Dinsdag, 24 januari, 2017

Geschreven door: Schaap, Sybe
Artikel door: Gabriëls, René

Rechtsstaat in verval

Oppervlakkige lezing van Adorno

[Recensie] Sybe schaap analyseert in zijn boek Rechtsstaat in verval, Over de lange mars door de instituties het sluipend verval van de democratische rechtsstaat. Het populisme van Le Pen, Putin, Trump, Wilders en anderen beschouwt hij als een symptoom van dit verval. De ironie wil dat de democratische rechtsstaat populisten de politieke ruimte biedt om belangrijke rechtsstatelijke principes te ondermijnen. Volgens Schaap verenigt het populisme elementen van het ideologisch gestuurd neomarxisme, het pseudo-ideologisch neoliberalisme en het postmoderne nihilisme.

Uiteindelijk komt het gevaar dat uitgaat van het rechtse populisme vooral van links. Zo zou de door neomarxisten in de jaren 60 begonnen lange mars door de instituties tegenwoordig worden voortgezet door populisten. Een van de neomarxisten waar Schaap zijn pijlen op richt is de filosoof en socioloog Adorno. Zonder met name het sociologische werk van Adorno grondig te hebben bestudeerd, stelt hij dat zijn analyses van de Holocaust op fictie berusten. Adorno heeft niet alleen aan den lijve ervaren wat het nationaal-socialisme betekende, maar ook empirisch onderzoek gedaan om het beter te begrijpen. Terwijl Schaap expliciet zegt de diepte in te willen gaan is het opmerkelijk hoe oppervlakkig niet alleen zijn bespreking van het werk van Adorno is, maar ook die van tal van andere denkers.

Eerder verschenen in Sociologie Magazine

Kookboeken Nieuws