Dinsdag, 1 juni, 2021

Geschreven door: Bervoets, Hanna
Artikel door: Bregman, Mireille

Wat wij zagen

De wereld: plat of rond?

Op de voorkant van het Boekenweekgeschenk van 2021, getiteld Wat wij zagen, staat een partij kantoorgebouwen. Gehuld in avondlicht, aan de kleuren te zien, maar verder loopt er geen levende ziel. Het is alvast een hint naar een belangrijk thema van het geschenk: menselijkheid.

[Recensie] In het geschenk begint Hanna Bervoets met een typische ramptoeristische vraag: “En wat zag je dan allemaal?” De vraag wordt door een advocaat aan Kayleigh gesteld, een jonge vrouw die als content moderator bij een niet nader te noemen mediabedrijf werkt. Ook al is het verhaal van Wat wij zagen al een jaar geleden afgemaakt, het is nog steeds actueel en je kunt er duidelijk verwijzingen naar onderzoeken naar bijvoorbeeld Facebook in lezen.

Het thema van de Boekenweek is dit jaar Tweestrijd. Een onderwerp dat bij uitstek bij Hanna Bervoets lijkt te passen, gezien haar eerder uitgegeven romans als Alles wat er was, Ivanov en Welkom in het rijk der zieken. Maatschappelijke vraagstukken en kwesties als loyaliteit, kruisingsexperimenten en chronisch ziek zijn schuwt de auteur niet. Ook in het Boekenweekgeschenk staat stevige inhoud die goed uitgewerkt wordt, wat best knap is voor een novelle.

Terug naar Kayleigh. In het begin van Wat wij zagen is het duidelijk dat ze niet meer bij het bedrijf werkt en dat enkele oud-collega’s een rechtszaak hebben aangespannen vanwege “duizenden choquerende beelden die op ons afgevuurd werden die de draden in onze hoofden vrijwel meteen deden doorbranden”. Maar Kayleigh betwist dat, want ze stelt dat ze wist waar ze aan begon. Ze vertelt over waarom ze op de functie solliciteerde (wie doet dat in hemelsnaam?) en de werkomstandigheden (vijfhonderd tickets per dag afhandelen, twee keer per dag een korte pauze). Bervoets creĂ«ert een jonge vrouw die oprecht overkomt, omdat ze Kayleigh een achtergrond geeft die verklaart hoe ze de eerste werkweken doorkwam. Ook trapt ze gelukkig niet in de valkuil van een hoofdpersoon die het na een paar weken niet meer ziet zitten en depressief van het werk wegblijft, dat zou in dit geval het verhaal saaier maken.

Trouw

Daarmee komen we bij een ander relevant onderwerp: menselijke interactie en de vorming van je referentiekader. Want hoe hield Kayleigh het vol? Ze beschrijft intense (vriendschappelijke) relaties op de werkvloer, waaronder haar eigen relatie met Sigrid. Aan de andere kant blijven de scènes met collega’s in de bar na het werk misschien wat vlak, je komt niet veel over de anderen te weten. Toch is dat vermoedelijk niet alleen aan Bervoets te wijten, want is dit niet inherent aan het type werk? Doordat de moderators op internet al zoveel filmpjes en berichten van mensen in hetzelfde taalgebied zien, hebben ze misschien niet eens zoveel behoefte aan verdieping van de ziel van de personen om zich heen.

De regels voor het tonen van video’s kent Kayleigh een tijd na haar werk nog steeds: “een vrouw die van haar scootmobiel wordt gereden, mag dat? Niet als je bloed ziet. Wel als de situatie overduidelijk komisch is. Niet als er sadisme in het spel is.” En zo gaat het nog even door. De zinnen laten zien dat vele beelden multi-interpretabel zijn en ook dat de moderators alle regels tegen elkaar moeten afwegen voordat ze een filmpje verwijderen of laten staan. Ik mag hopen dat een moderator die met zijn werk is gestopt, dit continue analyseren op een gegeven moment los kan laten. Voor velen is Kayleighs verhaal de werkelijkheid.

