Donderdag, 2 januari, 2020

Geschreven door: Kleyn, Charlotte
Kleyn, Onno
Artikel door: Slechte, Henk

Luilekkerland

400 Jaar koken in Nederland

[Recensie] Dit boek is primair een geschiedenis van het Nederlandse kookboek en van de boeken over voedsel vanaf de 16de eeuw, en niet van het Nederlandse eten. Maar onvermijdelijk zijn er veel raakvlakken. Kookboeken veranderden, omdat de persoon en de rol van de kok veranderden, reizigers nieuwe ingrediƫnten meebrachten en immigranten gerechten introduceerden.

Luilekkerland vertelt behalve de geschiedenis van de smaak over de verschillen tussen het voedsel van de sociale klassen, welke maaltijden wanneer in Nederland werden gekookt, hoe dat gebeurde, en door en voor wie. En dan is er de invloed van het eten op de gezondheid volgens de daarover publicerende Dordtse stadsdokters Carolus Battus en Johan van Beverwyck. Vader en dochter Kleyn hebben geprobeerd dit smakelijke boek overzichtelijk te houden door zich te beperken tot een tiental themaā€™s, waaronder zuivel, groenten, en tafelmanieren. Ook de invloed van de Eerste en vooral de Tweede Wereldoorlog op het eten en de exotische gerechten die het kolonialisme binnenbracht, hebben eigen hoofdstukken. Themaā€™s die bewust ontbreken zijn specerijen, wild en vis.

De tekst is rijk geĆÆllustreerd met kunst, kookboeken en afbeeldingen van gerechten, maar ook met veel recepten uit de behandelde kookboeken, met bronverwijzing. Twee opmerkingen. De uitgever heeft de toepasselijke illustraties niet of nauwelijks van bijschriften voorzien, maar achterin bijeen gezet, wat het lezen onrustig maakt. En het register is slordig. De lezer zal veel namen vergeefs zoeken: zo is wel iedere pagina opgenomen waarop (Carolus) Battus wordt genoemd, maar ontbreekt zijn stadgenoot en collega Johan van Beverwyck. En dit geldt voor meer namen. Toch is het een heerlijk culinair-historisch boek dat door de recepten wellicht eerder een plek in de keuken van de lezer zal krijgen dan in diens historische boekerij.

Boekenkrant

Eerder verschenen in Geschiedenis Magazine