Dinsdag, 19 januari, 2021

Geschreven door: Bruntink, Rob
Overman, Mariska
Artikel door: Brendel, Mischa

Ik weet niet wat ik zeggen moet

Praktische tips bij moeilijke gesprekken

[Recensie] Het geeft nog weleens een ongemakkelijk gevoel, praten over de dood. Toch is het onderwerp vermijden vaak nog veel ongemakkelijker, maar hóe snijd je het onderwerp dan aan?

Bij zulk soort vragen moet Ik weet niet wat ik zeggen moet… een handvat zijn. Dit boek is geschreven door Mariska Overman en Rob Bruntink. Overman is van oorsprong docente levensbeschouwing en filosofie; Bruntink is journalist en auteur met specialisaties in palliatieve zorg en uitvaartzorg. Ze hebben dus professionele ervaring omtrent dit onderwerp, al geven ze zelf onmiddellijk toe: ook zij staan in bepaalde situaties met de mond vol tanden. En daarmee snijden ze meteen een belangrijk punt aan: bij een onderwerp als de dood zul je soms met de mond vol tanden staan en in ongemakkelijke situaties verkeren. De dood is nu eenmaal geen gemakkelijk onderwerp. Maar het is wel een belángrijk onderwerp en zeker geen onmogelijk onderwerp.

Het boek noemt zichzelf een gids en dat is een goede omschrijving. Het gaat te ver om te zeggen dat het boek je bij de hand neemt en stap voor stap vertelt hoe je met anderen over de dood kunt praten, maar het geeft je wel handvatten om deze gesprekken aan te gaan. Of het nu je eigen toekomstige dood betreft, de dood van een naaste, of de terminale ziekte van een vriend.

De opbouw van het boek is in die zin ook praktisch, als je met een onderwerp als de dood al het woord ‘praktisch’ mag gebruiken. Na enkele inleidende hoofdstukken gaat het boek ‘de diepte in’ door het aanreiken van onderwerpen waarover gesproken kan worden. En daartussen zit er ongetwijfeld een aantal waar je zelf nog nooit aan gedacht hebt, maar die zeker belangrijk zijn. Zo hebben veel mensen het over wat te doen met bezittingen, mocht die persoon komen te overlijden. Maar wat te doen met spullen waarvan de eigenaar liever niet wil dat die gevonden worden? Van welke spullen moet je afblijven? En zo zijn er nog tal van dergelijke onderwerpen waar velen niet bij stilstaan, totdat ze ermee geconfronteerd worden. Dit boek laat je daar al over nadenken: een goede zaak.

Kookboeken Nieuws

Vervolgens behandelt het boek een aantal situaties waarin een gesprek over de dood aan de orde komt, of zou moeten komen. Die situaties verschillen sterk: van het praten over de dood, terwijl er nog niets aan de hand is, tot het praten over de dood met iemand die op sterven ligt. En hoe ga je een gesprek over dit belangrijke onderwerp aan met iemand die hier niet over wil praten? Ook voor die situatie biedt het boek handvatten.

Op dezelfde manier zijn er hoofdstukken die ingaan op hoever je gesprekspartner van je afstaat, mensen die de boot afhouden, ontkennen en het gesprek aangaan met kinderen.

Hoe ongelukkig de ondertitel Een gids vol praktische tips ook klinkt bij een boek over zo’n beladen onderwerp, het dekt de lading perfect. Ik weet niet wat ik zeggen moet… zal veel mensen helpen om een gesprek te beginnen over een onderwerp dat nooit leuk is om over te praten, maar vaak wel belangrijk.

Nee, het boek bevat zeker geen antwoord op elke vraag over of tip voor elke situatie die zich voor kan doen rondom gesprekken over de dood, maar het levert wel handvatten voor veel van die situaties.

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles