Zaterdag, 9 mei, 2020

Geschreven door: Grimberg, Simone
Artikel door: Stoel, Jan

Onkruid (2)

Het echte onkruid van je leven moet je verdelgen

[Recensie] Het motto van Onkruid, de tweede thriller van Simone Grimberg (1965), is goed gekozen: “Met onzichtbare draden wordt men het stevigst gebonden” (Friedrich Nietzsche). Wat aan de oppervlakte zichtbaar is, zegt niets over wat eronder zit. Dat ervaren de twee vrouwelijke rechercheurs, Liesbeth Ligthart en Inge de Wit, als ze op een vijf jaar oude zaak stuiten.

De 21-jarige Tristan Klaver ontsnapt met hulp van buitenaf uit een survivalkamp. Hij zit vast vanwege de gewelddadige verkrachting van Janine Wezel, die destijds net als hij in het strenggelovige Barneveld woonde. Tristan heeft de daad altijd ontkend. Hij moet nog zes maanden behandeling ondergaan, maar toch besluit hij in te gaan op een uitnodiging om te ontsnappen. “Die snitchers van psychiaters waren stuk voor stuk allemaal zaadfouten”, vindt hij. Ene Michael neemt hem mee in de auto. Tristan is er niet helemaal gerust op. Waarom zou men hem helpen ontsnappen als hij nog maar kort moet zitten? 

De ene na de andere plotwending

Pikant is dat de leider van het survivalkamp Willem, de echtgenoot is van rechercheur Liesbeth Ligthart. Hij wordt gearresteerd, want er zijn bewijzen dat hij betrokken is bij de ontsnapping van Tristan. Inge en Liesbeth storten zich op het onderzoek naar de ontsnapping. De ene plotwending na de andere volgt. De ontknoping blijkt een totale verrassing. Pas dan snapt de lezer de proloog van het verhaal en blijkt hoe goed de cover weergeeft waar Onkruid over gaat. Deze complexe thriller zit knap in elkaar. De auteur heeft nergens ‘losse eindjes’ laten liggen. Ieder detail doet ertoe. 

Simone Grimberg weet de spanning vast te houden door nieuwe elementen in het verhaal te brengen en de lezer nieuwe vragen te laten stellen: waarom is de moeder van Janine opeens vertrokken na de verkrachting? Waarom hebben de vriendinnen van Janine niet gereageerd op de verkrachting? Wat speelt er tussen Michael (degene die de ontsnapte Tristan meenam in zijn auto) en Willem (de leider van het survivalkamp?) Wat is de rol van de kerk? Waar is Tristan? 

Yoga Magazine

Grimberg heeft een vlotte pen met opvallende beeldspraken: “Niet laten merken dat zijn hart bijna uit zijn oren naar buiten springt” en “de kasseien knagen aan haar hakken.” Vreemd daarentegen is een beeldspraak als “ik transpireer als een gymzaal vol pubers”. Soms worden de zinnen ook te ver doorgeschreven, zoals “dat voelde als een stalen band om zijn borstkas die hem belemmerde te ademen zoals hij wilde”.

Psychologische gevolgen van traumatische gebeurtenissen

De auteur creĂ«ert diepte in de personages. Door de druk van anderen zie je dat degenen die niet zo weerbaar zijn in hun schulp kruipen, niet meer durven te communiceren. Met dit laatste stipt Grimberg een universeel aspect aan waarvan we in onze maatschappij nog wel eens last van hebben. Daarnaast stelt ze verschillende thema’s aan de orde: omgaan met seksualiteit in een gesloten kerkelijke gemeenschap, de psychologische gevolgen van traumatische gebeurtenissen, dwang, eenzaamheid, in zichzelf gekeerd zijn. Origineel is de wijze van overhoren van iemand die zich moeilijk openstelt: door elkaar verhalen te vertellen en dan door te dringen tot de kern. 

Toch is het soms allemaal net wat te veel. Een paar plotwendingen minder was niet erg geweest. Ook weidt ze regelmatig te ver uit, bijvoorbeeld in de beschrijving van interieurs. Maar al met al is Onkruid is een boek dat je doet huiveren, beklemt, vragen doet stellen. Want “als je bij het wieden de wortels vergeet
”

Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles