Dinsdag, 17 januari, 2017

Geschreven door: Lindijer, Koert
Artikel door: Reijnders, Maarten

De vloek van de Nijl

Vrede is de uitzondering

[Recensie] ‘Sudan’ is zo’n onderwerp waarvan je als krantenlezer al bij voorbaat in een winterdepressie schiet. Het land is sinds jaar en dag het toneel van door etnische, religieuze en economische tegenstellingen aangewakkerde gevechten waaraan maar geen eind lijkt te komen. In 2002 bereikte Sudan een tragische mijlpaal: in geen enkel ander Afrikaans land woedde er zolang oorlog. De gevolgen zijn gruwelijk: inmiddels zijn er 2 miljoen doden gevallen en de kans dat een 15-jarig meisje in Zuid-Sudan naar school gaat is kleiner dan dat ze tijdens een bevalling overlijdt.

Met het vredesverdrag dat in 2005 een einde maakte aan de strijd tussen de zuidelijke verzetsbeweging SPLA en de regering in Khartoum en met het uitroepen de onafhankelijkheid van Zuid-Sudan in 2011 leek er licht te gloren aan het einde van de tunnel. Maar inmiddels is Zuid-Sudan weer in een ouderwetse burgeroorlog verwikkeld geraakt. “Oorlog is gewoon, vrede een uitzondering langs de Nijl”, schrijft Afrika-correspondent Koert Lindijer die al sinds 1980 in Sudan komt, dan ook in het slothoofdstuk van zijn ontluisterende boek De vloek van de Nijl, Gestrand in de oorlog van Sudan, over de onafhankelijkheidsstrijd van Zuid-Sudan (met een kort uitstapje naar Darfur).

Het is een treurige conclusie die past bij de treurige geschiedenis van het land. Maar wie vanwege al deze ellende Lindijers boek links laat liggen, maakt een vergissing. De NRC- en NOS-correspondent portretteert de slachtoffers van de oorlogen zonder in vals sentiment te vervallen. En hij is op zijn best in de cynische beschrijvingen van machthebbers en andere hotemetoten die doen alsof ze het beste met het land voor hebben, maar die de bewoners in feite alleen maar van de regen in de drup helpen.

Lindijer strooit kwistig met vermakelijke anekdotes over zijn bezoeken aan het land. Over hoe hij wordt verdacht van wapensmokkel. Over de gevaarlijke vliegreizen in en uit het land, al dan niet in het gezelschap van nonnen. En over de hulpverlenerspost waar de prostituees niet aan te slepen zijn. Ondertussen word je als lezer een heel stuk wijzer over de geschiedenis van Sudan, de idealen waarmee de onafhankelijkheidsstrijd werd begonnen, de verschillende elkaar bevechtende zuidelijke facties en volken en de dubieuze rol van de buurlanden.

Trouw

Eerder verschenen in  Wordt Vervolgd