“Kent u de flat earth theory? (…) De aanhangers zijn met velen, het is een miljoenenbeweging. Ze verspreiden hun ideeĂ«n via fora en chatgroepen en hebben inmiddels ruim vijfenvijftig miljoen filmpjes op hun naam staan.”

Achterin geeft Bervoets tips om verder te lezen, waarbij opvalt dat vooral de laatste drie jaren onderzoeken naar Facebook en soortgelijke platformen zijn verschenen. Er lijkt meer aandacht te komen voor de mensen die zo’n bedrijf draaiende houden. Ik zie Wat wij zagen als een maatschappelijk geëngageerd verhaal dat potentieel langer beklijft dan eender welk ander Boekenweekgeschenk. Enerzijds is het een goede inkomer in Bervoets’ oeuvre, anderzijds een mooie aanvulling naast haar boeken in de kast.

Eerder verschenen op boekenkrant.com

5 reacties op “Wat wij zagen

  1. Erg krachtig Boekenweekgeschenk dit jaar. Niet alleen beschrijft Bervoets het verloop van een tragische relatie, maar ze laat ook zien hoe ver het internetkapitalisme doorschiet met een hele nieuwe klasse van slaven aan de onderkant van de samenleving die afschuwelijk werk moeten doen. Bij elk filmpje wat we voortaan zien op youtube, tiktok of instagram zullen we ons na haar boek voortaan realiseren dat hiervoor ergens in krochten van onze samenlevingen een aantal mensen de meest mens- en dieronwaardige beelden heeft moeten beoordelen.

  2. Waar gaat dit boek over? Zit geen verhaal in, kan niet boeien, en dat einde. Nogmaals, waar gaat dit boek over? Zo een verspilling van papier

  3. Bestelde, bij Bol.com, een boek van Zola en 1 van Victor Hugo, kreeg er dat boekje van Hanna Bervoets gratis bij?.
    Geraakte to pagina 6 en kwam 3x de ‘hitlergoet’ tegen. Ik klasseer dus het boekje verticaal! tijdverlies! Wie maakt zich in 2021 nog zorgen over een paar , ze zijn met zo weinig dat ze niet tot bij onpaar geraken. een paar idioten die niks anders weten om zich interessant te maken dan een arm in de lucht te steken. Niet 1 van die ‘achterlijken’ weet wat dat impliceert! Maar, ze krijgen wel aandacht , iets waar ze nooit toe in staat zijn als op hun erudiete eigenschappen moeten voortgaan (sic). Onze ‘bien pensants’ geraken in paniek bij het zien van die slungels.
    UITLACHEN is de remedie waarmee we die onzin uitroeien , dat uitschot het idee geven dat ze kunnen intimideren is olie op het vuur
    Hanna , hebben we echt niks anders omover te schrijven in 2021 dan idioten met hu hand in de lucht?

  4. Tsja, bij Bol boeken bestellen is natuurlijk nooit een goed plan, waarom niet de boekenwereld zelf steunen en bij boekhandels of bij Bazarow.com bestellen? Maar een reactie schrijven na 6 pagina’s gelezen te hebben is nog minder een goed idee. Het gaat niet om de Hitlergroet in deze novelle, maar om hoe internet werkt en hoe dat mensenlevens beĂŻnvloedt. Scherp geanalyseerd door Bervoets. Niet voor niets is het boek al aangekocht door diverse andere landen. Ik zou het nog maar eens uitlezen, beste Herman Cools. Natuurlijk zijn Zola en Hugo fantastisch, maar als je iets wilt leren over onze tijd, ja dan kies ik voor Bervoets.

Laat een reactie achter aan herman cools Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Alleen inhoudelijke reacties die gaan over het besproken boek en/of de recensie worden geplaatst.