Wybenga, Pieter

Wybenga, Pieter

27 Recensies

25-08-2010

Scheepsjournaal

Het oprekken van je grenzen Wordt de wereld kleiner? De mens is in ieder geval mobieler geworden; ze gaat van hot naar her. Maar het lijkt erop dat het toegenomen contact de onderlinge verschillen alleen maar uitvergroot. Een andere taal, vreemde gebruiken, ze ontzeggen je de toegang. De enkeling die zijn best doet zich het onbekende eigen te maken stuit...


04-04-2009

Heldenjaren

Het romantisch realisme van Thomése ‘Herman besloot, in zijn onmetelijke lamlendigheid, pas op te staan als de stralen zijn bed zouden raken. Wegzakkend in een sluimer, kwam hem ineens voor de geest dat hij de enige was die wist dat hem een uitzonderlijk leven wachtte.’ Herman Visch, de held van Heldenjaren, Thoméses tweede boek, zwalkt als een Julien Sorel-wannabe (‘dat...


13-03-2009

Haagse liefde & De vieze engel

Het lot van de mindere meesters Is dit nu alles?’ En: ‘Waarom heb ik niet meer uit mijn leven gehaald?’ Het zijn de levensvragen van een doorsnee bestaan, en er zijn in ieder geval inmiddels boekenplanken over vol geklaagd, over nietigheid en mislukking. Ook P.F. Thomése doet met de gebundelde novellen Haagse liefde & De vieze engel een duit in...


26-12-2007

Het vergeten seizoen

Alles stroomt Op de eerste pagina van de historische roman Het vergeten seizoen is auteur Peter Delpeut al scheutig met enkele sleutelaanwijzingen over het verloop en de kern van het verdere verhaal. Gezeten op een tochtig privaat, ergens in een dorp in het oosten van het negentiende-eeuwse Nederland ontgaat het het hoofdpersonage, pastoor Peters, dat de haan voor de tweede...


25-08-2007

Victors zomer

Zonder ellebogen kom je nergens Toscane is het land met de prachtig rollende heuvels, de overweldigende kunstschatten, het heerlijke eten en de alles verstillende rust; kortom, de plek waar het heerlijke leven zich afspeelt. Deze clichévorming zorgt er ondermeer voor dat het land rondom Florence menigmaal misbruikt wordt als het decor van zoetsappige wegwerpromans. De uitgeverij van Victors zomer, het...


14-07-2007

Noem het middernacht

Dramatiek pas in het derde deel Johan de Boose lijkt een voorliefde te hebben voor regio’s waar de zogenaamde eerste wereld direct tegen de tweede of derde aanschurkt. Zo begaf De Boose zich veelvuldig in Oost-Europa en schreef daar een aantal reportagewerken over, journalistieke werken met een literaire inslag. Een tweede plek op aarde waar de verschillende werelden bijna letterlijk...


05-05-2007

Het derde huwelijk

Memorabel karakter tussen filmische clichés Het derde huwelijk vertelt het verhaal van Maarten Seebregs door Maarten Seebregs. Een bijna zestigjarige, doodzieke homofiel, wiens treurige, lege leven – het heeft in zijn ogen weinig betekenis meer én zijn partner Gaëtan is hem na een lang ziekbed ontvallen – een laatste plaagstootje krijgt wanneer iemand hem verzoekt een schijnhuwelijk aan te gaan...


20-04-2007

De Pruimelaarstraat

Een volksvertelling ‘‘En ik weet niet hoe ze dat geflikt heeft, maar madame zat daar op de eerste rij. Nog straffer! Ze zat op de plaatsen die waren voorbehouden voor de families van de slachtoffers! Victor en ik, wij waren beschaamd in haar plaats.’ De winkel staat vol. Hoe de andere dames dat geroken hebben, ik weet het niet, maar...


27-03-2007

De vermiste wereld

Groots in bescheidenheid Firenze, Piazza del Carmine. Een grote parkeerplaats, knetterende scooters en haveloze daklozen. Met roet beslagen gebouwen en een grote kerk met een onaantrekkelijke façade: de Santa Maria del Carmine. Vanbinnen net zo lelijk. Barok in de overtreffende trap. Maar tussen al die lelijkheid is er een uitzondering. Eén kapel is overeind blijven staan toen de rest van...


