Vrijdag, 22 november, 2019

Geschreven door: Arriaga, Guillermo
Recensie door: Groot, Ger

De ontembare

Teleurstellend boek van de scenarioschrijver van 21 Grams en Babel

[Recensie] Guillermo Arriaga is vooral bekend als scenarioschrijver van films van zijn Mexicaanse landgenoot Alejandro Gonz√°lez I√Ī√°rritu. Met Amores perros, 21 gramos en Babel maakte hij diepe indruk. Dat zoiets niet genoeg is voor een geslaagde schrijverscarri√®re bewijst de zojuist vertaalde roman De ontembare: meer dan 800 bladzijden proza zo vlak dat Oost-Groningen ernaast een berglandschap lijkt. Clich√©s zijn voor Arriaga geen zaken om te schuwen maar bakstenen om het verhaal uit op te trekken. Om het geheel wat intellectueel cachet te geven is het boek doorspikkeld met korte verhandelingen over doodsrituelen en ‚Äďgebruiken door alle eeuwen en culturen heen. Arriaga (1958) is zelf niet van de straat waarvan hij de cultuur beschrijft.

Twee verhaallijnen weven zich, aanvankelijk zelfstandig, in De ontembare door elkaar heen. In het noorden van Canada vecht een jager een kapitein Ahab-achtige strijd uit met een sublieme wolf. In Mexico-stad kampt de tiener Juan Guillermo met de dood van zijn broer én zijn wraakgevoelens daarover. In de van bendegeweld vergeven straatcultuur krijgt hij het aan de stok met een extreem-rechtse militie van christenstrijders, even jong als hij, die als verderf-engelen de strijd aanbinden met ieder die zij voor het verval van zeden en fatsoen verantwoordelijk achten. Zoals de drugsdealende broer van Juan Guillermo.

Alleen maar geweld en seks
In zijn films werkte de rechttoe-rechtaan-stijl waarmee Arriaga zijn verhaal vertelt goed. In een boek wreekt het gebrek aan diepte zich snel en blijft er weinig meer over dan een monotone aaneenschakeling van geweld en seks waarvan je na zo’n honderd bladzijden wel weet hoe het zit. En dan heb je nog zeven keer zoveel bladzijden te gaan.

Iets nieuws brengt Arriaga niet, of het moest het gepronk met zijn culturele strooigoed zijn. In zijn dertien jaar geleden vertaalde roman Nachtbuffel beschreef Arriaga de wereld van Juan Guillermo al op dezelfde manier, al was hij toen wel zo genadig zijn boek tot 260 bladzijden te beperken.

TijdvoorTijdschriften

Eén ding redt de Nederlandse editie van De ontembare van het absolute sterren-minimum. Het boek oogt weliswaar onopvallend, maar is voorbeeldig uitgegeven. De dikte is hanteerbaar gebleven: de pagina’s laten zich soepel omslaan en blijven gehoorzaam liggen. Om dat genot verdient De ontembare een plaats in de kast van de boekenliefhebber. Het verhaal, waarin beide lijnen tenslotte keurig met elkaar verknoopt worden, kan hij rustig ongelezen laten. De tijd is beter besteed met het kijken naar Amores perros.


Eerder verschenen op NRC

1 reactie op “De ontembare

  1. Ik heb geen idee welk boek deze recensent gelezen heeft, het kan onmogelijk de ontembare zijn geweest. Want hoewel ik de verhaallijn herken, ontgaat het me volledig hoe de diepgang en de woedende onmacht van de hoofdpersoon aan de recensent zijn ontgaan. Wellicht een persoonlijke aversie tegen de schrijver, de stijl of…? Dat kan natuurlijk, en een recensie is altijd persoonlijk.
    Het verhaal heeft mij diep geraakt, maar ook dat is persoonlijk.

    Er is altijd kritiek mogelijk, en verschillen in inzicht, maar dit verhaal als een plat verhaal met een overdaad aan seks en geweld neerzetten is net zo dicht bij de vrij objectieve waarheid als stellen dat een wagneropera bestaat uit een collectie schlagers.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Alleen inhoudelijke reacties die gaan over het besproken boek en/of de recensie worden geplaatst.