Woensdag, 12 december, 2018

Geschreven door: Deutsch, Lorànt
Artikel door: Weterings, Vera

En route

Geschiedenis van Frankrijk als reisverslag

[Recensie] En route. Op reis door de geschiedenis van Frankrijk¬†is van de hand van Lor√†nt Deutsch, een Franse schrijver en acteur. Eerder verscheen van hem¬†M√©tronome ‚Äď In Het Ritme Van De Metro Door De Geschiedenis Van Parijs, waarin de schrijver op zoek ging naar de overblijfselen van de oude stad aan de hand van 21 metrostations. Na vijf jaar onderzoek naar de stad schreef hij¬†M√©tronome.¬†En route¬†is op dezelfde aanstekelijke manier geschreven als¬†M√©tronome¬†en gaat niet alleen in op de geschiedenis van de stad Parijs, maar richt zich op de gehele geschiedenis van het land Frankrijk.

Waar Deutsch in Métronome de lezer meeneemt door de geschiedenis van Parijs aan de hand van 21 metrostations, waarbij elk station een eeuw behandelt, neemt Deutsch de lezer in En route mee op een reis door de geschiedenis van Frankrijk door het spoor te volgen van oude wegen, zoals handelsroutes, Romeinse heirbanen, pelgrimsroutes en oude Keltische wegen. Het werk is ingedeeld in 26 hoofdstukken. Per hoofdstuk komt een eeuw aan bod, startend bij de zesde eeuw voor christus en eindigend bij de twintigste eeuw. Elk hoofdstuk, en dus ook elke eeuw, behandelt de geschiedenis van die periode aan de hand van een bepaalde route. Zo staat in het eerste hoofdstuk over de zesde eeuw voor Christus de tinroute centraal; in het hoofdstuk over de eerste eeuw na Christus de Via Agrippa; in de zesde eeuw de bedevaartsweg; en in de vijftiende eeuw de wachtpostroutes van Lodewijk XI.

In En route behandelt Deutsch niet alleen de bekendere figuren en gebeurtenissen die in de Franse geschiedenis een rol hebben gespeeld behandeld, zoals Karel Martel, Lodewijk de Zonnekoning, Romeins Frankrijk en de Slag bij Verdun, maar ook de minder bekende passages uit de Franse historie. Neem bijvoorbeeld de kaderteksten over Montauban met de kelder van de Zwarte Prins, en over Klein Duimpje als Keltisch sprookje.

“De Kelten bezaten al hun eigen versie van Klein Duimpje! In elk geval neemt het kind dat de hoofdrol speelt witte kiezelstenen mee het dichte bos in, en strooit die langs het hele parcours. En zo brengt hij zijn broertjes en zusjes terug naar huis, over dezelfde weg als waarover ze weggegaan waren.”¬†(p. 44)

Scènes

De lezer zal in¬†En route¬†merken dat het boek je meeneemt op een razendsnelle ontdekkingstocht door de geschiedenis van Frankrijk. Zo leest het boek deels ook als een reisverslag, al wordt de geschiedenis altijd centraal gesteld. Zo komen huidige trekpleisters alleen aan bod wanneer deze een stukje verleden in het heden tonen. Zo vertelt Deutsch over de dichtgemetselde poort in Langres, Romeinse resten in de straten van Straatsburg en stadswandelingen door Chalon-sur-Sa√īne.

“De in het laat-Romeinse Rijk aangelegde ommuring van Chalon-sur-Sa√īne is nog zichtbaar langs de boulevard Edgar-Quinet.” (p. 143)

De meeslepende schrijfwijze van Deutsch zorgt er voor dat je als het ware vanuit je luie stoel in het werk wordt meegenomen op reis door de historie van Frankrijk. Als een ware reisleider wijst Deutsch de lezer in zijn kaderteksten op bijzondere ‚Äď vaak onbekende ‚Äď archeologische resten in het landschap. Deze kaderschetsen zorgen ervoor dat Deutsch wat verdieping aanbrengt in zijn verhalen over de Franse geschiedenis en deze tastbaarder maakt.

Hoewel¬†En route¬†de geschiedenis van een land beschrijft, is het geen standaard historisch werk. De publicatie is geschreven voor de algemene geschiedenisliefhebber. Wie een zwaar wetenschappelijk werk verwacht, wordt dan ook teleurgesteld. Ook degene die hoopt op een algemene geschiedenis van Frankrijk, komt van een koude kermis thuis. Wie zich echter openstelt voor een stortvloed aan wetenswaardigheden, details en vreemde minderbekende delen van de Franse geschiedenis die Deutsch ‚Äď net als in zijn eerdere werk¬†M√©tronome ‚Ästmet de lezer deelt, zal¬†En route¬†met plezier lezen. De passie die Deutsch heeft voor de geschiedenis van Frankrijk en het enthousiasme waarmee hij hierover vertelt, spat van de bladzijden af. Dit werk combineert op prachtige wijze anekdotes en wetenswaardigheden uit een reisgids met historische beschrijvingen die in een geschiedenisles over Frankrijk worden behandeld.

“In zesentwintighonderd jaar hebben we dertienduizend vijfhonderddrie√ęnzeventig kilometer afgelegd en de bewogen geschiedenis van de opbouw van een natie laten herleven.”¬†(p. 409)

Al met al is¬†En route¬†een absolute aanrader voor een ieder die ge√Įnteresseerd is in de geschiedenis van Frankrijk. Met zijn heerlijke schrijfwijze neemt Deutsch de lezer mee op een ontdekkingstocht vol wetenswaardigheden uit de Franse geschiedenis. Het boek mag zeker niet ontbreken in de koffer als de geschiedenisliefhebber op vakantie gaat naar Frankrijk.

Eerder verschenen op Hereditas Nexus