Maandag, 9 oktober, 2017

Geschreven door: Poelman, Ylva
Artikel door: Visscher, Robert

De natuur als uitvinder

Spieken bij de natuur

Je kunt het zo gek niet bedenken of de natuur heeft het uitgevonden. Zoals kevers die explosies opwekken en de gekko als rennende post-it. Ylva Poelman schrijft erover in haar fascinerende boek De natuur als uitvinder.

[Recensie] Wanneer hij zijn hond uitliet bleven er vaak klitten op zijn kleren en hond kleven. Ingenieur George de Mestral raakte gefascineerd door deze vervelende zaden van de klis. Hij bestudeerde ze en ontdekte dat de meelifters kleine haakjes hadden die zich vastgrijpen in vachten en kledingstukken. Hij besloot een materiaal te maken dat er op leek: klittenband.

Het is een van de vele mooie voorbeelden van hoe de natuur uitvinders inspireert uit Poelmans boek De natuur als uitvinder, Miljarden aan innovatie gratis beschikbaar. Poelman studeerde natuur- en sterrenkunde en schrijft als columnist van Trouw over bionica, ook wel biomimicry, biomimetica of bio-geĆÆnspireerd genoemd. Het komt allemaal neer op ā€˜spieken bij de natuurā€™, schrijft Poelman treffend.

IJsvogel

Technisch Weekblad

ā€˜Beter goed gejat, dan slecht bedachtā€™ is het motto van Poelman. Ze schrijft onder meer over de Japanse Shinkansen hogesnelheidstrein. Die had eerder een stompe kogelneus, maar deze werd vervangen door een spitsere vijftien meter lange voorkant. Door deze aerodynamische voorkant nam de snelheid met tien procent toe en daalde het energieverbruik met vijftien procent. Ook maakte de nieuwe trein veel minder lawaai.

Dat komt allemaal door de spitse neus, die werd afgekeken van de ijsvogel. Een van de medewerkers van de Japanse hogesnelheidstrein was een vogelaar en hem viel de gestroomlijnde snavel van het beestje op. Daardoor snijdt hij als het ware door lucht en water. In tegenstelling tot een stompe vorm, die lucht of water opdrukt.

Of het nu gaat om de cicade die gebruik maakt van tandwielen of huizen met wanden die geĆÆnspireerd zijn op de vacht van ijsberen. Poelman legt van alles vakkundig uit hoe het werkt en wat de voordelen zijn. Het boek bevat veel voorbeelden, maar Poelman schrijft ook uitvoerig hoe bepaalde ontwikkelingen in de natuur zijn ontstaan.

Verfrissend

Met haar boek hoopt Poelman uitvinders te inspireren. De natuur is volgens haar een ā€œcatalogus van technische ideeĆ«n waar we een oplossing naar keuze uit kunnen selecteren om te implementerenā€. De natuur is techniek stelt ze. Niet alles is natuurlijk zomaar vanuit de natuur te kopiĆ«ren, dat weet Poelman ook. Maar haar blik is verfrissend en enthousiasme aanstekelijk. Dit boek is daarom niet alleen een aanrader voor uitvinders, maar voor iedereen die graag leest over de natuur en techniek.

Eerder verschenen op Kennislink