23-03-2007

Morgen zijn we in Pamplona

No pain, no gain Het is feest. Het is gevaar. Het is leven.’ Gevaar is verleidelijk. Door grenzen op te zoeken, af te tasten, maak je het meeste van het leven, lijkt Jan van Mersbergen met zijn nieuwe roman Morgen zijn we in Pamplona te willen zeggen. Is dat de ultieme drijfveer die ons tot handelen aanzet?, zo vraagt de...


11-03-2007

Publieke werken

Gelukzalig ten onder, in een weelderige schrijfstijl Om de schijn van objectiviteit hoog te houden, geldt er voor de recensent de ongeschreven regel om niet te veel in de eerste persoon te vertellen. Laat staan over eigen smaak te beginnen. Een recensie is een mening, jazeker, en dus subjectief, maar de lezer wil vooral weten of het boek goed is...


27-02-2007

De wandelaar

Een beetje goed doen Er zijn waarschijnlijk twee fases in het leven waarin wij met open en kritische blik de wereld tegemoet treden. In onze jonge jaren, als de haren nog wild zijn, voordat de baan, het koophuis en de kinderen zich aandienen. En als de haren inmiddels grijs geworden zijn en er weer tijd is om verder te kijken...


24-02-2007

Muggepuut

Niets is alles Daar plofte hij weer op de mat. Blij dat ik was. Zonder nadenken uit de enveloppe gevist en lezen maar. Ik had er wellicht beter aangedaan één van mijn collega-recensenten te verblijden met dit kleinood. Want als je eenmaal iets zinnigs hebt proberen te zeggen over een werk van Herman Brusselmans, dan moet je van goeden huize...


07-02-2007

Albinoziel

Graven naar een verhaal Hoeveel dichters schrijven ook proza, en met succes? En andersom, hoeveel prozaïsten dichten wel eens een velletje vol? Niet bijster veel betreden in hun schrijvende carrière geregeld beide paden met succes. Huub Beurskens is er één. Al sinds de jaren zeventig publiceert hij zowel proza als poëzie. Maar het zal vooral het laatste zijn waar hij...


21-12-2006

Heb lief en zie niet om

Lees en zie om Duidelijke taal. Daar heeft de mens van deze tijd behoefte aan. Draaikonten worden bestraft. Het lezende publiek verlangt van de recensent ook klare taal over het te bespreken boek, dat op zijn beurt ook het liefst in duidelijke bewoording is neergezet. ‘Waar gaat het om?!’ Welnu, dat bleek in dit geval geen makkelijke vraag te zijn....


29-05-2006

Ben jij engel

De afwezigheid van een reddende engel Ben jij engel, het debuut van filosofiestudent Hans Barendse (1982), heeft een opmerkelijk plot, die met een enkel citaat uit de doeken gedaan kan worden: ‘Ik zal haar leven krijgen als ze achtentwintig is, maar de twijfel daarover wordt steeds sterker. Ik houd van haar en zij is nog steeds verliefd op mij. Ik...


13-04-2006

Izak

Opgaan in het sprookjesbos ‘Ik liep en liep, mijn voeten waren mij al bijna vergeten. Onderweg van het onuitsprekelijke naar het sprakeloze. Ik kwam terecht in de wereld van voor het verlies, toen alles nog stond te gebeuren. Ik beleefde mijn terugkeer in de bossen, waaruit ik zo lang was weggeweest. Er werd iets hersteld, een doorgang gevonden. Een uitweg...


17-03-2006

Alfa Amerika

The American Dream: een onaangenaam ontwaken The American Dream. Het is voor Europeanen wellicht meer iets van voorbije dagen. De Verenigde Staten staan hier langzamerhand meer bekend om conservatisme, godsdienstige bekrompenheid en machtswellust dan als het land van ongekende mogelijkheden waar dromen werkelijkheid worden. Maar in Alfa Amerika, de tweede roman van de Vlaming Jan van Loy, schitteren de stars...


