Zondag, 22 mei, 2005

Geschreven door: Reen, Ton van
Artikel door: Stoffelsen, Daan

Concert voor de F├╝hrer

Niet rijp voor het front

Hij probeerde zich in te leven in de geest van zijn dode vriend, diens bezieling in zijn spel te leggen, om het concert te spelen dat Manfred voor de F├╝hrer had willen geven. ZoÔÇÖn overweldigend concert dat hij er de F├╝hrer mee zou kunnen overhalen de oorlog te be├źindigen. Hij was het aan Manfred verplicht.ÔÇÖ (p. 17-18)

1944. Grave, de kerk, het orgel. Elk moment kunnen geallieerde parachutisten het dorp innemen, en Hitlerjugendsoldaat Hermann zit achter het orgel en speelt liederen voor zijn overleden broer en vader, en vooral voor zijn beste vriend Manfred.

Manfred was een geniaal pianist, hij werd zelfs uitgenodigd om een concert voor Htiler te geven. Net als Hermann werd hij op 17-jarige leeftijd opgeroepen voor het leger, en net voor D-Day werden de vrienden in Normandi├ź gestationeerd. Vlak erna deserteerde de jonge pianist die ooit met een tweede concert Hitler tot vrede had willen bewegen. Hermann bleef achter, en werd voor zijn terughoudendheid gestraft toen er een vuurpeloton voor de gearresteerde deserteur moest worden geformeerd.

Vroeger had Hermann het stadje Grave al eens bezocht, tijdens een van de vele zomervakanties die hij had doorgebracht bij zijn grootouders, die hier in de buurt wonen. En het huis van de bovenmeester lijkt zo op dat van zijn jeugd. Hij drinkt er wat water in de keuken, eet een hapje uit de pan, maar ruimt netjes achter zich op. Terwijl hij zich zo in het verleden wentelt, is elke derde gedachte er een aan het gevaar dat hij loopt.

Nederlandse Natuurkundige Vereniging

Dat contrast, tussen het gevaar van ontdekking en de huiselijke dagelijksheid van Hermanns handelingen, geeft een superieure spanning aan Ton van Reens Concert voor de F├╝hrer. Dat houdt hij vol tot een geallieerde kogel Hermann in een zoveelste moment van onoplettendheid treft. Dan, in zijn laatste uren, lost het ÔÇśnuÔÇÖ helemaal op. Het komt tot een gedroomd wederzien met Manfred, en Hermann sterft.

Beste vriend Manfred is het grote manco van Concert voor de F├╝hrer. Hij is en geniaal, en heldhaftig, en een door-en-door-bewonderde vriend, en een huisvriend in spe van Hitler, en deserteur, en ondermijnt daarmee de geloofwaardigheid van deze novelle. Het idee van de Hitlervriend die deserteert uit het Duitse leger is interessant, maar in deze amper honderd paginaÔÇÖs is daar geen recht aan gedaan. K├ín daar geen recht aan gedaan worden. En aan de verschrikkingen van de oorlog, aan het front en in de Duitse steden, en aan een jeugd in Hitler-Duitsland net zo min.

Concert voor de F├╝hrer is te kort om recht te doen aan zoveel themaÔÇÖs, en de toegevoegde verklarende woordenlijst (wie weet niet wat een nazi is, of een kweekschool?) doet vervolgens geen recht aan de intelligentie van de lezer. Dat valt tegen, zeker van een auteur die volgens de flaptekst al tientallen romans, reis- en jeugdboeken op zijn naam heeft staan.

Een jongen van zeventien is te jong voor de oorlog en een boek van honderd paginaÔÇÖs kan een oorlog niet samenvatten. Het blijft bij een spannend aanzetje.

  • Concert voor de F├╝hrer

  • Ster(ren)

    (3)
  • Auteur(s)

    Reen, Ton van
  • Vertaler(s)

    Onbekend
  • Recensent(en)

    Stoffelsen, Daan
  • Aantal Pagina's

    101
  • Publicatiejaar

    2005
  • Uitgever(s)

    De Geus
  • ISBN

    9044506020, 9789044506020
  • ISBN E-Book

    Onbekend
  • Categorie(├źn)

    Onbekend
  • Genre(s)

    Roman

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *