Zaterdag, 6 juli, 2019

Geschreven door: Dort, Pauline van
Artikel door: Nooij, Marjon

De stenenspringer

Vriendschap en bewegen met de dieren

[Interview] De Stenenspringer gaat over de vriendschap tussen de Aboriginal jongen Winnie en de kraai Moola. En over de vriendschap die ze sluiten met de dieren die ze onderweg – op hun zoektocht naar water – tegenkomen.

Pauline van Dort (1963) maakte er prachtige, op Aboriginal kunst gebaseerde illustraties bij. Fantastisch om deze tekeningen met je kind te ontdekken en erover te praten. Dit boek is ook een en al beweging. Een belangrijk uitgangspunt van de auteur Elsbeth Smulders, docente dansexpressie. Ga het avontuur aan met je kind en hip als een kraai, beweeg als een salamander, kronkel als een slang, spring als een kangoeroe en ren als een emoe!

Pauline, hoe is dit kleurrijke en vrolijke boek tot stand gekomen?

“Een jaar of acht geleden stond ik met mijn zoontje in de branding op het strand van Callantsoog. Moeders praten met moeders en ik kwam toevallig in gesprek met Elsbeth Smulders; zij vertelde dat ze verhalen schrijft, waarop ik haar zei dat ik illustrator ben.

Ons gesprekje duurde destijds hooguit tien minuten en toen we uit elkaar gingen zei ze, dat als ze het later wat rustiger heeft met haar kinderen, ze me een verhaal zal sturen. En dat deed ze, november vorig jaar; al die tijd heeft ze mijn naam onthouden.

Ze stuurde me het concept van dit boek, De stenenspringer,  ik las het, vond het meteen een bijzonder verhaal en verwees haar naar Uitgeverij Maretak, waarvoor ik al eerder had gewerkt.”

Jullie hebben dus contact gezocht met Uitgeverij Maretak. Hoe verloopt het proces van conceptverhaal en het toevoegen van illustraties. Ben je gebonden aan de wens van de uitgever?

“Drie dagen later kregen we bericht dat de uitgever, Luc Noorlander, graag met ons een prentenboek wilde maken van dit verhaal. Hij wilde het voor de Kinderboekenweek van 2018 klaar hebben, omdat het thema daarvan ‘vriendschap’ zou zijn en dit verhaal daarover gaat. We werden wild enthousiast en konden het bijna niet geloven! Om de boel door te spreken maakten we een afspraak en kon ik aan het werk met het maken van de illustraties.

Eerst heb ik me ingelezen in de Aboriginal cultuur en ben meteen aan de gang gegaan. Een hele stapel schetsen van alles wat bij me opkwam omtrent het verhaal van De stenenspringer. Niet alleen van de hoofdpersonen, maar ook van de omgeving waar het zich afspeelt, wat er groeit en bloeit en hoe sommigen van hen wonen, in hutten.

Aboriginals zijn een natuurvolk met een heel puur idee: zij vinden dat zij van de natuur zijn (en niet andersom, zoals wij westerlingen denken) en gaan daar met veel respect mee om. Ze voelen aan waar water in de grond zit en waar ze eetbare dingen kunnen vinden, zoals zaden en vruchten. Omdat het er warm en droog is, zocht ik vormen van zaden en zaaddoosjes om te gebruiken.

Als ze kunst maken doen ze dat in een stippeltechniek en vaak in abstracte vormen. Ik dacht meteen: dit wil ik gebruiken in het boek. Ook maakte ik een ruwe schets van iedere dubbele pagina. Weer gingen we met ons drieën om tafel en de auteur en uitgever gingen akkoord met mijn plannen. ‘Het boek mag helemaal vol’, zei de uitgever.”

De illustraties zijn niet alleen getekend. Van welke technieken heb je gebruik gemaakt?

“De illustraties heb ik 1 op 1 gemaakt, als dubbele pagina’s. Ik wilde dat iedere bladzijde verrassend zou zijn, kleurrijk, dat de dieren lief zijn en dat de tekst qua vorm ook goed in de tekeningen paste. Omdat ik ook grafisch vormgever ben, kreeg ik de kans om ook de hele vormgeving van het boek te doen.

Het gebruikte lettertype is van P.M. Noordzij, een medestudent aan de KABK (Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten) waar ik gestudeerd heb en er les kreeg in letterontwerpen van zijn vader, Gerrit Noordzij. Het is ook een prachtige letter en ik vind het erg goed passen in dit boek.

Om het geheel zo afwisselend mogelijk te maken heb ik gemengde technieken gebruikt, verf, kleurpotlood, collage, papierdruk, krijt. De ene keer zie je Winnie en Moola helemaal uitgewerkt, de andere keer alleen een contour en/of een deel van hen. Ook de vriendschap tussen hen wilde ik steeds laten zien. Ik vind het belangrijk om zelf te kunnen bepalen wat ik weergeef en niet de tekst zomaar klakkeloos te volgen.

Soms is het leuk om een detail uit het verhaal te belichten, in plaats van iets te ontwerpen dat teveel voor de hand ligt. Steeds als er een pagina af was stuurde ik Elsbeth een foto en overlegden we over het geheel. Waar Winnie leert springen van Moola heb ik een foto gebruikt die ik van mijn zoontje maakte, toen hij in Frankrijk een keer in het water sprong. Die houding vind ik mooi.”

Er hoort een website bij het boek en het biedt mogelijkheden tot bewegen met kinderen. Kun je daar iets over vertellen?

“De website die bij het boek hoort is De Stenenspringer Daarop is ook een bewegingsles te vinden bij dit boek. Elsbeth, de auteur, is bewegingsdocente en vanuit haar professie vindt ze het heel belangrijk dat kinderen veel beweging krijgen. Het feit dat de jeugd tegenwoordig te weinig lichaamsbeweging krijgt is een hot item en door middel van boeken als deze kunnen kinderen op een leuke en vrolijke manier gestimuleerd en gemotiveerd worden om samen te bewegen.”

Gaan we in de toekomst nog meer van je zien en horen?

“Het was een geweldig avontuur om dit boek te illustreren en ben nu heel trots op het resultaat! Vanzelfsprekend sta ik open voor andere projecten en wie weet wat er nog weer eens op mijn pad komt. Mocht je meer werk van me willen zien… neem eens een kijkje op mijn website: Pauline van Dort 

Eerder gepubliceerd op Metdeneusindeboeken