Woensdag, 5 april, 2017

Geschreven door: Bolkestein, Catherine
Artikel door: Slechte, Henk

Gisbert Cuper

Deventer burgemeester en geleerde

[Signalering] Gisbert Cuper werd in 1668 op zijn 24ste benoemd tot hoogleraar in de geschiedenis en de welsprekendheid aan het Deventer Athenaeum, een universiteit zonder promotierecht. Hij bleef er tot zijn dood. In 1672, toen de Republiek in oorlog was met Frankrijk, Engeland, M├╝nster en Keulen, werd hij rector van het Athenaeum, vlak voordat de staatsgezinde regenten de stad overgaven aan de Duitse bisschoppen. Dat stuitte de prinsgezinde en calvinistische Cuper, die door zijn huwelijk in regentenkringen verkeerde, tegen de borst, en hij liet het merken.Toen stadhouder Willem III in 1675 in Deventer de wet verzette gaf hij zijn medestander Cuper een plek in de stadsregering. Die bleef professor, zat ook voor Overijssel in de Staten-Generaal en was in 1706 gedeputeerde te velde in de Spaanse Successieoorlog.

Cuper hield toen een dagboek bij dat is uitgegeven en was actief in een Europees netwerk van geleerde correspondenten, die zich verdiepten in de klassieke manieren van schrijven en in de oudheidkunde van Klein-Azi├ź. Die correspondentie is nog steeds een rijke bron voor de klassieke archeologie. Het wapenfeit dat Cuper recent aan de vergetelheid heeft ontrukt is zijn opdracht aan de schilder Gerard Hofstede van Essen voor een enorm schilderij van Syrische ru├»nestad Palmyra, nu door IS verwoest. Het schilderij is van Museum Allard Pierson. Catherine Bolkestein geeft Cuper in dit mooie en prettig leesbare boekje de plaats die hem toekomt in de geschiedenis maar relativeert ook zijn talenten en noemt hem ijdel en pedant. Zijn bemoeienis met het Palmyra-schilderij heeft helaas geen eigen hoofdstuk gekregen. Hoe interessant die niettemin is, kan men lezen bij A. Hotz Over afbeeldingen van Persepolis en Palmyra door Nederlanders in Oud-Holland/ jrg 1911. Dit artikel staat online: brill.com/oud-holland-quarterly-dutch-art-history.

Eerder verschenen in Geschiedenis Magazine

Hereditas Nexus