Bol

Eerbetoon aan de eerste bewoner van Keizersgracht 672 [Recensie] In het hart van de Amsterdamse grachtengordel ligt aan de Keizersgracht 672 Museum Van Loon, dat sinds 1973 voor publiek is opengesteld. In het museum kunnen bezoekers de sfeer proeven van de rijkdom die de stad in de zeventiende eeuw beleefde. Wat velen echter niet weten is dat het een van de...


10-01-2018

Romanovs & Revolutie

Het einde van het Russische Tsarendom [Recensie] De Russische Revolutie vond in 2017 exact honderd jaar geleden plaats. Voor de Hermitage Amsterdam was dat reden om dit kantelpunt in de Russische geschiedenis als onderwerp voor een tentoonstelling en boek te nemen. De tentoonstelling en gelijknamige publicatie 1917. Romanovs en Revolutie РHet einde van een monarchie brengen niet alleen de Russische Revolutie onder...


04-01-2018

Zuiderburen

Vlamingen in Holland [Recensie] In de herfst en winter van 2017-2018 zijn in Den Haag drie presentaties van kunstwerken uit Antwerpen te zien. Zo is in de vaste opstelling van het Mauritshuis een Hollands-Vlaams onderonsje gecre√ęerd door bij het schilderij van Jan Steen dat het spreekwoord ‚ÄėZoals de ouden zongen, piepen de jongen‚Äô uitbeeld het Antwerps doek met hetzelfde onderwerp...


04-01-2018

Art Deco Paris

Franse art deco in het Haagse Gemeentemuseum [Recensie] Het Gemeentemuseum Den Haag is een museum voor moderne kunst dat toegepaste kunsten en vormgeving verzamelt. Hierdoor is het museum een instituut met een brede verzameling en dat sluit goed aan bij verschillende stromingen aan het begin van de twintigste eeuw die samenkomen in de Franse art deco. Het Franse art deco is...


31-12-2017

Mythen moet je niet geloven

Over het waarheidsgehalte van de Griekse mythologie [Recensie] Het Rijksmuseum van Oudheden organiseerde op 25 november 2016 een interessante middag over de achtergrond van mythen. De middag stond in het teken van het nieuwste boek van de Nederlandse classicus Hugo Koning. Koning is docent Griekse en Latijnse Talen en Culturen aan de Universiteit Leiden en geeft daarnaast Grieks en Latijn...


28-12-2017

Kijk Amsterdam 1700-1800

De mooiste stadsgezichten van de hoofdstad [Recensie] Het Stadsarchief Amsterdam bezit een rijke collectie tekeningen en prenten. Kunstenaars als Jacob Cats, Reinier Vinkeles, H.P. Schouten en Jan de Beijer namen in de 18e eeuw de tijd om Amsterdam als levendige stad tot in detail te vereeuwigen. Het getekende stadsgezicht maakte een onge√ęvenaarde bloei door. Tekenaars reisden het hele land door...


27-12-2017

De rand van het rijk

Geschiedenis van de Romeinen in Nederland [Recensie] De rand van het Rijk. De Romeinen in de Lage Landen is een herziene uitgave van het tien jaar eerder verschenen De randen van de aarde. De Romeinen tussen Schelde en Eems door historicus Jona Lendering. Het grote verschil tussen De randen van de aarde en De rand van het Rijk is dat de laatste een samenwerking is tussen een historicus...


23-12-2017

Professor Kleinbrein ‚Äď De ridders

Middeleeuwen voor kinderen [Recensie] Waar het eerste boek over de Romeinen in de nieuwe reeks nog was getiteld Professor Breinstein, is de serie inmiddels omgedoopt tot Professor Kleinbrein. Deze nieuwe kinderboekenreeks is bedoeld voor kinderen vanaf een jaar of negen en doet erg denken aan de serie Waanzinnig om te weten van Uitgeverij Kluitman. Anders dan de reeks van Kluitman is het boekje minder druk vormgegeven. In het...


