Dinsdag, 13 april, 2021

Geschreven door: Gül, Lala
Recensie door: Lalagè

Ik ga leven

Debuutroman over orthodox-islamitisch gezin

[Recensie] Verhalen over mensen die in een religieuze gemeenschap leven hebben me altijd geboeid. In Nederland zijn er talloze schrijvers die hebben verteld over hun christelijke opvoeding, maar over moslims is nog maar weinig geschreven. Daarom stond Ik ga leven al een tijd op mijn verlanglijstje. Lale Gül heeft haar debuut gebaseerd op haar eigen jeugd in een orthodox-islamitisch Turks gezin. Toen ze veel aandacht kreeg vanwege bedreigingen, kon ik mijn nieuwsgierigheid niet langer bedwingen en kocht het boek. Het kan haar allemaal aan haar anus oxideren.

Het eerste wat opvalt is de wonderlijke schrijfstijl. Lale gebruikt veel moeilijke woorden en breit regelmatig ellenlange zinnen, om even later grof taalgebruik te bezigen. Ik vraag me af of ik hier wel doorheen ga komen, maar het went wel en ik vind haar observaties interessant. Gelukkig schrijft ze niet continu zo ingewikkeld. Ik vermoed dat de redacteur het wel zwaar heeft gehad hiermee. Verderop in het boek is hier en daar nog een fout voorzetsel blijven staan.

Op bladzijde 50 kom je er als lezer achter dat de ik-persoon Büsra heet. De rode draad in het boek zijn de conflicten tussen Büsra en haar ouders. Ze moet een hoofddoek en lange mouwen dragen. Ze wordt continu gecontroleerd. Büsra heeft amper een goed woord over voor haar ouders en vooral haar moeder krijgt de volle laag. Die is strenger dan de imam en wil alle islamitische en culturele regels strikt toepassen. Wat andere mensen wel niet zullen denken is daarbij leidend. Het frustrerende is dat broertje Halil wel alles mag. Büsra is wel dol op haar oma en haar kleine zusje. Vanwege hen gaat ze niet het huis uit, want als ze dat doet, zal ze het contact met de hele familie verliezen. Ondertussen zoekt ze de grenzen op door stiekem met make-up op en strakke kleding de deur uit te gaan. Bovendien heeft ze al drie jaar een geheim vriendje: Freek uit Den Haag. Als ze daar is, vertelt ze tegen haar ouders dat ze gaat werken.

Aan het verhaal is te merken dat niet puur autobiografisch is. Zo wordt de organisatie van de klassieke Romereis overgelaten aan de leerlingen, omdat die geld willen besparen. Dat lijkt me nogal sterk. Ze belanden in een aftands hotel. Büsra mocht bij eerdere reizen nooit mee, maar ze heeft haar ouders wijs kunnen maken dat deze reis verplicht is. ’s Avonds wordt er veel gezopen. Het is dan ook bijzonder dat de klasgenoten in een diepgaande discussie over wereldpolitiek belanden, waarin ze net zulke moeilijke woorden en zinnen gebruiken als de schrijver zelf. Dat is wel heel apart nadat ze eerst nog straattaal praatten en seksueel getinte grappen maakten.

Yoga Magazine

De feitelijke gebeurtenissen vormen een kapstok voor de gedachtestroom van de hoofdpersoon, die regelmatig in herhaling vervalt. Büsra betoogt keer op keer waarom ze de regels van haar ouders zo onlogisch vindt en hoe beklemmend de Turkse cultuur is. Ouders worden afgerekend op het gedrag van hun dochters, zowel door buren en familie als na dit leven door Allah. Het is vriend Freek die tegen het einde van het boek het licht werpt op de mooie kant van zo’n hechte gemeenschap. Dit brengt het geheel iets meer in balans. Maar de spagaat van Büsra blijft: kiest ze voor haar familie of voor de vrijheid?