05-03-2006

Een plek onder de zon

Muziek is voor Bril verleden De boekenweek is in aantocht. Thema: muziek. Dus worden alle Nederlandse Nick Hornby’s door hun uitgevers opgetrommeld om hun High Fidelity en 31 Songs te produceren. Prometheus’ meest recente troef is Martin Bril met Een plek onder de zon. Zo’n veertig verhalen in nog geen 125 pagina’s. Allemaal zijn het verhalen over muziek die Bril...


11-02-2006

De dollartekens in de ogen van Moeder Theresa

De beste remedie tegen depressies De straaljager van de Vlaamse letteren is er weer. Herman Brusselmans’ nieuwste product, een novelle, luistert naar de naam De dollartekens in de ogen van moeder Theresa. Welnu, lees een willekeurige recensie of samenvatting van een van zijn andere schrijfsels en je hebt waarschijnlijk al een redelijke weergave te pakken van wat er op deze...


29-01-2006

Muziek in mijn leven

Wisselvalligheid troef in muziekbundel Vikram Seth schreef in het nawoord van zijn roman An Equal Music een paar zinnen over de relatie tussen muziek en het (geschreven) woord. Het moeten schrijven over iets ongrijpbaars en onbeschrijflijks als muziek boezemde hem vooraf angst in, het leek hem welhaast een onmogelijke taak. Seth, een groot kenner en liefhebber van muziek, verrichtte lange...


29-11-2005

Luister niet naar Robert Blake

Web van voorspelbaarheden en clichés leest best lekker In de 19e eeuw liep er in Leiden een befaamde en beruchte ‘dokter’ rond. Een aantal cholera-epidemieën hadden het vertrouwen in de reguliere artsen nogal verminderd en deze alternatief genezer had hier het spreekwoordelijke gat in de markt gezien. Een opiummengseltje zou de zieke beter maken. En masse klopten ze bij hem...


08-11-2005

Ultramarijn

Melancholisch relaas van een onvoltooid verleden tijd ‘De bejaarde man slaakt een zucht. “Ach, de gevoelens van onze dagen. Eén vermogen is tenminste gebleven, ik heb een uitstekend geheugen. Kom eens hier.” Ozan strekt een hand uit. Hij raakt Joakims hals aan, betast zijn gezicht, streelt met droge vingers zijn wang. “Dat er nog veel zomerochtenden voor je komen, mijn...


05-11-2005

Novembermeisjes

Korte verhalen met lange spanningsboog Vier jonge, wat schuwe jongens treden op als hoofdpersonen in de evenzoveel verhalen in Novembermeisjes van Vincent Overeem (1974). Deze verhalen verschenen in de afgelopen twee jaar al in de literaire tijdschriften De Gids en Tirade. Stuk voor stuk verhalen ze over onvolwassen jongens die geconfronteerd worden met lastige situatie’s of thema’s die het opgroeien...


11-10-2005

De openbaring aan Hendrik Vis

Vérgaand fundamentalisme van eigen bodem Nadat Luther in 1517 een 95-tal stellingen tegen de Slotkerk te Wittenberg timmerde is in ons Lage Landje een keur aan geloofsrichtingen ontstaan. De bevindelijk-gereformeerden vormen de meest strenge groepering binnen dit woud aan protestantse afsplitsingen. Volgens haar aanhangers is de mens van nature verdorven en waardeloos. Er wacht hem slechts de hel. Wellicht, als...


14-09-2005

De tuin van de sultan van Rome

Een zeer welkom genuanceerd maatschappelijk geweten Schaduwdenkers en lichtzoekers’ was de titel van de 27e Huizingalezing, gehouden door Louise O. Fresco. Hierin verhaalde ze over het idee dat de huidige mens hard bezig is de wereld om zeep te helpen. Hierbij verzette ze zich tegen de eenzijdige boodschappen van enerzijds de doemdenkers die de wereld door de huidige technologie opgebruikt...


06-04-2005

De verzwegen moeder

Bizarre levensloop aangrijpend, maar wel erg eenvoudig weergegeven Historische verhalen met weemoedige thema’s lijken de rode draad in het werk van Tony van der Meulen. Waar hij in eerdere boeken verslag deed van het verloop van de recente en weinig vrolijke geschiedenis van Uganda, de teloorgang van de Nederlandse middenstand en de mensonwaardige geschiedenis van de Birma-spoorweg, staat in zijn...