21-12-2017

Een schitterend isolement

Familiegeschiedenis in kunstenaarskringen [Recensie] Door het weerzien met haar oma Elisabeth Eperjesy (Elfi) werd Olga Majeau aangespoord en ge√Įnspireerd op zoek te gaan naar haar familiegeschiedenis. Na zo‚Äôn drie√ęnhalf jaar onderzoek en de wil om het verhaal van haar eigen voorouders op papier te zetten debuteerde Majeau in 2015 met haar boek¬†Een schitterend isolement. Olga Majeau (1969) werkt als docent...


17-12-2017

Griekse mythen, Romeinse sagen

Feest van herkenning voor classici, prachtig geillustreerd [Recensie] Veel van onze spreekwoorden en zegswijzen maken gebruik van verwijzingen uit de Griekse mythen en Romeinse sagen. Daarbij hebben deze mythologische verhalen eeuwenlang gediend als inspiratiebron voor literatuur, muziek en kunst en op die manier hun sporen nagelaten in de Westerse cultuur. Desalniettemin kunnen de meeste mensen kop noch staart vinden in...


14-12-2017

Watteau

Watteau in Haarlem [Recensie] Het werk van kunstenaar Antoine Watteau (1684-1721) was baanbrekend en als vernieuwer werd hij een van de belangrijkste kunstenaars uit de Franse geschiedenis. Het nalatenschap van Watteau telt ruim duizend bladen, waarvan er nu nog zo’n 670 bekend zijn. De tekeningen van de schilder Watteau vormen de basis van zijn werk. Zelf waardeerde Watteau zijn tekeningen ook...


14-12-2017

Jan Weissenbruch

Schilder van Hollandse stadspleinen, sluizen, ophaalbruggen en landwegen [Recensie] Jan Weissenbruch is een naam die door de jaren heen in groot aanzien is blijven staan. Toch denken de meeste mensen niet aan Jan Weissenbruch (1822-1880) bij het horen van de naam Weissenbruch, maar aan zijn neef Jan Hendrik Weissenbruch (1824-1903), de landschapsschilder uit de Haagse School. Het Teylers Museum vond...


13-12-2017

The Great Liao

Derde grote tentoonstelling over volken uit het Oosten in Drente [Recensie] Vóór 1950 was alle kennis van de Liaodynastie gebaseerd op historische teksten waarin de cultuur en de gebruiken van het Liao-volk werden beschreven. Afbeeldingen waren toen nauwelijks beschikbaar, ook waren er toen nog weinig archeologische vondsten uit de Liao-tijd bekend. Dat is de laatste decennia flink veranderd. Archeologen hebben tal...


13-12-2017

Opgravingen In Bergen Op Zoom

Archeologie in West-Brabant [Recensie] Opgravingen in Bergen op Zoom verscheen ter afsluiting van het jubileumjaar van de Stichting In den Scherminckel [2012/red.], een organisatie van amateur-archeologen in Bergen op Zoom. Het boek werd geschreven door hoofdauteur drs. M.J.A. (Marco) Vermunt, gemeentearcheoloog van Bergen op Zoom, en co-auteur H.L.A. (Alexander) van der Kallen, assistent-archeoloog van Vermunt. Op basis van de vele opgravingen in...


10-12-2017

De nieuwe kerk Amsterdam

Schoonheid van een kerk [Recensie] De Sint-Catharinakerk werd in de volksmond al snel bekend als De Nieuwe Kerk en de oudere Sint-Nicolaaskerk in Amsterdam, als de Oude Kerk. Hoewel De Nieuwe Kerk nu als belangrijkste kerk van Amsterdam geldt, is dat niet altijd zo geweest. Toen de eerste steen in 1400 werd gelegd was Amsterdam een kleine stad en had de...


06-12-2017

De grote ontdekkingsreizigers

De wereld rond [Recensie]¬†De grote ontdekkingsreizigers¬†is een zeer aangenaam leesbaar en informatief boek. Aan de hand van veertig diepgaande biografie√ęn worden de grootste ontdekkingsreizigers uit de afgelopen eeuwen over de hele wereld behandeld. Deze verhalen gaan in op de beweegredenen achter de tochten. Dit alles wordt rijkelijk ge√Įllustreerd aan de hand van prenten, kaarten, citaten en foto‚Äôs van de ontdekkingsreizigers....