Ondanks de bizarre schrijfstijl heeft Lale Gül me steeds weten te boeien. Ze wist dat dit boek problemen zou geven en toch heeft ze ervoor gekozen om openheid van zaken te geven. Inmiddels is ze weg bij haar ouders en verblijft ze in een hotel. Eerwraak ligt op de loer. In het Nederland van nu kan het nog steeds gevaarlijk zijn om je mening te geven. Had ze het dan anders moeten aanpakken, iets minder grof moeten schrijven? Ik denk niet dat het uitmaakt, want de mensen die haar bedreigen hebben het boek meestal toch niet gelezen. Aan de andere kant is er veel herkenning van mensen die in dezelfde situatie zitten, zowel bij moslims als christenen. Hopelijk draagt dit boek bij aan meer openheid en worden mensen beschermd die hun mond open durven doen en/of hun familie verlaten, want iedereen verdient een veilige plek om te leven.

Eerder verschenen op Lalageleest

17 reacties op “Ik ga leven

  1. De bizarre schrijfstijl viel mij ook meteen op.
    Met bovengenoemde review maar vooral met de review van Coen Peppelenbos te vinden op Tzum ben ik het helemaal eens.

  2. Bij mij duurde het 45 jaar voor ik de dogma’s van de zwartekousen kerk echt compleet durfde los te laten. Jaren waarin mijn gevoelens heen en weer pendelden tussen scherp cynisme, bot verbaal geweld en gespeeld, verstandige uiteenzettingen. Al wat ik gevoeld had, voelde ik in dit boek. Het verhaal is anders, veel extremer, maar de gevoelens voelen gelijk. De gelatenheid, onderdanigheid, opstandigheid, boosheid, alsof ze me gekend heeft en mijn strijd beschreef. Een prachtig boek, confronterend en ontroerend, maar ook een belangrijk boek voor hen die vast zitten in een conservatief religieus milieu. De strijd is de moeite waard, en dan ineens kan je zeggen: “ik ga leven!”.

  3. Lale Gül verdient alle lof voor haar drang naar vrijheid en de strijd die ze met haar ouders voert. Petje af voor haar verzet tegen de verstikkende wereld waarin ze lange tijd leeft. Ze verdient ook de bedreigingen en de ellende die ze over zich uitgestort krijgt geenszins. Helaas is haar schrijfstijl niet te volgen. Onnodig ingewikkeld taalgebruik, veel moeilijke woorden en veel te lange zinnen. Het maakt het boek helaas bijzonder slecht leesbaar. Waarom deze stijl gekozen? Waar was de eindredactie? Eeuwig zonde. Dan heb je zoveel te vertellen, maar komt het zo beroerd op papier.

  4. Mooi boek,maar veel te moeilijk geschreven voor “normale lezers”.
    Heb het uitgelezen,maar kosten enige moeite en kon niet heerlijk doorlezen.

  5. Wat mij betreft een fantastisch boek! Ik ben het maar ten dele eens met bovenstaande review en de opmerkingen die volgen. Wel vind ik dat ze teveel voor één boek beschrijft. Ze had misschien een drieluik kunnen maken…. Zelf kan ik haar goed volgen. Verschillende stijlen vielen mij ook op. Ik vind haar stoer omdat ze een inkijk geeft in de kloof tussen het strenge/niet erg ontwikkelde achterban en de westerse wereld om haar heen en daarmee alle reacties trotseert (van de fanatiekelingen). Het gaat om oneerlijkheid, achterstelling van meisjes, de houding tov de westerlingen/ de spagaat waarin de ouders (eigenlijk zelf ook) in zitten. Ik weet zeker dat ze niet de enige is die dit soort dingen meemaakt maar zij komt ervoor uit. Het boek vind ik echt een aanrader voor mn mensen in het onderwijs, gezondheidszorg etc. professionals die dagelijks met diverse culturen in contact staan ihkv (wederzijdse) integratie. Nogmaals, een aanrader.

  6. Erg jammer het taalgebruik. Niet te doen voor iemand die normaal ABN spreekt en leest. Dit heeft me er van weerhouden om het boek na 43 pagina’s verder te lezen. Een zeer grote groep mensen wordt zo gepasseerd. Wie wil de schrijver bereiken met dit taalgebruik. Vast geen breed publiek.

