Vrijdag, 15 juni, 2018

Geschreven door: Espedal, Tomas
Artikel door: Brandenburg, Annika

Tussen april en september

Rurale dorpjes en klassenverschillen in het oude Noorwegen

[Signalering] Door Tussen april en september waait een gure wind. Niet zozeer omdat de schrijver en hoofdpersoon van deze autobiografische roman uit Noorwegen komt, maar omdat Tomas Espedal een moeilijke periode in zijn leven beschrijft. Espedal’s ex-vrouw en moeder zijn kort na elkaar overleden. Zijn jonge dochter woont weer bij hem. Verdriet en zorgzaamheid strijden om voorrang. Op sommige momenten laat Tomas Espedal ons toe in zijn hoofd: zijn gedachten, angsten en denkbeelden zijn chaotisch, af en toe zelfs onbegrijpelijk, maar geven altijd blijk van een bepaalde melancholie. Soms lezen de gedachten als een gedicht, dan weer waad je door een dichte mist van droeve gevoelens. Espedal worstelt met zijn nieuwe rol als vader, met zijn eigen verdriet en dat van zijn dochter, en met zijn familiegeschiedenis.

Als het gaat over zijn familiegeschiedenis is Espedal veel meer een verteller in de klassieke zin. Wie was zijn moeder, zijn vader, wie waren hun ouders, en hun ouders, hoe is het allemaal zo gelopen. Mooie vertellingen die teruggaan naar rurale dorpjes, klassenverschillen, het oude Noorwegen. De parallellen en verschillen tussen zijn eigen leven en dat van zijn (voor)ouders zijn gemakkelijk te herkennen, maar worden gelukkig niet uitgekauwd. Het is ontroerend tijdens het lezen te merken dat dit boek geschreven moest worden: de schrijver had geen keus. Hij zegt letterlijk dat bepaalde zinnen, met name rondom de dood van zijn moeder, ontzettend moeilijk waren om op te schrijven. Toch kon hij niet anders dan ze op te schrijven. Ze doen hem pijn, het schrijven doet hem pijn, het leven doet hem pijn. Dat sijpelt in alle woorden en zinnen door. Toch is het geen voortdurend tranendal: juist door zijn pijn blijkt de schoonheid van het leven.

Voor het eerst gepubliceerd op allesoverboekenenschrijvers.nl

Trouw