03-12-2017

De erfenis van de oudheid voor de mens van nu

Vrijheid en gerechtigheid bij de Grieken en Romeinen [Recensie] In het voorwoord van De erfenis van de oudheid voor de mens van nu van Robert Nouwen wordt duidelijk dat hij in dit boek wil schetsen hoe de vraagstukken uit de oudheid ons nu nog steeds bezighouden. Zo stelt hij dat de staatkundige geschriften van Plato ons nu nog rekenschap geven van talloze...


30-11-2017

De buitenplaats

De buitenplaats en het Nederlandse landschap [Recensie] Dit jaar (2012) is het jaar van de Historische Buitenplaats.¬†De buitenplaats en het Nederlandse landschap¬†laat het Nederlandse landschap zien dat mede dankzij de buitenplaatsen is ontstaan. In het boek is “bewust nauwelijks informatie opgenomen over de geschiedenis van de individuele buitenplaatsen of reeksen van buitenplaatsen.” Dit omdat het gaat over de geschiedenis van...


26-11-2017

Afdalingen

Op zoek naar onsterfelijkheid in antieke mythes ‚ÄúEn voor altijd is dit mij bijgebleven Hoe zeer veel stiller dood dan slapen is‚ÄĚ [Recensie] Marjoleine de Vos citeert J.C. Bloem in haar Afdalingen. Op zoek naar onsterfelijkheid in antieke mythes om aan de lezer over te kunnen brengen dat de dood iets onbegrijpelijks blijft, hoe vaak men er ook mee geconfronteerd...


23-11-2017

Een Koninklijk paradijs

Aert Schouman en de verbeelding van de natuur [Recensie]¬†In de tentoonstelling¬†Een Koninklijk Paradijs ‚Äď Aert Schouman en de verbeelding van de natuur¬†in het Dordrechts Museum staat het werk van de veelzijdige schilder Aert Schouman (1710-1792) centraal. Schouman en Dordrecht zijn nauw met elkaar verbonden, al in 1873 verwierf het museum een zelfportret van Schouman en in Huis Van Gijn worden...


22-11-2017

Venus achterna

De zoektocht naar de omvang van het heelal [Recensie] Het was groot nieuws, de Venusovergang van 6 juni 2012 jongstleden: Venus was toen een paar uur lang te zien als een zwart rondje dat voor de zon langs trok. Dit fascinerende hemelverschijnsel verschijnt in paren met een tussentijd van 8 jaar. Het verschijnsel is vrij zeldzaam: het duurt meer dan een...


19-11-2017

Het vierde beest

De strijd om de wereldmacht en het einde van de oudheid [Recensie] In Het vierde beest vertelt Tom Holland het verhaal van de oorsprong en de ontwikkeling van de veranderende denkpatronen van de mens aan het einde van de Romeinse tijd en het begin van de Middeleeuwen. Tom Holland is een jonge historicus die zich vooral bezig houdt met de periode van de...


15-11-2017

Paard & ruiter

Op de steppe van Mongoli√ę [Recensie] Voor wie met Paard en ruiter hoopt op een compleet overzicht van de geschiedenis van de stepperuiters van Mongoli√ę wordt teleurgesteld. Wie echter ge√Įnteresseerd is in een aanvulling op de tentoonstelling bij het Allard Pierson Museum [[2012/red] vindt met deze catalogus precies wat hij of zij verlangt. De catalogus bevat vrij gedetailleerde beschrijvingen en...


09-11-2017

Tuinen van de Farao's

Gebruik van planten en bloemen in de Egyptische cultuur [Recensie] De tentoonstellingscatalogus Tuinen van de farao’s. Planten en bloemen uit het Oude Egypte uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden verscheen bij de opening van de gelijknamige tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden. De tentoonstelling liep van 27 april tot en met 2 september 2012. De catalogus is geschreven door drie...