  7. Een fantastisch en zeer belangrijk boek. Met haar wisseling van stijlen en gebruik van straattaal afgewisseld met inderdaad soms moeilijke woorden en redeneringen en soms prachtige poëzie schept Lale Gül eigenlijk een nieuwe eigen stijl. Ik vind dat juist heel boeiend en het is jammer dat sommige mensen daardoor afhaken. Ze ontnemen zichzelf kennismaking met iets waardevols. En dit alles nog afgezien van de inhoudelijk belangrijke betekenis van dit boek. Hoe goed brengt zij voor het voetlicht hoe vrouwonvriendelijk – en dat is zacht uitgedrukt – deze vorm van Islam is. Haar woede spat ervan af en neemt mij mee in de diepte van haar beleving van de onderdrukking die zij ervaart. Heel knap. Iedereen zou dit boek moeten lezen om enig begrip te krijgen hoe het – zeker voor vrouwen – is om onderdeel uit te maken van een fundamentalistische godsdienst.

  8. Een buitengewoon belangrijk boek. Hoe vaak krijgen we nu een inkijkje in zo’n islamitsch-orthodoxe gemeenschap. Voor mij was die afwisseling van literaire boekentaal naar vulgaire straattaal niet hinderlijk. Ik ben nog aan het zoeken naar het specifieke effect van die afwisseling van stijlen, dus van proza naar essay en poëzie.
    Het is duidelijk dat de schrijfster niet meer gelooft in een dialoog met extreme gelovigen. Daar ben ik nog niet uit. Maar wat een moed en geestkracht zit in dit werk. Wat een enorm talent!

  9. Een zeer interessant boek. Met de schrijfstijl van Gül heb ik niet het minste probleem, en begrijp de negatieve reacties van anderen hierover dan ook niet. Ik vind het allemaal goed te volgen en vlot leesbaar.

  10. Prachtig boek, alleen had het wat minder heftig gekund met woorden. Ik lees telkens weer verder ook al struikel ik over de woorden uit het grote synoniemen boek. Maar tussen al die woorden door weet ik exact de bedoeling van haar eerlijk- boos,- open en waarheid. Nog erger dan ik gedacht had. Nu moet ik alleen oppassen dat ik niet nog beroerder ga denken over culturen die haaks op onze cultuur staan, en voor mijn idee hier nooit kunnen passen en we dat ook nooit mee gaan maken.

  11. Echt jammer hoe de onnavolgbare woordenstroom de inhoud van het verhaal overschaduwt. Heeft Lale Guhl iets te bewijzen met deze opeenstapeling van moeilijke woorden?
    De voortdurend geuitte woede op moeder en de islamitische cultuur had wat mij betreft wat subtieler had gekund.
    Wel een dappere daad, dit boek schrijven.

  12. Dit boek opent mijn blik op een ongekende wereld. Begrijp niets over de opmerkingen over te moeilijke woorden.

    Het is een zeer moedig boek.

    Ik wens de schrijfster alle vrijheid toe.

  13. Dacht het gaat wel komen het boeiende in een boek maar hier was niet door te komen heb nu zoiets van het zal allemaal wel ook schoonzus boek gegeven voor haar verjaardag ook zij kon er niet doorkomen. Zonde van mijn geld en dat ze hier nog aan verdiend is nog erger

  14. Heb het boek net uit. Erg interessant om te lezen. Ik begrijp haar heel goed. Heeft overeenkomsten met mijn strenge christelijke opvoeding. Maar toekomstige generaties zullen hier verandering in gaan brengen. Vrijheid is voor elk individu van levensbelang.

  15. Brrr, wat een draak van een boek. Mevrouw de schrijfster wil indruk maken door ‘moeilijke’ woorden te gebruiken maar dat zorgt voor rare kromme zinnen. Ik kom er niet in, ben blijven steken op bladzijde 58. Dit boek zal voor mij altijd gesloten blijven, of ‘ik opteer om dit kut-cahier nogthans te non-exiteren’

Laat een reactie achter aan Sandra Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Alleen inhoudelijke reacties die gaan over het besproken boek en/of de recensie worden geplaatst.